Przygotowanie projektu · Badania i rozwój
Czy Twój projekt jest badawczo-rozwojowy? Badania, rozwój i wdrożenie
Nowy produkt w firmie nie przesądza, że projekt jest badawczo-rozwojowy, czyli obejmuje badania i rozwój (B+R). Przed wyborem dotacji wskaż problem techniczny, zaplanuj sposób jego rozwiązania i oddziel badania od wdrożenia gotowej technologii. O kwalifikacji rozstrzyga treść prac oraz kryteria naboru.
Jak odróżnić badanie od wdrożenia gotowego rozwiązania?
Zacznij od pytania, czego zespół jeszcze nie wie o rozwiązaniu i jakie prace pozwolą to ustalić. Jeśli dostawca ma gotową technologię, a firma ma ją kupić, skonfigurować i uruchomić standardową metodą, w opisie brakuje jeszcze podstawy do uznania tego zadania za B+R. Ryzyko ceny lub terminu dostawy nie jest samo w sobie niepewnością badawczą.
Budżet B+R powinien wynikać z rzeczywiście planowanych badań. Nazwy „prototyp”, „algorytm” i „sztuczna inteligencja” nie zastępują celu oraz metody prac.
W aktualnych kryteriach Ścieżki SMART Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR), I.2, s. 6-8, problem badawczy odnosi się do aktualnego stanu wiedzy na świecie, a zadania mają być niezbędne do jego rozwiązania. Kryterium konkretnego programu trzeba sprawdzić obok ogólnych definicji pomocy, bez przenoszenia całej dokumentacji SMART do innych naborów.
Sprawdzimy zakres B+R przed przygotowaniem wniosku
Czym różnią się badania przemysłowe i prace rozwojowe?
Artykuł 2 pkt 85-86 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, nazywanego GBER, rozróżnia badania przemysłowe zdobywające nową wiedzę i umiejętności oraz eksperymentalne prace rozwojowe wykorzystujące i łączące wiedzę dostępną. Obie kategorie mogą prowadzić do nowych lub znacząco ulepszonych produktów, procesów lub usług.
| Rodzaj prac | Cel i treść zadania | Co opisać we wniosku |
|---|---|---|
| Badania przemysłowe | Zespół zdobywa nową wiedzę potrzebną do nowego rozwiązania lub znaczącego ulepszenia. | Nazwij lukę wiedzy, pytanie badawcze i sposób uzyskania odpowiedzi. |
| Eksperymentalne prace rozwojowe | Zespół wykorzystuje wiedzę do technicznego udoskonalenia rozwiązania, którego ostateczny kształt nie jest jeszcze zasadniczo określony. | Opisz warianty, prototypy lub testy, które doprowadzą do rozwiązania problemu. |
| Rutynowa lub okresowa zmiana | Firma wprowadza zwykłe ulepszenie przy użyciu ustalonych metod. | Oddziel to zadanie od zakresu rozwoju eksperymentalnego. |
| Wdrożenie | Firma uruchamia rozwiązanie o ustalonym sposobie działania. | Sprawdź finansowanie wdrożenia w wybranym instrumencie. |
Rozwój eksperymentalny może korzystać z istniejącej wiedzy. Definicja wyłącza jednak rutynowe lub okresowe zmiany, nawet gdy przynoszą ulepszenie. Prototypy mogą występować także w badaniach przemysłowych, dlatego sam rzeczownik „prototyp” nie wyznacza kategorii zadania.
Przykład projektu rolniczego i rozdzielenia prac opisujemy w przewodniku po pierwszym konkursie AGROSTRATEG. Warto wykorzystać ten przykład do opisania zadań i budżetu; dokumentacji jednej edycji nie należy traktować jako zasad kolejnej.
Jak wyglądają różnice na przykładzie produkcji i oprogramowania?
Przykłady modelowe. Producent opakowań kupuje znaną linię i dostosowuje jej standardowe ustawienia do formatu produktu. Taki opis wskazuje na wdrożenie. W innym wariancie zespół bada, jak nowy skład materiału wpływa na szczelność i odporność opakowania, porównuje warianty i planuje testy, bo wyniku nie potrafi ustalić z dostępnej wiedzy. Ten zakres wymaga oceny zgodności z definicją B+R i kryteriami naboru.
W projekcie informatycznym instalacja gotowego systemu i standardowa konfiguracja nie dowodzą badań. Jeśli zespół próbuje rozwiązać nieustalony problem techniczny nową metodą i metodycznie testuje jej działanie, potrzebne jest szczegółowe uzasadnienie. Trzeba pokazać, dlaczego znane rozwiązania nie wystarczają i jak planowana praca usuwa niepewność.
Kryteria SMART dla oprogramowania odróżniają rutynowe kodowanie i testy od prac usuwających niepewność naukową lub techniczną. Zawierają również warunkowe wyjątki dotyczące adaptacji oraz poprawiania błędów przed zakończeniem rozwoju eksperymentalnego. Nie można zatem odrzucać zadania wyłącznie dlatego, że ktoś nazwał je adaptacją albo testowaniem.
Sprawdzimy zakres B+R przed przygotowaniem wniosku
Sprawdzimy plan prac badawczo-rozwojowych i przygotujemy zakres wniosku do właściwego naboru. Do pierwszego kontaktu wystarczy nam nazwa firmy lub organizacji oraz e-mail albo telefon, a planowany rezultat, problem techniczny i budżet omówimy w rozmowie. Po kontakcie ustalimy dokumenty, zakres i wycenę. Ocena instytucji pozostaje odrębna od naszej pracy. Pierwsza konsultacja i wycena są bezpłatne.
Michalina Gryskaekspertka mdotacje.plPrzeczytam wiadomość i poprowadzę pierwszą rozmowę o projekcie.
Jak przygotować kartę zadania badawczego?
Proponuję opisać każde zadanie osobno, zanim zespół zacznie wyceniać czas pracy i zakupy. Karta porządkuje problem, metodę i wynik zadania. Urzędowy wniosek ma własny wymagany zakres.
| Pole karty | Co wpisać | Jak sprawdzić odpowiedź |
|---|---|---|
| Problem | Opisz niewiadomą dotyczącą planowanego rozwiązania. | Czy problem dotyczy technologii? Jakie pytanie pozostaje bez odpowiedzi? |
| Stan wiedzy | Wskaż znane metody i ich ograniczenia. | Czy opis wyjaśnia, czego zespół nie może ustalić bez badań? |
| Hipoteza i metoda | Zapisz, co zespół sprawdzi i jak porówna wyniki. | Czy test może potwierdzić lub odrzucić przyjęty wariant? |
| Wynik zadania | Nazwij mierzalny rezultat prac i sposób jego udokumentowania. | Czy wynik pozwoli podjąć decyzję o następnym zadaniu? |
| Zasoby i koszty | Przypisz ludzi, sprzęt i usługi do wykonania zadania. | Czy każda pozycja jest potrzebna do opisanych prac? |
Jeśli odpowiedź na pytanie o stan wiedzy brzmi tylko „nie robiliśmy tego wcześniej”, opis nie wyjaśnia jeszcze problemu B+R. Zbierz dokumentację techniczną, wyniki wcześniejszych prób i przegląd dostępnych rozwiązań. Gdy brakuje takiego materiału, najpierw uzupełnij uzasadnienie, zamiast zwiększać budżet badań.
Jak oddzielić koszty B+R od późniejszego wdrożenia?
Artykuł 25 GBER wymaga przypisania części objętej pomocą i odpowiednich kosztów do kategorii prac. Nie oznacza to, że każdy nabór finansuje wszystkie kategorie. Z instrukcji wybranego programu odczytaj, które zadania i wydatki można objąć wsparciem.
Przypisanie ma skutek finansowy: art. 25 ust. 5 GBER dopuszcza podstawową intensywność pomocy do 50% kosztów kwalifikowalnych w badaniach przemysłowych i do 25% w eksperymentalnych pracach rozwojowych. Ust. 6 pozwala ją zwiększyć łącznie najwyżej do 80%, na przykład dla małych i średnich przedsiębiorstw.
- Rozpisz przedsięwzięcie na zadania z osobnymi wynikami.
- Przypisz treść zadania do właściwej kategorii i uzasadnij zgodność z jej definicją.
- Oddziel przygotowanie, badania i późniejsze wdrożenie rozwiązania.
- Powiąż koszt z konkretną pracą, okresem i sposobem wykorzystania zasobu.
- Sprawdź zakres finansowania oraz kryteria naboru przed zatwierdzeniem budżetu.
Jeśli prowadzisz mikro, małą lub średnią firmę na Dolnym Śląsku i planujesz zakup zewnętrznej usługi B+R, sprawdź warunki bonu na innowacje. W dokumentacji tego naboru sprawdź, jakie technologie krytyczne obejmuje wsparcie oraz jakie wymagania musi spełnić usługa i jej wykonawca.
Poziom gotowości technologicznej, określany skrótem TRL, może pomóc opisać etap rozwoju. Definicje GBER nie wprowadzają jednak automatycznej tabeli „ten TRL oznacza badania przemysłowe, a kolejny prace rozwojowe”. Przypisanie trzeba uzasadnić treścią zadań.
Dopasowanie do dziedziny opisuje poradnik o Krajowych Inteligentnych Specjalizacjach. Dobór miar opisuje poradnik o wskaźnikach produktu i rezultatu, a kolejność rozpoczynania prac poradnik o efekcie zachęty.
Pytania i odpowiedzi
Czy nowość dla firmy wystarcza do uznania projektu za B+R?
Nie, samo wcześniejsze niewykonywanie danej czynności w firmie nie potwierdza badań lub rozwoju eksperymentalnego. Trzeba wykazać zgodność treści prac z definicją B+R oraz kryteriami wybranego naboru.
Czy prototyp zawsze oznacza prace rozwojowe?
Nie, art. 2 pkt 85 GBER dopuszcza prototypy także w badaniach przemysłowych. O kategorii rozstrzyga cel i zakres zadania. Sama nazwa wyniku nie wyjaśnia treści prac.
Czy korzystanie z gotowych technologii wyklucza B+R?
Nie, rozwój eksperymentalny może łączyć dostępną wiedzę i umiejętności. Sam zakup i standardowe uruchomienie gotowej technologii nie wykazują jednak prac potrzebnych do technicznego rozwoju rozwiązania.
Czy projekt B+R musi zakończyć się sukcesem technicznym?
Nie można z góry zakładać wyniku badań. Warunki dalszego finansowania, zakończenia projektu i wdrożenia trzeba odczytać z dokumentacji naboru oraz umowy. Niepowodzenie techniczne nie oznacza automatycznie, że wszystkie koszty zostaną uznane za prawidłowe.
Źródła
- GBER, art. 2 pkt 85-86 i art. 25: Definicje i przypisanie kategorii prac oraz kosztów.
- Kryteria Ścieżki SMART NCBR: Zakres B+R i reguły oceny oprogramowania, I.2, s. 6-8.
- Ścieżka SMART dla dużych przedsiębiorstw: Aktualna karta dokumentacji i urzędowe odpowiedzi o pracach rutynowych.
Poradnik opisuje reguły w zakresie wskazanych przepisów. Dokumentacja konkretnego naboru i umowa wymagają osobnego sprawdzenia. Przykłady modelowe służą wyjaśnieniu decyzji i nie opisują wyników klientów.
