Dotacje na bezpieczeństwo na Pomorzu Zachodnim 2026: nabory dla gmin i OSP

Które nabory FEPZ na bezpieczeństwo są otwarte, a które dopiero planowane?

Dwa nabory FEPZ na bezpieczeństwo są już zakończone, nabór na kształcenie zawodowe trwa, konkurs na schrony przyjmuje wnioski od 30 października 2026 r., a konkurs na systemy ostrzegania jest dopiero planowany. Status, termin i budżet każdej ścieżki pokazuje tabela.

Maksymalne dofinansowanie wskazane w SZOP wynosi 95%, a kosztem kwalifikowalnym może być wydatek poniesiony najpóźniej 31 grudnia 2030 r. To granica całego programu; termin realizacji konkretnego projektu wyznaczy regulamin naboru. Warunki wsparcia opisuje Szczegółowy Opis Priorytetów FEPZ (SZOP) w wersji 24.0, obowiązującej od 8 września 2026 r., a planowane terminy naborów podaje harmonogram z 24 września 2026 r. Skrót JST oznacza jednostki samorządu terytorialnego.

Źródła danych: ogłoszenie FEPZ.13.01, ogłoszenie FEPZ.14.03, ogłoszenie FEPZ.14.01, ogłoszenie i regulamin FEPZ.13.02-IZ.00-001/26, harmonogram naborów oraz SZOP FEPZ 24.0.

Inne nabory: FEPZ.14.01 na kształcenie zawodowe w obronności i cyberbezpieczeństwie trwa od 30 września do 16 listopada 2026 r., a jego pula wynosi 28 994 000 zł. Wniosek składa organ prowadzący szkołę lub placówkę kształcenia zawodowego w województwie zachodniopomorskim, a nabór ogłosił Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie.

Nabór FEPZ.14.04, prowadzony przez lokalne grupy działania na obszarach objętych lokalnymi strategiami rozwoju (LSR), zakończył się 26 czerwca 2026 r.; jego budżet wynosił 91 111 111,11 zł. Harmonogram nie przewiduje w 2026 r. naborów w działaniach 13.03, 13.04 i 13.05. Gminy z małymi miastami mogą też przygotowywać się do regionalnego naboru FEPZ 2.12 na zieleń i retencję deszczówki.

Które gminy mogą otrzymać dotację na szkolenia FEPZ.14.03?

W naborze FEPZ.14.03 wniosek mogło złożyć wyłącznie jedenaście gmin: Gmina Miasto Koszalin, Gmina Miasto Szczecin, Gmina Miasto Świnoujście, Miasto Białogard, Gmina Goleniów, Gmina Miasto Kołobrzeg, Gmina Police, Gmina Miasto Stargard, Miasto Szczecinek, Gmina Miejska Wałcz i Gmina Gryfino. Złożono 11 wniosków o łącznej wartości projektów 34 954 303,16 zł, a 13 października 2026 r. Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie opublikował informację o projektach skierowanych do drugiego etapu oceny. Projekty muszą być skierowane do dorosłych mieszkańców wymienionych miast, z których każde liczy ponad 20 tys. mieszkańców.

Nabór FEPZ.14.03-IP.01-001/26 w działaniu Wspieranie gotowości cywilnej w regionie (typ 1) prowadzi Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+). Trwał od 18 czerwca do 30 września 2026 r. do godz. 23:59, budżet wynosił 41 420 000 zł, a dofinansowanie 95%.

Projekt musi łączyć trzy formy wsparcia: szkolenia, warsztaty oraz ćwiczenia ewakuacyjne lub społeczne z udziałem OSP, policji albo innych służb. Szkolenia i warsztaty mają być stacjonarne lub terenowe i obejmować ćwiczenia praktyczne; regulamin nie dopuszcza formy online.

Zakup wyposażenia jest dopuszczalny tylko jako element pomocniczy działań edukacyjnych i szkoleniowych. Projekt nie może tworzyć zapasów ani finansować bieżącego wyposażenia operacyjnego urzędu, OSP, szpitala lub centrum kryzysowego. Realizacja musi rozpocząć się najpóźniej 1 czerwca 2027 r. i trwać nie dłużej niż 24 miesiące.

Działanie 14.03 finansuje z EFS+ szkolenia i ćwiczenia z gotowości cywilnej dla mieszkańców, a działanie 13.02 finansuje z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) infrastrukturę ochrony ludności.

Na jakie schrony i systemy ostrzegania gmina złoży wniosek w FEPZ.13.02?

Działanie 13.02 obejmuje dwa konkursy. Nabór FEPZ.13.02-IZ.00-001/26 na obiekty ochrony ludności instytucja zarządzająca ogłosiła 29 października 2026 r. i przyjmuje w nim wnioski od 30 października 2026 r. do 15 stycznia 2027 r., a konkurs na systemy ostrzegania jest planowany od lutego do kwietnia 2027 r. W obu wnioskodawcami są jednostki samorządu terytorialnego, a maksymalne dofinansowanie wynosi 95%. SZOP wymaga, żeby zakres wsparcia w naborze miał pozytywną opinię Wojewody Zachodniopomorskiego. Zasady pierwszego konkursu określa regulamin naboru, a regulaminu drugiego jeszcze nie opublikowano.

Jakie miejsca schronienia gmina sfinansuje w pierwszym konkursie FEPZ.13.02?

Regulamin pozwala w nim sfinansować dwa rodzaje inwestycji: przystosowanie istniejącego obiektu albo jego części na miejsce doraźnego schronienia, także zwiększenie pojemności takiego miejsca, oraz budowę ukrycia w nowo budowanym obiekcie.

Konkurs na obiekty zbiorowej ochrony ludności ma budżet 31 392 000 zł. Wnioski mogą składać wyłącznie jednostki samorządu terytorialnego.

Przy maksymalnym dofinansowaniu 95% gmina pokrywa co najmniej 5% kosztów kwalifikowalnych, a jeden projekt otrzyma najwyżej 3 mln zł dofinansowania. Pula naboru wystarczyłaby na 10 dotacji po 3 mln zł, a na projekty z niższą kwotą zostałoby 1 392 000 zł. To obliczenie orientacyjne; liczbę wybranych projektów ustalą wyniki oceny i przyznane kwoty. Wsparcie ma formę dotacji.

SZOP w wersji 24.0 wymienia w działaniu 13.02 projekty bez pomocy publicznej, a obok nich podstawy pomocy de minimis, regionalnej pomocy inwestycyjnej oraz pomocy na infrastrukturę lokalną. Wcześniejsza wersja dopuszczała wyłącznie projekty bez pomocy publicznej. Regulamin pierwszego konkursu dopuszcza projekty bez pomocy publicznej oraz projekty objęte pomocą publiczną albo pomocą de minimis. Gdy projekt obejmie regionalna pomoc inwestycyjna, dofinansowanie ze środków Unii nie przekroczy 40% wydatków kwalifikowalnych. SZOP opisuje w typie 1 trzy rozwiązania, a regulamin tego naboru wymienia z nich dwa.

Przy miejscach schronienia w istniejących budynkach terytorialny organ ochrony ludności musi najpierw wytypować obiekt, ocenić jego stan techniczny i sprawdzić, czy nadaje się do tego celu. Na jedną osobę przyjmuje się co najmniej 1,5 metra kwadratowego wolnej powierzchni, a obiekt musi mieć instalacje albo przyłącza, które dostarczą wodę pitną i prąd, odprowadzą ścieki oraz zapewnią ogrzewanie i wentylację na co najmniej 48 godzin schronienia.

Miejsce doraźnego schronienia oraz miejsce ukrycia muszą być ogólnodostępne. Wnioski w tym naborze można składać od 30 października 2026 r. do 15 stycznia 2027 r. wyłącznie w aplikacji WOD2021.

Po zakończeniu projektu obiekt musi uzyskać status miejsca doraźnego schronienia albo ukrycia oraz wpis do Centralnej Ewidencji Obiektów Zbiorowej Ochrony i utrzymać je przez okres trwałości, który wzór umowy ustala na 5 lat od płatności końcowej. VAT nie jest kosztem kwalifikowalnym, jeżeli gmina ma prawo go odliczyć, nawet gdy zwrotu faktycznie nie uzyska.

Wyżej ocenione zostaną między innymi projekty, które zwiększają dostępność obiektów, poprawiają ich funkcjonalność, bezpieczeństwo i autonomię w sytuacji kryzysowej albo powstają w gminach z największym niedoborem miejsc ochrony ludności. Szczegóły punktacji zawierają kryteria wyboru projektów dołączone do regulaminu.

Jakie systemy ostrzegania i alarmowania ludności obejmie drugi konkurs?

Konkurs na systemy wczesnego ostrzegania i komunikacji kryzysowej ma budżet 7 848 000 zł. Wnioski mogą składać jednostki samorządu terytorialnego, maksymalne dofinansowanie wynosi 95%, a jeden projekt otrzyma najwyżej 1,5 mln zł. Planowana pula pozwoliłaby sfinansować 5 dotacji po 1,5 mln zł i pozostawić 348 000 zł na dalsze wsparcie. To obliczenie orientacyjne; liczbę wybranych projektów ustalą wyniki oceny i przyznane kwoty.

SZOP w wersji 24.0 rozszerzył zakres typu 2 o wykrywanie zagrożeń, w tym o bezzałogowe statki powietrzne oraz integrację danych z krajowych i regionalnych systemów wykrywania zagrożeń. Tak jak poprzednia wersja, dopuszcza też utworzenie centrum zarządzania alarmowaniem od podstaw, a nowa wersja dodaje jego rozbudowę i doposażenie.

Budżet typu 2 to jedna czwarta budżetu typu 1. Kryteria wyboru poda dopiero regulamin, ale część pracy warto wykonać już teraz: przygotować diagnozę potrzeb i szacunek kosztów, wybrać lokalizacje urządzeń i opisać, jak połączą się z systemami, które gmina już ma.

Co wiadomo o wymaganej opinii wojewody?

Pozytywną opinię Wojewody Zachodniopomorskiego musi mieć zakres wsparcia objęty dofinansowaniem w naborze. Tak brzmi warunek w SZOP w wersji 24.0; wcześniejsza wersja odnosiła go do inwestycji wybieranych do dofinansowania. Opinia potwierdza zgodność z Programem Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 i/lub z Wojewódzkim Planem Zarządzania Kryzysowego wraz z załącznikami.

Według komunikatu MSWiA z sierpnia 2025 r. województwo zachodniopomorskie otrzymało z tego krajowego programu ponad 200 mln zł. Wnioski samorządów o te środki zbiera i ocenia wojewoda. Od 2027 r. finansowanie będzie kontynuować program na kolejne pięć lat, który rząd przyjął 6 października 2026 r.

SZOP dla działania 13.02 nie opisuje procedury uzyskania opinii. W naborze 13.01 instytucja zarządzająca (IZ FEPZ) realizowała ten sam warunek tak: „Powyższa opinia pozyskiwana jest przez IZ FEPZ i weryfikowana będzie na etapie oceny merytorycznej projektu”.

Skoro SZOP wiąże dziś opinię z zakresem całego naboru, procedura w 13.02 może przypominać tę z naboru 13.01, w którym opinię pozyskiwała instytucja zarządzająca. Regulamin pierwszego konkursu 13.02, ogłoszonego 29 października 2026 r., nie wymienia opinii wojewody, dlatego gmina powinna przed złożeniem wniosku zapytać instytucję zarządzającą, czy opinia jest wymagana i kto ją pozyskuje.

Procedurę i różnice między programami regionalnymi opisujemy w artykule o opinii wojewody do projektów ochrony ludności.

Jak przygotować projekt do konkursów 13.02?

Przed złożeniem wniosku w konkursach 13.02 gmina może przygotować pięć rzeczy.

1. Typ projektu i obiekt gminny. Najpierw trzeba ustalić, czy gmina przystosowuje istniejący obiekt na miejsce doraźnego schronienia, planuje ukrycie w nowo budowanym obiekcie, czy inwestuje w system wczesnego ostrzegania (typ 2). Przy miejscu doraźnego schronienia i przy ukryciu warto sprawdzić, czy wskazany obiekt będzie ogólnodostępny, bo typ 1 stawia ten warunek.
2. Zgodność inwestycji z dokumentami wojewódzkimi. Wniosek powinien opisywać jej powiązanie z Programem Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 i/lub z Wojewódzkim Planem Zarządzania Kryzysowego. Regulamin pierwszego konkursu nie opisuje opinii wojewody, więc sposób jej pozyskania warto potwierdzić w instytucji zarządzającej.
3. Dokumentacja techniczna i kosztorys. Przy ukryciu w nowo budowanym obiekcie potrzebne są dwa kosztorysy: obiektu bez ukrycia i obiektu z ukryciem, bo różnica między nimi wyznacza wydatki kwalifikowalne. Te materiały pozwolą szybko wypełnić wniosek w aplikacji WOD2021.
4. Co najmniej 5% kosztów kwalifikowalnych w budżecie gminy. Do tego trzeba doliczyć ewentualne wydatki niekwalifikowalne. Jeżeli projekt będzie objęty pomocą publiczną, w tym pomocą de minimis, poziom wsparcia ustala się według jej zasad i opublikowanego regulaminu; sam pułap 95% z SZOP nie przesądza kwoty dotacji.
5. Ogłoszenie i regulamin naboru. Dla pierwszego konkursu instytucja opublikowała je 29 października 2026 r. razem z kryteriami wyboru projektów, a dla drugiego pojawią się przy ogłoszeniu; terminy z harmonogramu mogą się przesunąć.

Jakie projekty OSP obejmował zamknięty nabór FEPZ.13.01?

Nabór FEPZ.13.01-IZ.00-001/26 w działaniu Systemy ratownicze dla bezpieczeństwa ludności trwał od 30 kwietnia do 31 sierpnia 2026 r. Jego budżet wynosił 94 176 000 zł, tryb był niekonkurencyjny, a dofinansowanie sięgało 95% ze środków EFRR.

W katalogu wnioskodawców znajdowały się Oddział Wojewódzki ZOSP RP Województwa Zachodniopomorskiego, związki JST oraz jednostki samorządu terytorialnego. Jednocześnie każde z dziewięciu przedsięwzięć ujętych w Załączniku nr 2 do Strategii miało wskazanego beneficjenta: Oddział Wojewódzki ZOSP RP w Szczecinie. Wsparcie mogły otrzymać tylko te przedsięwzięcia, więc obecność JST w katalogu wnioskodawców nie oznaczała, że gmina mogła złożyć własny wniosek na dowolny projekt. Według listy z 20 października 2026 r. do dofinansowania wybrano dwa projekty Związku Miast i Gmin Dorzecza Parsęty, na wyposażenie jednostek OSP i na regionalne centra szkoleniowe ochotniczych straży pożarnych „Florian”, razem 94 008 575,56 zł z EFRR przy puli 94 176 000 zł.

Zakres wsparcia obejmował doposażenie OSP w specjalistyczny sprzęt albo budowę regionalnych centrów szkoleniowych typu „Florian”, przy czym jeden wniosek mógł dotyczyć tylko jednego z tych zakresów. Opinię Wojewody Zachodniopomorskiego, wymaganą również w tym naborze, pozyskiwała Instytucja Zarządzająca i weryfikowała ją na etapie oceny merytorycznej.

Następny krok: gmina powinna śledzić kolejne harmonogramy i ogłoszenia FEPZ. Instytucja zarządzająca nie zapowiedziała jeszcze kolejnego naboru 13.01 ani nie potwierdziła, że zachowa on warunki zakończonej edycji.

Jak wygląda ocena wniosku w FEPZ i procedura protestu?

Instytucja ocenia wnioski według kryteriów z regulaminu, a wynik ogłasza listą projektów wybranych do dofinansowania. W pierwszym konkursie regulamin podaje orientacyjny termin rozstrzygnięcia, czyli II kwartał 2027 r., a ocena nie powinna przekroczyć 120 dni od zamknięcia naboru. Warto wpisać go do harmonogramu inwestycji razem z terminami płatności dla wykonawców.

W konkursach 13.02 przysługuje protest, jeśli wniosek oceniono negatywnie. W naborze 13.01 ogłoszenie wyłącza środki odwoławcze, ponieważ nabór prowadzony jest w trybie niekonkurencyjnym. Rozdział 16 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (z 28 kwietnia 2022 r.) reguluje tryb protestu:

• Protest można złożyć najpóźniej 14 dni po doręczeniu gminie informacji o negatywnej ocenie. Ani przedłużenie tego terminu, ani jego przywrócenie nie jest możliwe.
• Gmina wysyła protest do instytucji wyznaczonej w regulaminie. Wymienia w nim kryteria, których oceny nie akceptuje, i przedstawia argumenty. Jeśli uważa, że naruszono procedurę, formułuje też stosowne zarzuty.
• Termin rozstrzygnięcia w sprawie protestu wynosi 21 dni. Można go przedłużyć do 45 dni łącznie, ale tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione.
• W razie nieuwzględnienia protestu gmina może skierować kolejno dwie skargi: do wojewódzkiego sądu administracyjnego (w ciągu 14 dni) oraz kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wniosku nie uzupełnia się w proteście, więc rozstrzyga treść przedłożonych dokumentów. Przy każdym kryterium gmina musi więc wskazać właściwy fragment wniosku i załącznik.

Pytanie powiatów o konkursy FEPZ.13.02