Pomoc de minimis 2026: jak obliczyć dostępny limit

Które podmioty tworzą jedno przedsiębiorstwo na potrzeby limitu?

Zanim pobierzesz raporty, ustal, które podmioty obejmuje wspólny limit, i przygotuj ich NIP-y. Zgodnie z art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831 jedno przedsiębiorstwo tworzą podmioty połączone co najmniej jedną z czterech relacji kontroli, bezpośrednio albo za pośrednictwem innego przedsiębiorstwa.

Relacja występuje, gdy jedno przedsiębiorstwo:

• posiada większościowe prawa głosu w drugim;
• ma prawo powoływać lub odwoływać większość członków organu zarządzającego lub nadzorczego drugiego;
• może wywierać dominujący wpływ na drugie na podstawie umowy lub dokumentów założycielskich;
• samodzielnie kontroluje większość praw głosu na podstawie porozumienia z innymi wspólnikami.

Po ustaleniu podmiotów objętych wspólnym limitem pobierz raport dla każdego z nich, używając jego NIP-u. Powiązania wpływają również na ustalanie wielkości przedsiębiorstwa; osobną instrukcję znajdziesz w artykule jak sprawdzić status MŚP.

↑ Spis treści

Jak zebrać dane z SUDOP, SRPP i dokumentów?

SUDOP, czyli System Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej, to publiczna baza prowadzona przez Prezesa UOKiK. Znajdziesz w niej informacje o pomocy publicznej i pomocy de minimis udzielonej przedsiębiorcom w Polsce. W SUDOP sprawdzisz, czy Twoja firma korzystała już z dotacji, gwarancji, ulg albo innych form pomocy obciążających limit. W Systemie Rejestracji Pomocy Publicznej (SRPP) sprawdzisz pomoc de minimis w rolnictwie i rybołówstwie.

Jak pobrać raport z SUDOP?

1. Wejdź na stronę sudop.uokik.gov.pl i otwórz wyszukiwarkę.
2. Wybierz „Wyszukiwanie pomocy otrzymanej przez beneficjenta”.
3. Wpisz NIP firmy i upewnij się, że system pokazuje właściwy podmiot.
4. Kliknij „3 lata wstecz”, aby ograniczyć raport do okresu potrzebnego przy nowej pomocy.
5. Zaznacz osobne pole „tylko de minimis”, aby wyświetlić wyłącznie pomoc de minimis.
6. Przejrzyj listę pomocy pozycja po pozycji. Zwróć uwagę na datę udzielenia pomocy, wartość w EUR, organ udzielający pomocy oraz formę wsparcia.
7. Wyeksportuj wynik do PDF albo CSV, jeżeli chcesz porównać go z zaświadczeniami albo przesłać doradcy do weryfikacji.

Od 1 stycznia 2026 r. państwa członkowskie mają rejestrować udzieloną pomoc de minimis w centralnym rejestrze krajowym lub unijnym. Dopóki rejestr nie obejmuje pełnego okresu 3 lat, podmiot udzielający pomocy musi przed jej udzieleniem uzyskać od przedsiębiorstwa pisemne lub elektroniczne oświadczenie o innej pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie. Wynika to z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831.

Z dokumentów i rejestrów zapisz dzień udzielenia pomocy oraz jej wartość w EUR. Zrób to dla każdego podmiotu tworzącego jedno przedsiębiorstwo, używając jego NIP-u. Dodaj też kwoty z rejestru SRPP dla rolnictwa i rybołówstwa, które zgodnie z art. 5 podlegają kumulacji do pułapu 300 000 EUR.

Przed złożeniem wniosku dolicz do wykorzystanego limitu wartość planowanej nowej pomocy. Jeżeli SUDOP, SRPP i dokumenty łącznie wskazują 260 000 EUR pomocy podlegającej kumulacji do tego limitu, a planowana nowa pomoc de minimis wynosi 60 000 EUR, jej udzielenie spowodowałoby przekroczenie pułapu 300 000 EUR. Wtedy ustal z instytucją, czy zasady instrumentu pozwalają zmniejszyć kwotę lub zastosować inną podstawę pomocy. Możesz też poczekać, aż część starszej pomocy przestanie mieścić się w trzyletnim okresie.

↑ Spis treści

Jak ustalić trzyletni okres i wartość pomocy?

Całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez jedno państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 300 000 EUR w okresie 3 lat. Od 1 stycznia 2024 r. limit jest taki sam dla wszystkich sektorów objętych Rozporządzeniem Komisji (UE) 2023/2831. Wcześniej transport drogowy towarów miał obniżony limit 100 000 EUR, ale nowe rozporządzenie zrównało progi.

Które daty mieszczą się w trzyletnim okresie?

Poprzednie przepisy wymagały sprawdzenia bieżącego roku podatkowego i dwóch poprzednich lat podatkowych. Od 1 stycznia 2024 r. pomoc należy sprawdzać w okresie trzech minionych lat liczonym wstecz od dnia, w którym instytucja ma przyznać nową pomoc. Jeżeli nowa pomoc ma zostać udzielona 15 marca 2026 r., do trzyletniego okresu wlicza się pomoc udzieloną od 15 marca 2023 r. do 15 marca 2026 r. włącznie.

Pomoc z 12 marca 2023 r. nie wchodzi już do tego przykładowego okresu, bo została udzielona wcześniej niż 3 lata przed nową pomocą. Do limitu nadal wlicza się pomoc z 20 marca 2023 r. Dlatego nie wystarczy sprawdzić, ile pomocy było w latach 2024, 2025 i 2026. Trzeba odnieść się do konkretnego dnia, w którym ma zostać przyznana nowa pomoc.

Która data jest dniem udzielenia pomocy?

Pomoc uznaje się za przyznaną w dniu, w którym przedsiębiorca nabył prawo do jej otrzymania. Najczęściej jest to dzień podpisania umowy o dofinansowanie, dzień wydania decyzji administracyjnej albo dzień zawarcia umowy gwarancji. Data wypłaty środków na konto firmy nie jest dniem udzielenia pomocy.

Jeżeli dotacja została wypłacona później, ale prawo do niej powstało wcześniej, przy obliczaniu limitu uwzględnij dzień przyznania pomocy, niezależnie od dnia przelewu. Data udzielenia decyduje, czy wcześniejsza pomoc nadal obciąża limit dla nowego wniosku.

Którą kwotę w EUR należy zsumować?

Limit 300 000 EUR liczy się jako ekwiwalent dotacji brutto. To pojęcie oznacza wartość korzyści, jaką przedsiębiorca otrzymuje dzięki pomocy publicznej. Przy dotacji kwota pomocy jest zazwyczaj łatwa do ustalenia. Przy gwarancji albo pożyczce preferencyjnej wartość pomocy może być niższa niż nominalna kwota finansowania, bo liczy się tylko ekonomiczna korzyść wynikająca z preferencyjnych warunków.

Organ udzielający pomocy przelicza jej wartość na EUR po kursie z dnia przyznania, zgodnie ze stosowanymi zasadami. Konkretną kwotę w EUR znajdziesz w zaświadczeniu o pomocy de minimis albo w decyzji lub umowie przyznającej pomoc. Te dokumenty są podstawą sumowania wykorzystanej pomocy, a SUDOP pomaga je uporządkować i porównać.

↑ Spis treści

Które formy pomocy wchodzą do limitu?

Limit obejmuje dotacje, gwarancje BGK, pożyczki preferencyjne i wybrane ulgi, jeżeli zostały udzielone jako pomoc de minimis. Wszystkie te formy obciążają wspólny limit przedsiębiorstwa. Oto formy pomocy, które spotykam najczęściej:

• Dotacje. Dotacje w programach krajowych i regionalnych obciążają limit, jeżeli dokument o udzieleniu pomocy wskazuje, że zostały przyznane jako pomoc de minimis.
• Gwarancje de minimis. Do limitu wchodzi ekwiwalent dotacji brutto gwarancji. W programie gwarancji de minimis BGK jego wartość w PLN i EUR podaje zaświadczenie wystawione przez bank kredytujący w dniu udzielenia gwarancji.
• Pożyczki preferencyjne. Do limitu wchodzi ekwiwalent dotacji brutto obliczony przez podmiot udzielający pomocy zgodnie z zasadami instrumentu. Nominalna kwota pożyczki nie jest kwotą pomocy.
• Ulgi i umorzenia: na przykład niektóre ulgi podatkowe, umorzenia należności lub wsparcie dotyczące składek, jeżeli zostały udzielone jako pomoc de minimis. O tym, czy konkretna korzyść ma taki charakter, rozstrzygają jej podstawa prawna i dokument o udzieleniu pomocy.

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis podmiot udzielający pomocy wydaje zaświadczenie z urzędu w dniu udzielenia pomocy. Przy uldze podatkowej udzielanej na podstawie aktu normatywnego bez decyzji termin wydania zaświadczenia wynosi 2 miesiące, a beneficjent może wcześniej wystąpić o zaświadczenie. Aktualny wzór z załącznika nr 1 obowiązuje od 3 lipca 2024 r.; tekst jednolity rozporządzenia ogłoszono w Dz.U. z 2024 r. poz. 1546. Zaświadczenie zawiera między innymi dzień udzielenia oraz wartość brutto w PLN i EUR.

Do pułapu z Rozporządzenia 2023/2831 nie wchodzi finansowanie udzielone na warunkach rynkowych bez elementu pomocy ani pomoc przyznana w innym reżimie, na przykład regionalna pomoc inwestycyjna. Pomoc de minimis dla usług w ogólnym interesie gospodarczym podlega odrębnemu pułapowi 750 000 EUR i może być kumulowana z pomocą na podstawie Rozporządzenia 2023/2831. W każdym przypadku sprawdź osobno zasady kumulacji dotyczące tych samych kosztów.

↑ Spis treści

Jaką decyzję podjąć po obliczeniu limitu?

Jeżeli udzielenie planowanej pomocy spowodowałoby przekroczenie pułapu 300 000 EUR, takiej nowej pomocy nie można objąć Rozporządzeniem 2023/2831. Nie można uznać za de minimis tylko części mieszczącej się w dostępnej części limitu. Instytucja może zmniejszyć kwotę przed udzieleniem pomocy wyłącznie wtedy, gdy pozwalają na to zasady danego instrumentu.

Jeżeli przekroczenie zostanie stwierdzone po udzieleniu pomocy, Rozporządzenie 2023/2831 nie daje podstawy do objęcia nim tej nowej pomocy. Dalsze skutki, w tym ewentualny zwrot, zależą od krajowej podstawy prawnej, umowy lub decyzji oraz trybu, w którym wsparcie przyznano. Samo przekroczenie nie przesądza o jednej sankcji wspólnej dla wszystkich instrumentów. Dlatego limit należy zweryfikować przed dniem udzielenia pomocy i podać instytucji kompletne dane.

Gdy wykorzystana pomoc zbliża się do pułapu albo wyczerpuje limit, rozważ trzy możliwości:

1. Poczekać, aż najstarsza pomoc przestanie mieścić się w trzyletnim okresie. Jeśli największa pomoc została udzielona np. 18 miesięcy temu, za kolejne 18 miesięcy upłyną trzy lata od jej przyznania i pomoc przestanie obciążać limit. To rozwiązanie można wybrać, gdy harmonogram inwestycji nie wymaga szybkiego złożenia wniosku.
2. Wybrać inny reżim pomocy, jeżeli przewiduje go instrument. Może to być na przykład regionalna pomoc inwestycyjna z art. 14 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 (GBER). Warunki, intensywność i koszty kwalifikowane trzeba wtedy ocenić według zasad tego reżimu.
3. Skorzystać z finansowania bez elementu pomocy. Kredyt lub leasing na warunkach rynkowych albo środki własne nie obciążają limitu de minimis. Jeżeli rozważasz finansowanie inwestycji długiem, porównaj dotację z kredytem inwestycyjnym.

Wybór opcji zależy od harmonogramu projektu, wartości pomocy, struktury firmy i zasad konkretnego instrumentu.

Limit de minimis ma znaczenie w wielu programach dla firm. Jako pomoc de minimis udzielany jest m.in. grant Dig.IT na cyfryzację produkcji i dotacja na eksport w Polskich Mostach Technologicznych, a w Ścieżce SMART w tej formie finansowana jest część wydatków. Do limitu wlicza się także gwarancja de minimis BGK. Nie każde wsparcie obciąża ten limit: dotacja ARiMR na przetwórstwo jest pomocą publiczną rozliczaną poza pomocą de minimis.

Jeżeli znasz już dostępny limit i szukasz programu dla planowanej inwestycji, sprawdź aktualne nabory i programy dla firm. Jeśli przygotowujesz pierwszy wniosek, zobacz także jak wybrać program i przejść przez proces pozyskania dotacji.

O mnie

Nazywam się Michalina Walorczyk i od 15 lat zajmuję się finansami przedsiębiorstw. Ukończyłam studia magisterskie z ekonomii na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu, studia na kierunku finanse i rachunkowość na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu oraz studia MBA na Uniwersytecie Wrocławskim. Pracowałam również w instytucjach odpowiedzialnych za wydatkowanie środków unijnych. Prowadzę projekty inwestycyjne od analizy do rozliczenia. Przy obliczaniu limitu pomocy de minimis sprawdzam jedno przedsiębiorstwo, trzyletni okres, wartości pomocy w EUR oraz dane z SUDOP, SRPP i zaświadczeń. Przeczytaj mój profil zawodowy.