Ścieżka SMART 2026 dla MŚP: nabór PARP na projekty B+R

Kiedy można złożyć wniosek w Ścieżce SMART dla MŚP?

W jesiennym naborze PARP złożysz wniosek od 29 października do 29 grudnia 2026 r., w ostatnim dniu do godz. 16:00. Wniosek składasz wyłącznie w Lokalnym Systemie Informatycznym PARP (LSI).

Termin zamknięcia budżetu i opisu badań ustal wcześniej, żeby uzgodnić rozbieżności między tymi częściami. Przed wysyłką sprawdź komunikaty PARP: regulamin dopuszcza skrócenie naboru z co najmniej tygodniowym uprzedzeniem.

Co to jest Ścieżka SMART i który nabór wybrać: prace B+R czy wdrożenie?

Ścieżka SMART jest działaniem programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG), które wspiera prace B+R oraz wdrażanie ich wyników.

• Jeśli dopiero badania mają pokazać, czy osiągniesz potrzebne parametry, rozważ jesienny nabór B+R.
• Jeśli masz już wyniki badań i potrzebujesz środków na uruchomienie produkcji lub usługi, porównaj projekt z osobnym naborem na wdrożenie. Samo dodanie zakupów do planu badań nie pozwala sfinansować wdrożenia w tym jesiennym konkursie.
• Projekt wspólny kilku partnerów wymaga osobnej oceny według zasad naboru Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) dla konsorcjów. Ten nabór NCBR (FENG.01.01-IP.01-003/26) przyjmował wnioski od 7 sierpnia do 16 października 2026 r., a ocena złożonych projektów jeszcze trwa. Stawek i warunków jesiennego naboru PARP opisanych poniżej nie przenoś na wniosek konsorcjum.

Poprzedni nabór PARP na wdrożenie wyników B+R przyjmował wnioski do 11 czerwca 2026 r. W dokumentach PARP ma oznaczenie FENG.01.01-IP.02-002/26 i nadal jest w ocenie. Pierwszy etap oceny przeszło 138 z 297 wniosków, a listy projektów PARP publikuje w zakładce „Wyniki i archiwum” na stronie tego naboru.

W harmonogramie FENG PARP planuje nabór wdrożeniowy od 21 stycznia do 16 marca 2027 r., z ogłoszeniem 17 grudnia 2026 r. To termin planowany; warunki oceń po publikacji dokumentacji.

Już teraz przygotuj sposób wykorzystania wyników B+R, ponieważ w jesiennym naborze PARP oceni plan wdrożenia i jego opłacalność.

Jeśli Twój projekt nie spełnia warunków jesiennego naboru PARP, sprawdź inne źródła finansowania:

• Na Pomorzu: nabór FEPM 1.1 na własne prace B+R, przeznaczony wyłącznie dla MŚP, przyjmował wnioski do 28 października 2026 r.
• W Łódzkiem: budowę lub modernizację własnego laboratorium obejmuje nabór FELD 01.02, otwarty do 30 października 2026 r., ale wynagrodzeń badaczy z niego nie sfinansujesz.
• Na Dolnym Śląsku: zakup usługi B+R w technologii krytycznej pokrywa bon na innowacje ARAW, a wnioski agencja przyjmuje od 19 października 2026 r.
• Z partnerem badawczym z Norwegii, Islandii albo Liechtensteinu: porównaj Ścieżkę SMART z konkursem POLNORIS.
• Przy badaniach nad żywnością lub żywieniem: przygotuj koncepcję do konkursu NUTRITECH III, którego nabór NCBR planuje otworzyć w ostatnim kwartale 2026 r.
• W Polsce Wschodniej, po zakończonym projekcie IIa: rozwój sprzedawanego produktu sfinansujesz w komponencie IIb Platform startowych, a wniosek złożysz do 10 grudnia 2026 r.
• Przy technologii podwójnego zastosowania: regionalne nabory zbiera przegląd dotacji na obronność i dual-use.

Jaka firma i jaki projekt B+R spełniają warunki Ścieżki SMART dla MŚP?

Na dzień złożenia wniosku musisz prowadzić działalność na terytorium Polski, potwierdzoną wpisem do właściwego rejestru. W jesiennym naborze Ścieżki SMART prowadzonym przez PARP potrzebne są badania przemysłowe i prace rozwojowe albo same prace rozwojowe, a rezultat musi mieć przewagi na rynku polskim.

Sprawdź status MŚP przed opracowaniem budżetu. PARP ustala status MŚP na dzień zawarcia umowy, z uwzględnieniem powiązań firmy. Jeśli dziś prowadzisz dużą firmę, możesz złożyć wniosek pod warunkiem uzyskania statusu MŚP do dnia zawarcia umowy. Uwzględnij więc planowane zmiany właścicielskie, zamiast opierać kwalifikację wyłącznie na dzisiejszym zatrudnieniu.

Nasze doświadczenie pochodzi z podobnych naborów B+R, w których ocenialiśmy pomysły oraz poprawialiśmy plany badań i budżety.

Przy takiej ocenie odradziliśmy firmie z branży opakowań zgłoszenie zakupu i dostosowania gotowej linii do pakowania jako projektu B+R. Firma znała docelowe parametry i sposób ich osiągnięcia; w opisanych pracach brakowało niepewności badawczej.

Jeśli jesteś w podobnej sytuacji, najpierw ustal, czego trzeba jeszcze dowiedzieć się w badaniach. Sam zakup urządzeń i ich dostosowanie nie uzasadniają charakteru B+R.

Przed wyceną prac zapisz problem technologiczny na tle aktualnego stanu wiedzy na świecie, dostępne rozwiązania i różnicę, którą chcesz wykazać w testach.

Jeśli potrafisz opisać tylko zakup urządzenia, wróć do pytania o badania; rozróżnienie pokazujemy w poradniku o projekcie badawczo-rozwojowym.

Jeśli opis pomysłu skupia się na logistyce, marketingu lub sprzedaży, wróć do tego, co ma powstać w badaniach: nowego lub ulepszonego produktu albo procesu wytwarzania wyrobów lub świadczenia usług. Samo usprawnienie pozostałych funkcji nie wystarczy.

Rezultat prac B+R musi odpowiadać co najmniej jednej Krajowej Inteligentnej Specjalizacji. Sam profil działalności firmy nie rozstrzyga tej zgodności.

PARP nie sfinansuje w tym naborze rozwiązania przeznaczonego wyłącznie dla wojska, ale przyjmie projekt dual-use, jeśli wykażesz jego zastosowanie cywilne.

Jakie koszty kwalifikowane możesz ująć w projekcie B+R w Ścieżce SMART?

W przewodniku kwalifikowalności PARP dla jesiennego naboru koszty prac B+R mieszczą się w dziewięciu grupach. Dwie pierwsze grupy dotyczą pracy ludzi, czyli wynagrodzeń własnego zespołu badawczego i badań zleconych na zewnątrz. Cztery kolejne obejmują odpisy amortyzacyjne sprzętu i budynków, grunty oraz prawa do wynalazków i licencje nabyte od osób trzecich. Ostatnie trzy to materiały, pomocnicze usługi obce i koszty pośrednie liczone ryczałtem.

W budżecie projektu z podobnego naboru B+R znaleźliśmy badania zlecone laboratorium wśród kosztów personelu własnego. Przenieśliśmy je do podwykonawstwa i zmniejszyliśmy o około 140 tys. zł pozycje wynagrodzeń bez uzasadnienia w zadaniach badawczych. Podana kwota opisuje korektę budżetu wynagrodzeń. Nie określa wysokości uzyskanej dotacji.

Zacznij budżet od przypisania prac do ludzi i wykonawców. W jesiennym SMART podwykonawstwo pomniejsza podstawę ryczałtu: koszty pośrednie wynoszą 25% kwalifikowalnych kosztów bezpośrednich prac B+R po odjęciu kosztów podwykonawstwa.

Wynagrodzenia kadry zarządzającej i personelu administracyjnego rozliczysz wyłącznie w kosztach pośrednich, także gdy te osoby wykonują zadania B+R. Pomyłka w kategorii zmienia więc również wyliczenie kosztów pośrednich.

Limit podwykonawstwa wynosi 70% kwalifikowalnych kosztów badań przemysłowych i prac rozwojowych; sprawdź go po ustaleniu podziału prac.

Przy aparaturze rozdziel cenę zakupu od kwoty, którą rozliczysz w projekcie. Zasadą jest rozliczanie odpisów amortyzacyjnych za okres i w proporcji wykorzystania w B+R. Przy zaplanowanym we wniosku zniszczeniu aparatury lub sprzętu przewodnik dopuszcza również wartość rezydualną pomniejszoną o wartość złomu.

Jeżeli kupujesz nowe urządzenie, najpierw ustal źródło zapłaty całej ceny. Dopiero potem licz udział amortyzacji w budżecie prac.

Przeznaczenie prototypu ustal przed wyceną jego elementów. Gdy po badaniach ma służyć produkcji lub świadczeniu usług, nie wpisuj materiałów jako dostaw służących wyłącznie B+R.

Zbadaj możliwość rozliczenia elementów prototypu będących środkami trwałymi przez amortyzację za okres i w proporcji wykorzystania w B+R. Takie późniejsze wykorzystanie prototypu może ograniczyć kwotę objętą dotacją w porównaniu z jego wykorzystaniem wyłącznie w badaniach. Kwalifikowalność materiałów PARP ocenia indywidualnie; szczegóły podaje przewodnik wydatków.

Promocję zagraniczną rezultatu, ochronę własności przemysłowej i szkolenia planuj dopiero po ustaleniu zakresu badań. Łączne kwalifikowalne koszty tych zadań wspierających nie mogą przekroczyć 15% kosztów kwalifikowalnych B+R wraz z kosztami pośrednimi. Gdy zmniejszysz budżet badań, ponownie oblicz ten limit; nie zostawiaj kwoty z poprzedniej wersji arkusza.

VAT co do zasady nie jest kosztem kwalifikowalnym. Możesz go uwzględnić tylko wtedy, gdy Twojej firmie nie przysługuje prawo do odliczenia ani do ubiegania się o zwrot tego podatku. Decyduje prawna możliwość odzyskania VAT, nawet jeśli z niej nie skorzystasz; wyjątki wskazuje punkt 1.2 przewodnika kwalifikowalności.

Jaki poziom dofinansowania daje Ścieżka SMART na badania przemysłowe i prace rozwojowe?

W jesiennym naborze PARP dofinansowanie badań przemysłowych wynosi od 60% do 80%, a prac rozwojowych od 35% do 60% kosztów kwalifikowalnych, zależnie od wielkości firmy i premii.

Policz oddzielnie badania przemysłowe i prace rozwojowe. Mają różne stawki, więc maksymalne 80% z opisu programu nie jest właściwym mnożnikiem dla całego budżetu. Poniższe stawki z przewodnika PARP uwzględniają już zwiększenie dla MŚP; wybierz kolumnę odpowiadającą premii, do której projekt rzeczywiście ma prawo.

Premia regionalna wynosi 5 punktów procentowych dla prac B+R w województwie dolnośląskim, wielkopolskim lub jednej z 26 gmin regionu warszawskiego stołecznego, a 15 punktów w pozostałych 13 województwach i regionie mazowieckim regionalnym. Przy kilku lokalizacjach obowiązuje niższa premia; choćby część prac poza tymi obszarami wyklucza premię regionalną.

Alternatywą dla premii regionalnej jest premia 15 punktów za szerokie rozpowszechnienie wyników na zasadach przewodnika. Premii nie można łączyć.

W podobnym naborze B+R instytucja poprosiła naszego klienta o zaświadczenie banku o dostępności linii kredytowej na wkład własny i okres do pierwszej refundacji. Sama deklaracja firmy nie wystarczyła. Po uzupełnieniu dokumentu zamknięto ocenę finansową bez obniżenia punktów. Opisany przypadek pochodzi z innego konkursu. Nie wynika z niego ogólny obowiązek przedstawienia takiego zaświadczenia w Ścieżce SMART.

Przy finansowaniu prac B+R policz wkład własny oraz środki potrzebne w kolejnych miesiącach. Uwzględnij płatności wykonawcom, wydatki nieobjęte dotacją i termin otrzymania pomocy. Jeśli zakładasz kredyt, sprawdź z bankiem jego dostępność dla Twojej firmy i projektu. Sam poziom dofinansowania nie rozstrzyga, czy Twoja firma zapewni środki na realizację prac.

Jak PARP ocenia wniosek w Ścieżce SMART?

W pierwszym etapie PARP sprawdza między innymi charakter B+R, a w drugim punktuje innowacyjność, potencjał wdrożenia oraz plan prac i wydatki. Przygotuj wniosek tak, żeby dało się prześledzić związek między problemem, badaniami i wynikiem.

Dla każdego planowanego parametru wskaż test, wykonawcę i koszt, żeby powiązać opis badań z budżetem.

Na panelu w podobnym naborze B+R ekspert zapytał naszego klienta, jak sprawdzi, czy wyniki z laboratorium uda się powtórzyć w skali produkcyjnej. Przy następnym wniosku uwzględniliśmy test pilotażowy na linii produkcyjnej i kryteria przejścia do wdrożenia.

Jeśli Twój projekt również wymaga zwiększenia skali, opisz sposób tej weryfikacji w planie badań.

Nie dopisuj testu pilotażowego mechanicznie do każdego projektu. Jest potrzebny w planie wtedy, gdy właśnie zwiększenie skali tworzy niepewność, której wcześniejsze badania nie rozstrzygają.

Przy ocenie szans szukaj najsłabiej uzasadnionego kryterium. Wysoka nota za innowacyjność nie nadrobi wyniku poniżej minimum w innym kryterium: potrzebujesz po 3 punkty w trzech głównych kryteriach, co najmniej 9 łącznie przy maksimum 22 oraz spełnienia warunków „tak/nie”.

Wróć do danych lub planu badań tam, gdzie uzasadnienie opiera się na deklaracji. Sprawdź uzasadnienie według pełnych kryteriów PARP; samo minimum nie gwarantuje dotacji.

Jak przygotować opis badań i budżet do wniosku w Ścieżce SMART?

Rozdziel przygotowania według tego, kto musi dostarczyć dane. Zespół badawczy opisze dotychczasowe próby, metody i aparaturę; osoba odpowiedzialna za finanse przygotuje budżet oraz źródła pokrycia wydatków.

Uzgodnijcie założenia przed składaniem części w jedną całość. Gdy zmieni się metoda badawcza, wróćcie również do czasu pracy i kosztów.

W podobnym projekcie potwierdzenie praw do wyników prac uczelni opóźniło się o sześć tygodni. Uczelnia potrzebowała opinii swojej jednostki transferu technologii przed podpisaniem umowy o podwykonawstwie. Przygotowaliśmy aneks określający podział praw i terminy; uczelnia zaakceptowała go bez dalszych zmian.

Jeśli zlecasz badania uczelni, ustal podział praw jeszcze podczas uzgadniania zakresu prac. Poproś o wskazanie osoby, która może zatwierdzić umowę, i potrzebnych opinii. Nie zakładaj, że gotowa oferta laboratorium rozstrzyga możliwość wykorzystania wyników.

W jesiennym naborze Ścieżki SMART prowadzonym przez PARP plan wdrożenia musi uwzględniać prawa do technologii oraz wykorzystanie wyników najpóźniej pięć lat od zakończenia projektu B+R. Przez 3 lata od zakończenia projektu raportujesz też PARP wskaźniki i przestrzeganie zasad horyzontalnych. Jeśli umowa wyznacza późniejsze terminy osiągnięcia wskaźników, raportujesz do końca kolejnego roku kalendarzowego po tych terminach.

Sprawdź także, kto przygotuje model finansowy. Gdy nie dołączysz go do wniosku, masz 10 dni od publikacji listy projektów dopuszczonych do drugiego etapu na uzupełnienie arkusza w Lokalnym Systemie Informatycznym PARP (LSI). Zorganizuj dane wcześniej; krótki termin na dosłanie dokumentu nie powinien być początkiem pracy nad finansowaniem projektu.

Zanim zlecisz pierwsze prace, uzgodnij ich termin z osobą wysyłającą wniosek przez LSI PARP. Jeśli wysyłka się przesunie, sprawdź też datę rozpoczęcia prac: start przed dopuszczonym terminem narusza efekt zachęty. Zasadę i dopuszczone wcześniejsze koszty podajemy w odpowiedzi o rozpoczęciu prac.

W planie uwzględnij również koniec kwalifikowalności wydatków: 31 grudnia 2030 r.

Kiedy PARP poda wyniki Ścieżki SMART i jak złożyć protest?

Według regulaminu ocena ma potrwać do 175 dni od dnia po końcu naboru, jeśli PARP otrzyma najwyżej 1000 wniosków, a przy większej ich liczbie dłużej. Nie ustalaj nieodwracalnego terminu inwestycji na podstawie samej maksymalnej długości oceny.

Przy zakończeniu naboru 29 grudnia 2026 r. wyliczony przez nas 175. dzień przypada 22 czerwca 2027 r. PARP nie ogłosiła tej daty jako terminu wyników. Osobno przewidziano do 10 dni na ich zatwierdzenie, a terminy mogą zostać wydłużone.

Po negatywnej ocenie zacznij od odczytania arkusza w LSI i daty doręczenia wyniku. Na protest masz 14 dni od doręczenia informacji.

Dla kwestionowanej oceny wskaż właściwe kryterium i wyjaśnij na podstawie złożonego wniosku, na czym polega błąd. Sposób uporządkowania argumentów opisujemy w poradniku o proteście.

O co jeszcze pytają firmy, które składają wniosek w Ścieżce SMART?