Dotacje na ochronę ludności 2026: kto pozyskuje opinię wojewody i co przygotowuje gmina

Kto w programach regionalnych pozyskuje opinię wojewody?

Instytucja zarządzająca pozyskuje opinię wojewody w małopolskich działaniach FEMP.14.01-14.03, w dolnośląskim FEDS.15.01, w priorytecie FEWM.15, w FEPZ.13.01 i w łódzkim FELD.15.03. Tak samo jest w świętokrzyskim priorytecie FESW.15, a w Lubelskiem o opinię występuje sam wnioskodawca. Programy regionalne opisują warunek opinii zwykle w Szczegółowym Opisie Priorytetów (SZOP), czyli dokumencie z zasadami poszczególnych działań. Podkarpacki SZOP wymaga pozytywnej opinii przed ogłoszeniem naboru, ale nie wskazuje, kto o nią występuje, więc tego obowiązku nie da się przypisać ani gminie, ani instytucji zarządzającej. Dokument i stronę z warunkiem dla każdego działania podaje ostatnia kolumna tabeli. W kolumnie o zgodności POLiOC oznacza Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, a WPZK wojewódzki plan zarządzania kryzysowego.

Zapis „POLiOC lub WPZK” oddaje sformułowanie „i/lub” użyte w SZOP: wystarczy zgodność z jednym dokumentem, a powołanie obu też spełnia warunek. Tam, gdzie w tabeli stoi „łącznie”, uzasadnienie projektu musi powoływać oba dokumenty.

O ostatecznych zasadach decyduje regulamin konkretnego naboru. W zachodniopomorskim działaniu FEPZ.13.01 to właśnie regulamin przesądził, że opinię pozyskuje instytucja zarządzająca, a weryfikacja odbywa się przy ocenie merytorycznej. Regulamin naboru FEPZ.13.02 urząd opublikował 29 października 2026 r. razem z ogłoszeniem, a kto pozyskuje opinię w FEPZ.13.03, ustali regulamin naboru w tym działaniu.

Kto zamiast wojewody opiniuje albo zatwierdza projekty w Śląskiem i Wielkopolsce?

Śląskie działanie FESL.16.06. W działaniu FESL.16.06 opinię wydaje komórka do spraw zarządzania kryzysowego właściwej miejscowo jednostki samorządu terytorialnego. Wojewoda nie wydaje tej opinii. Wnioskodawca musi ją mieć już w chwili składania wniosku. SZOP.FESL.024 zastrzega przy tym, że sposób weryfikacji zgodności z POLiOC i WPZK zostanie ustalony na dalszym etapie. Harmonogram naborów programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego (FE SL) z 30 lipca 2026 r. nie przewiduje naboru w tym działaniu.

Wielkopolskie działanie FEWP.15.01. Inwestycje w infrastrukturę obronną i wsparcie gotowości cywilnej zatwierdza właściwy organ krajowy, a na poziomie wojewódzkiego zespołu zarządzania kryzysowego ma działać mechanizm koordynacji tych inwestycji z działaniami finansowanymi z innych źródeł. Punktem odniesienia jest POLiOC 2025-2026 lub wojewódzki plan zarządzania kryzysowego.

Co gmina powinna przygotować w opisie projektu z zakresu ochrony ludności?

Gmina powinna przygotować uzasadnienie, które łączy planowaną inwestycję z zadaniami ochrony ludności i z wymaganiami naboru, w którym składa wniosek. Sam ogólny zapis o poprawie bezpieczeństwa nie wyjaśnia, kogo i przed jakim zagrożeniem ochroni projekt.

• Opis łączy inwestycję z programem ochrony ludności. W opisie należy wskazać obszar i konkretne zadanie POLiOC, którego dotyczy inwestycja, jeśli działanie wymaga zgodności z tym programem.
• Projekt odpowiada na konkretne zagrożenie dla mieszkańców. Uzasadnienie powinno wskazywać zagrożenia i procedury z planu wojewódzkiego, a jeśli wymaga tego zakres projektu, także z planu gminnego lub powiatowego. Nazwane ryzyko, np. powódź albo awaria infrastruktury, wyjaśnia potrzebę inwestycji.
• Opis pokazuje, kogo i w jakiej skali ochroni inwestycja. Dokumentacja powinna podać lokalizację, rodzaj obiektu lub systemu oraz jego rolę w ochronie mieszkańców. Liczba osób objętych ochroną pozwala ocenić planowany efekt projektu.
• Inwestycja mieści się w ustawowych zadaniach gminy. Opis powinien odsyłać do zadań gminy wynikających z ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej.
• Dokumentacja podaje parametry techniczne planowanego obiektu. Przy budowlach ochronnych i miejscach doraźnego schronienia należy zestawić parametry projektowe z właściwymi wymaganiami technicznymi. Takie zestawienie pozwala ocenić, czy obiekt zapewni deklarowaną ochronę.

Kiedy gmina może złożyć wniosek o dotację na ochronę ludności z programu regionalnego?

Łódzkie działanie FELD.15.03 ma nabór konkurencyjny, który Urząd Marszałkowski ogłosił 12 października 2026 r. Wnioski przyjmuje od 19 października do 30 listopada 2026 r., a na dofinansowanie projektów przeznaczył 39 166 418,87 zł. Warunki opisujemy w artykule o dotacjach na schrony i budowle ochronne w Łódzkiem.

W zachodniopomorskim działaniu FEPZ.13.02 trwa nabór konkurencyjny na obiekty zbiorowej ochrony ludności: wnioski można składać od 30 października 2026 r. do 15 stycznia 2027 r., a budżet wynosi 31 392 000 zł. Nabór na systemy wczesnego ostrzegania i komunikacji kryzysowej zaplanowano od lutego do kwietnia 2027 r., z budżetem 7 848 000 zł. Warunki opisujemy w artykule o dotacjach na bezpieczeństwo na Pomorzu Zachodnim.

Opolskie działanie FEOP.16.02 ma nabór konkurencyjny zaplanowany na czerwiec 2027 r. z budżetem 58 800 000 zł, a wcześniej, w listopadzie 2026 r., nabór niekonkurencyjny na projekt Opolskiego Centrum Ratownictwa Medycznego. Harmonogram dolnośląski z 15 września 2026 r. przewiduje w FEDS.15.01 wyłącznie nabory niekonkurencyjne dla wskazanych beneficjentów, a harmonogram śląski nie ma pozycji dla działania 16.06.

W Podkarpackiem opinia warunkuje ogłoszenie naboru, a w Warmińsko-Mazurskiem uruchomienie wsparcia w działaniach priorytetu FEWM.15. Gmina może wcześniej rozpoznać potrzeby i przygotować opis inwestycji, a po publikacji dokumentacji naboru musi porównać zakres projektu z warunkami tego naboru.

1. Zasady obowiązujące w działaniu, w którym gmina składa wniosek. Warto sprawdzić w aktualnym SZOP, czy opinia jest wymagana, kto ją pozyskuje i czy projekt ma być zgodny z POLiOC, z WPZK czy z oboma dokumentami łącznie.
2. Tryb wyboru i katalog wnioskodawców. W części działań instytucje wybierają w trybie niekonkurencyjnym projekty samorządu województwa, podmiotów leczniczych i zarządców infrastruktury.
3. Po ogłoszeniu naboru gmina powinna dopasować gotowe materiały do formularza wniosku. Gmina powinna sprawdzić budżet, wkład własny, harmonogram i wskaźniki, a wymagane załączniki złożyć w terminie.

Jakich błędów unikać przy ustalaniu procedury?

Gdzie znaleźć wymagania dotyczące opinii wojewody?

Wymagania trzeba sprawdzać w dokumentach konkretnego działania i naboru. Gmina powinna korzystać z aktualnej wersji SZOP i z regulaminu naboru wraz z załącznikami, bo zapisy z wcześniejszego konkursu mogą już nie obowiązywać.

• Karta właściwego działania w SZOP. Warunek uzyskania opinii wojewody jest zapisany w opisie działania albo w sekcji o limitach i ograniczeniach w realizacji projektów, a w Łódzkiem w kryteriach wyboru projektów; numery stron dla wersji wskazanych w tabeli podaje jej ostatnia kolumna.
• Regulamin wyboru projektów w danym naborze. Gmina powinna sprawdzić warunki dofinansowania i listę załączników, bo regulamin może przenieść opinię między tymi częściami, tak jak zrobił to zachodniopomorski nabór FEPZ.13.01 w wersji 1.1.
• Obszar i zadanie w Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, którym odpowiada inwestycja. Warto korzystać z wersji uwzględniającej zmiany, bo tylko ona zawiera zadania dodane uchwałą nr 151. Przy wniosku składanym w 2027 r. trzeba sprawdzić, czy regulamin nie odsyła już do programu na lata 2027-2031.
• Wojewódzki plan zarządzania kryzysowego przygotowuje wojewoda i przedkłada go do zatwierdzenia ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej (art. 14 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy o zarządzaniu kryzysowym z 26 kwietnia 2007 r.). Nowelizacja z 29 maja 2026 r. wprowadza w jego miejsce wojewódzki plan zarządzania ryzykiem i wojewódzki plan reagowania kryzysowego, a do ich przyjęcia albo zatwierdzenia obowiązuje dotychczasowy plan. O dostęp do części potrzebnej do opisu zagrożeń gmina może zapytać wydział bezpieczeństwa i zarządzania kryzysowego urzędu wojewódzkiego.

Pytania i odpowiedzi