Dotacje na mieszkania komunalne na Dolnym Śląsku 2026: 4 nabory FEDS dla gmin

Jakie są terminy i budżety czterech naborów FEDS?

Wymagania i punktację naborów określają przyjęte przez Komitet Monitorujący kryteria wyboru projektów dla działania FEDS.16.01 oraz kryteria dla działania FEDS.18.01.

Nabór FEDS.16.01 B został ogłoszony 27 sierpnia 2026 r. pod numerem FEDS.16.01-IZ.00-505/26. Wiążącym dokumentem jest regulamin naboru, obowiązujący od dnia ogłoszenia. Z alokacji 72 392 000 zł na nabór FEDS.16.01 B instytucja zabezpiecza 7 239 200 zł na procedurę odwoławczą. Nabór prowadzi Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego.

Tego samego dnia Dolnośląska Instytucja Pośrednicząca ogłosiła nabór FEDS.18.01 B pod numerem FEDS.18.01-IP.01-506/26. Warunki naboru FEDS.18.01 B określa regulamin opublikowany przy karcie naboru. W alokacji 61 044 571,43 zł mieści się rezerwa 6 104 457,14 zł na procedurę odwoławczą. Nabór kończy się 7 października 2026 r. o godz. 23:59.

Subregion wałbrzyski obejmuje miasto Wałbrzych oraz powiaty wałbrzyski, świdnicki, dzierżoniowski, ząbkowicki i kłodzki.

W FEDS.18.01 projekt musi być ściśle powiązany z celem społecznym transformacji Subregionu Wałbrzyskiego wskazanym w Programie FEDS i Terytorialnym Planie Sprawiedliwej Transformacji. Cel ten brzmi: „kompetentni i świadomi wyzwań rozwojowych mieszkańcy, aktywnie włączeni w rozwój subregionu, w szczególności w osiągnięcie celów neutralności klimatycznej”.

Kryterium jest obligatoryjne: projekt, który nie wykaże takiego powiązania, dostaje ocenę negatywną. Uzasadnienie we wniosku odnieś więc wprost do tego celu.

Który nabór wybrać, jeśli gmina leży w subregionie wałbrzyskim?

Gminy z pięciu powiatów subregionu oraz miasto Wałbrzych mieszczą się w obu ogłoszonych naborach, ale ten sam zakres wolno zgłosić tylko raz.

Nabór FEDS.18.01 B daje dofinansowanie wyższe i jednakowe dla wszystkich gmin, a dodatkowo premiuje niski wskaźnik zamożności. W zamian obowiązuje tam warunek, którego w naborze wojewódzkim nie ma, czyli powiązanie z celem społecznym transformacji.

Kto może złożyć wniosek?

We wszystkich czterech naborach wniosek mogą złożyć jednostki samorządu terytorialnego, w tym ich związki i stowarzyszenia, oraz jednostki organizacyjne działające w ich imieniu. Partnerem może być wyłącznie podmiot z tej samej listy.

Regulamin naboru FEDS.18.01 B wyjaśnia, czym jest jednostka organizacyjna działająca w imieniu samorządu: to każda jednostka utworzona przez niego do realizacji zadań ustawowych, a w przypadku spółek prawa handlowego taka, w której samorząd ma co najmniej 50% udziałów, albo jednostka działająca na podstawie pełnomocnictwa.

W naborach FEDS.18.01 A i B projekt musi powstać na obszarze subregionu wałbrzyskiego, czyli w powiatach dzierżoniowskim, kłodzkim, świdnickim, wałbrzyskim i ząbkowickim oraz w mieście Wałbrzychu.

Jaki poziom dofinansowania może otrzymać gmina?

W naborze FEDS.16.01 B dla całego województwa poziom dofinansowania ze środków Unii Europejskiej zależy od wskaźnika zamożności gminy: 80% przy wskaźniku poniżej 100% średniej wojewódzkiej, 70% przy wskaźniku od 100% do 120% i 60% powyżej 120%. Wartość wskaźnika dla każdej gminy podaje załącznik nr 3 do regulaminu.

W tym naborze nie ma współfinansowania z budżetu państwa, bo dofinansowanie pochodzi wyłącznie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

W naborze FEDS.18.01 B regulamin określa maksymalne dofinansowanie na poziomie 85% wydatków kwalifikowalnych, na które składa się 70% z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i 15% z budżetu państwa. Przy maksymalnym dofinansowaniu wkład własny gminy wynosi więc 15% wydatków kwalifikowalnych, a oprócz niego gmina pokrywa wszystkie wydatki niekwalifikowalne. Sposób liczenia i dokumentowania wkładu własnego opisuje osobny przewodnik o wkładzie własnym w dotacjach.

Poziom dofinansowania jest tu jednakowy dla wszystkich gmin, natomiast wskaźnik zamożności decyduje o punktach: gmina poniżej 100% średniej wojewódzkiej dostaje 2 punkty, poniżej 90% 3 punkty, a poniżej 80% 4 punkty. To pierwsze kryterium rozstrzygające w tym naborze.

W naborze FEDS.16.01 A regulamin uzależnia poziom dofinansowania od wskaźnika zamożności gminy: 80% przy wskaźniku poniżej 100% średniej wojewódzkiej, 70% przy wskaźniku od 100% do 120% i 60% powyżej 120%. W naborze FEDS.18.01 A maksymalne dofinansowanie wynosi 85% wydatków kwalifikowalnych, w tym 70% z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i 15% z budżetu państwa.

Jakie limity i terminy obowiązują przy remoncie oraz budowie mieszkań?

Które lokale i wydatki obejmuje wsparcie?

Instytucja Zarządzająca opublikowała 4 września 2026 r. odpowiedzi na pytania wnioskodawców do naboru FEDS.16.01 B. Rozstrzygają one wątpliwości, których sam regulamin nie zamyka, a od których zależy, czy planowana inwestycja mieści się w naborze. Część odpowiedzi instytucja odnosi wprost także do analogicznego typu 18.1 B.

Wspólnota mieszkaniowa w budynku nie wyklucza projektu. Lokal komunalny wchodzący w zasób mieszkaniowy gminy może być przedmiotem projektu również wtedy, gdy pozostałe lokale w budynku należą do innych właścicieli. Jeżeli roboty ingerują w części wspólne nieruchomości, gmina musi uzyskać na ten zakres zgodę wspólnoty.

Wydatki na części wspólne rozlicza się proporcjonalnie do udziału powierzchni lokali objętych projektem w łącznej powierzchni lokali, których dany wydatek dotyczy. Klatka schodowa, dach albo elewacja są kwalifikowalne w całości tylko wtedy, gdy służą wyłącznie zasobowi mieszkaniowemu gminy objętemu projektem.

Istniejące ogrzewanie gazowe nie wyklucza lokalu z dofinansowania i nie trzeba go wymieniać. Jeżeli gmina zdecyduje się na montaż albo modernizację takiego ogrzewania, pokrywa ten zakres wraz z instalacją centralnego ogrzewania ze środków własnych, a pozostała część projektu pozostaje kwalifikowalna.

Instalacja odnawialnego źródła energii musi działać poza siecią albo mieć blokadę uniemożliwiającą oddawanie energii do sieci. Ten warunek dotyczy każdego projektu, w którym gmina planuje własne wytwarzanie energii.

Co decyduje o miejscu na liście rankingowej?

Oba nabory są konkurencyjne, a gmina może w każdym z nich złożyć tylko jeden wniosek. O kolejności na liście decyduje suma punktów z kryteriów premiujących, a jej maksimum wynosi 23 punkty w naborze FEDS.16.01 B i 30 punktów w naborze FEDS.18.01 B. Przy równej punktacji rozstrzygają wskazane kryteria, w kolejności ustalonej dla każdego naboru osobno.

Ile punktów daje gotowość do rozpoczęcia robót?

W projektach obejmujących przebudowę, remont i adaptację o punktach rozstrzyga udział robót objętych prawomocnymi decyzjami. Projekt bez decyzji albo z decyzjami na mniej niż 60% wartości planowanych robót dostaje 0 punktów, projekt z decyzjami na co najmniej 60% wartości 3 punkty, a projekt z kompletem decyzji dla całego zakresu 6 punktów.

Pełne 6 punktów dostaje też projekt, który decyzji budowlanych w ogóle nie wymaga. Jeżeli roboty wymagają jedynie zgłoszenia, dokumentacja powinna potwierdzać, że właściwy organ nie wniósł sprzeciwu.

Przy budowie nowych lokali prawomocne pozwolenie na budowę nie zwiększa punktacji, lecz stanowi warunek dostępu.

Za co jeszcze projekt otrzymuje punkty?

Oprócz gotowości gmina może otrzymać punkty za skalę i zakres projektu, jego lokalizację oraz przygotowane ekspertyzy. W obu naborach premiowane są następujące kryteria:

Przy równej punktacji o kolejności decydują kryteria rozstrzygające, a każdy nabór ma własną ich hierarchię. W naborze FEDS.16.01 B decyduje najpierw gotowość, potem wsparcie obszarów strategicznej interwencji, a na końcu rewitalizacja. W naborze FEDS.18.01 B decyduje najpierw wskaźnik zamożności, potem gotowość, a na końcu realizacja na terenie Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego.

Kiedy brak załącznika pozbawia projekt punktów?

Co przygotować przed złożeniem wniosku?

1. Najpierw wybierz nieruchomości i zakres prac. Oddziel lokale wymagające przebudowy, remontu lub adaptacji od inwestycji polegających na budowie nowego budynku.
2. Następnie sprawdź stan prawny nieruchomości i gotowość budowlaną. Potwierdź własność i przeznaczenie nieruchomości oraz ustal, jakie decyzje są wymagane i kiedy realnie uzyskasz prawomocne pozwolenie.
3. Zamów ekspertyzę ornitologiczną i chiropterologiczną dla wszystkich budynków. Za opinię wykonaną po przeglądzie budynku pod kątem miejsc gniazdowania ptaków i schronień nietoperzy przyznaje się do 2 punktów. Liczy się wyłącznie opinia sporządzona nie wcześniej niż dwa lata przed rokiem ogłoszenia naboru i załączona do pierwszej wersji wniosku.
4. Ustal, ile lokali powstanie albo wróci do użytkowania. Określ ich powierzchnię i docelową funkcję. Policz też, jaki udział w całkowitej powierzchni użytkowej objętej projektem mają pustostany lub zasoby niemieszkalne, którym zostanie nadana funkcja mieszkaniowa.
5. Przygotuj kosztorys i wskaż źródła finansowania. Rozdziel koszty budowlane, podstawowe wykończenie, niezbędne wyposażenie i zagospodarowanie terenu. Kwalifikowalność pozycji budowlanych zestaw z załącznikiem nr 1 do regulaminu właściwego naboru, a wykończenie i wyposażenie porównaj z osobnym załącznikiem o standardzie wyposażenia lokali, bo wydatki spoza tej listy są niekwalifikowalne.
6. Na końcu wybierz projekt, który gmina zgłosi w danym naborze. Ze względu na limit jednego wniosku porównaj gotowość, koszty i planowaną liczbę mieszkań, jeżeli koncepcji jest kilka.

Kiedy lepiej nie składać wniosku w tej rundzie?

• Projekt poniżej 1 mln zł wydatków kwalifikowalnych nie spełnia progu wejścia i zostanie odrzucony niezależnie od jakości dokumentacji. Taką inwestycję warto powiększyć albo połączyć z innym zakresem.
• Brak prawomocnego pozwolenia przy budowie nowych lokali zamyka drogę do naboru. Jeżeli decyzja nie uprawomocni się przed złożeniem wniosku, sensowniej przygotować projekt remontowy albo poczekać na kolejną rundę.
• Gmina spoza Dolnego Śląska nie mieści się w żadnym z tych czterech naborów i powinna sprawdzić nabory i programy finansowania dla samorządów.

Co się dzieje po złożeniu wniosku?

Wniosek składasz wyłącznie elektronicznie w aplikacji WOD2021. Instytucja ocenia go według kryteriów z regulaminu, a wynik ogłasza listą projektów wybranych do dofinansowania. Regulamin naboru FEDS.16.01 B nie podaje daty rozstrzygnięcia. Planując inwestycję, przyjmij własny bufor między złożeniem wniosku a podpisaniem umowy i zestaw go z terminami płatności dla wykonawców oraz z terminem zakończenia projektu.

Od negatywnej oceny przysługuje protest. Zasady opisuje rozdział 16 ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027:

• Protest składasz w 14 dni od doręczenia informacji o negatywnej ocenie. Tego terminu nie można przedłużyć ani przywrócić.
• Kierujesz go do instytucji wskazanej w regulaminie i wskazujesz kryteria, z których oceną się nie zgadzasz, wraz z uzasadnieniem oraz ewentualnymi zarzutami proceduralnymi.
• Instytucja rozpatruje protest w 21 dni, a w uzasadnionych przypadkach łącznie do 45 dni.
• Po nieuwzględnieniu protestu przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 14 dni, a następnie skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Protest nie służy uzupełnianiu wniosku, więc argumenty muszą wynikać z dokumentów już złożonych. Dokumentację przygotuj tak, aby każde kryterium dało się wskazać w konkretnym miejscu wniosku i załączników.

Najczęściej zadawane pytania