Dotacje na mieszkania komunalne na Dolnym Śląsku 2026: FEDS 16.1 i 18.1 dla gmin

Ile wniosków złożono w naborach FEDS 16.1 i 18.1?

W trzech z czterech naborów FEDS 16.1 i 18.1 złożono łącznie 39 wniosków. Listy z naboru FEDS.16.01 A na budowę nowych lokali nie było jeszcze na karcie naboru 5 listopada 2026 r.

We wszystkich trzech naborach wnioskowane dofinansowanie jest niższe od puli, także po odjęciu rezerwy na procedurę odwoławczą. Regulaminy mówią, że gdy wnioskowana kwota dofinansowania jest niższa niż alokacja na nabór, celem postępowania jest wybór wszystkich projektów spełniających kryteria.

W tych naborach o dofinansowaniu decyduje więc przede wszystkim to, czy projekt spełni kryteria, dlatego gminie, która złożyła wniosek, radzę pilnować wezwań do poprawy i ich terminów. Sam wybór zależy też od dostępności wolnych środków w danym miesiącu.

W naborze FEDS.18.01 A wnioski złożyły Gmina Jedlina-Zdrój i Gmina Wałbrzych. W naborze FEDS.16.01 B instytucja zatwierdziła 26 października 2026 r. listę projektów zakwalifikowanych do II etapu oceny i znalazło się na niej wszystkich 21 wniosków.

Kiedy będą wyniki oceny wniosków FEDS 16.1 i 18.1?

Regulaminy naborów nie podają daty wyników, tylko czas na kolejne etapy oceny. W naborach FEDS.16.01 instytucja ma na trzy etapy 14, 42 i 28 dni, a gdy wniosków jest 30 lub więcej, 21, 56 i 42 dni. W naborach FEDS.18.01 Dolnośląska Instytucja Pośrednicząca ma na te etapy do 30, 60 i 60 dni. Obie instytucje mogą te terminy wydłużyć.

Wnioski składano wyłącznie elektronicznie w aplikacji WOD2021, czyli w systemie do składania wniosków o dofinansowanie z funduszy europejskich, a instytucja publikuje na stronie programu listę projektów po kolejnych etapach oceny i listę projektów wybranych do dofinansowania. Planując inwestycję, gmina powinna założyć zapas czasu między złożeniem wniosku a podpisaniem umowy i porównać go z terminami płatności dla wykonawców oraz z terminem zakończenia projektu.

Gmina może jednokrotnie poprawić lub uzupełnić wniosek zgodnie z wezwaniem instytucji wyłącznie na II etapie oceny formalnej. W naborach FEDS.16.01 ma na to 10 dni roboczych, a w naborach FEDS.18.01 7 dni roboczych. Brak poprawionego wniosku w tym terminie oznacza ocenę negatywną. Takie uzupełnienie nie przesuwa jednak dnia, w którym pozwolenie musiało być prawomocne. Jak przygotować odpowiedź, opisujemy w poradniku o wezwaniu do uzupełnienia wniosku.

Jak gmina składa protest po negatywnej ocenie?

Gmina, której wniosek oceniono niekorzystnie, może zaskarżyć tę ocenę protestem. Przepisy o proteście zawiera rozdział 16 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (z 28 kwietnia 2022 r.):

• Na wniesienie protestu gmina ma 14 dni od doręczenia jej informacji o negatywnej ocenie. Terminu tego nie można ani przedłużyć, ani przywrócić.
• Instytucja wymieniona w regulaminie przyjmuje protest ze zgłoszonymi przez gminę zastrzeżeniami do oceny poszczególnych kryteriów. Przy każdym z nich gmina podaje powody. Gdy zauważyła uchybienia w przebiegu oceny, dodaje też zarzuty proceduralne.
• Rozpatrzenie protestu trwa najwyżej 21 dni; jeśli jest to uzasadnione, całe postępowanie może zająć do 45 dni.
• Nieuwzględnienie protestu otwiera gminie drogę do sądu. Na skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego gmina ma 14 dni; dopiero później może skierować skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W naborach FEDS.16.01 gmina wnosi protest bezpośrednio do Instytucji Zarządzającej, a w naborach FEDS.18.01 za pośrednictwem Dolnośląskiej Instytucji Pośredniczącej. Sama publikacja wyników na stronie nie jest podstawą protestu, bo termin liczy się od doręczenia gminie informacji o negatywnej ocenie.

W naborach na budowę nowych lokali gmina może zarzucić instytucji błędną ocenę gotowości projektu, jeżeli pozwolenie na budowę było prawomocne już przy złożeniu pierwszej wersji wniosku i obejmowało całą inwestycję. W uzasadnieniu protestu powinna wskazać tę decyzję, datę jej uprawomocnienia i zakres robót.

Co gmina przygotowuje do umowy o dofinansowanie projektu?

Informacja o wyborze projektu nie oznacza jeszcze podpisania umowy. Kwota możliwa do zakontraktowania zależy od kursu euro w danym miesiącu i od miesięcznego limitu środków, nazywanego limitem „L”.

Termin na złożenie dokumentów instytucja wskazuje w piśmie o wyborze projektu i nie może on być krótszy niż 7 dni. Gdy gmina nie dostarczy dokumentów w tym terminie, instytucja może odstąpić od podpisania umowy.

• Środki na wkład własny i wydatki niekwalifikowalne gmina potwierdza uchwałą budżetową, a przy inwestycji trwającej dłużej niż rok wieloletnią prognozą finansową.
• Zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i urzędu skarbowego o niezaleganiu nie mogą być starsze niż 3 miesiące.
• Gmina podaje numer rachunku płatniczego dla projektu i nazwę banku.
• Oświadczenia obejmują między innymi brak orzeczonego zakazu dostępu do środków i brak nakładania się finansowania z innych źródeł.
• Do pracy w systemie SL2021 gmina składa wniosek o dodanie osoby zarządzającej projektem.
• Gdy nie wszystkie zamówienia rozstrzygnięto przed umową, gmina sporządza harmonogram planowanych zamówień.

Instytucja sprawdza dokumenty w ciągu 20 dni roboczych, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach najwyżej w ciągu 60 dni od otrzymania kompletu. Przekazanie dodatkowych dokumentów albo ich nowych wersji przerywa bieg tych 20 dni. Umowę zawiera w terminie do 30 dni od zakończenia weryfikacji i potwierdzenia, że gmina spełnia wszystkie warunki jej podpisania. Gmina, która rozpoczyna realizację przed podpisaniem umowy, robi to na własne ryzyko.

Jak rozliczyć projekt unijny mieszkań komunalnych krok po kroku?

1. Wnioski o płatność gmina składa w systemie CST2021 nie rzadziej niż raz na 3 miesiące od zawarcia umowy. Gdy w tym czasie nie poniosła wydatków, składa wniosek pełniący wyłącznie funkcję sprawozdawczą.
2. Dofinansowanie trafia do gminy jako zaliczka albo refundacja. Limit zaliczki wynosi do 90% kwoty dofinansowania, a jedna transza nie może przekroczyć 45%. Kolejną transzę i refundację gmina otrzyma dopiero po rozliczeniu co najmniej 70% przekazanych wcześniej transz zaliczki.
3. Zamówień gmina udziela według ustawy Prawo zamówień publicznych i Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków, w takim zakresie, w jakim mają do niej zastosowanie. Dokumentację postępowań o wartości szacunkowej powyżej 80 000,00 zł netto, a w postępowaniach wszczętych najpóźniej 24 marca 2025 roku powyżej 50 000,00 zł netto, przekazuje instytucji w ciągu 30 dni od zawarcia umowy lub aneksu z wykonawcą, a gdy postępowanie zakończyło się najpóźniej w dniu podpisania umowy o dofinansowanie, w ciągu 30 dni od jej podpisania. Jak oszacować wartość zamówienia, opisujemy w poradniku o szacowaniu wartości zamówienia w projekcie unijnym.
4. Wynik przetargu zmienia budżet projektu. Gdy suma wartości kategorii kosztów objętych postępowaniem spada, dofinansowanie tych kategorii maleje z zachowaniem udziału procentowego. Gdy ta suma rośnie, kwota dofinansowania się nie zmienia, a różnicy instytucja nie refunduje.
5. Zmiany w projekcie gmina zgłasza w CST2021 nie później niż przed planowanym zakończeniem jego realizacji. Zmiana treści umowy wymaga aneksu w formie pisemnej.
6. Wskaźniki produktu gmina wykazuje najpóźniej we wniosku o płatność końcową. Wskaźniki rezultatu osiąga w ciągu 12 miesięcy od zakończenia realizacji projektu albo w innym terminie uzgodnionym z instytucją.
7. Wniosek o płatność końcową gmina składa w ciągu 60 dni od daty zakończenia realizacji projektu wskazanej w umowie. W naborach FEDS.18.01 termin biegnie od zawarcia umowy, jeżeli projekt zakończył się przed jej zawarciem. Na wniosek gminy instytucja może w uzasadnionych przypadkach wydłużyć ten termin po podpisaniu umowy. Do wypłaty potrzebne są między innymi osiągnięte wskaźniki produktu i ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli wymaga jej projekt. Jak przygotować wniosek o płatność, opisujemy w poradniku o rozliczeniu dotacji unijnej.

Gdy gmina nie wypełni obowiązków informacyjnych i promocyjnych zapisanych w umowie i nie podejmie działań zaradczych, instytucja anuluje do 3% dofinansowania.

Na czym polega trwałość projektu mieszkań komunalnych?

Trwałość oznacza, że po zakończeniu projektu gmina utrzymuje jego efekty i wskaźniki na zasadach z umowy o dofinansowanie. Wzór umowy przewiduje na to 3 albo 5 lat od płatności końcowej, a właściwy okres wskazuje umowa.

Przy mieszkaniach komunalnych dłuższy jest inny obowiązek: przez 20 lat od zakończenia realizacji projektu gmina nie może sprzedać lokalu ani zmienić jego przeznaczenia. Przez ten czas lokale objęte wsparciem służą wyłącznie najmowi socjalnemu lub komunalnemu albo prowadzeniu mieszkań treningowych i wspomaganych, a najemca nie może ich podnajmować ani prowadzić w nich działalności gospodarczej.

Niezachowanie wskaźników może skutkować korektą finansową, uznaniem wydatków za niekwalifikowalne albo rozwiązaniem umowy. Naruszenie trwałości oznacza zwrot dofinansowania z odsetkami, proporcjonalnie do okresu, w którym jej nie zachowano. Więcej o tym obowiązku piszemy w poradniku o trwałości projektu dotacyjnego.

Na czym polega kontrola trwałości projektu?

Kontrolę prowadzą instytucja, z którą gmina zawarła umowę, oraz inne uprawnione podmioty, między innymi Instytucja Audytowa i Komisja Europejska. Odbywa się ona w siedzibie gminy i w każdym miejscu związanym z realizacją projektu albo na podstawie dostarczonych dokumentów. Utrzymanie wskaźników produktu i trwałość można sprawdzać przez 5 albo 3 lata od płatności końcowej. Dokumentację projektu gmina przechowuje przez pięć lat od 31 grudnia roku, w którym instytucja dokonała ostatniej płatności albo zatwierdziła wniosek o płatność końcową, jeżeli nie wiązał się on z wypłatą dofinansowania.

Projekt z naborów FEDS 16.1 i 18.1 mogę przejąć po złożeniu wniosku i poprowadzić do końca okresu trwałości: przygotuję odpowiedź na wezwanie w ocenie albo protest, dokumenty do umowy, zamówienia, wnioski o płatność, zmiany i aneksy oraz przygotowanie do kontroli.

Jakie terminy i budżety miały cztery nabory FEDS na mieszkania komunalne?

Wymagania i punktację naborów określają przyjęte przez Komitet Monitorujący kryteria wyboru projektów dla działania FEDS.16.01 oraz kryteria dla działania FEDS.18.01.

Nabór FEDS.16.01 B został ogłoszony 27 sierpnia 2026 r. pod numerem FEDS.16.01-IZ.00-505/26. Wiążącym dokumentem jest regulamin naboru, obowiązujący od dnia ogłoszenia. Z budżetu naboru FEDS.16.01 B, wynoszącego 72 392 000 zł, instytucja zabezpiecza 7 239 200 zł na procedurę odwoławczą. Nabór prowadzi Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego.

Tego samego dnia Dolnośląska Instytucja Pośrednicząca ogłosiła nabór FEDS.18.01 B pod numerem FEDS.18.01-IP.01-506/26. Warunki naboru FEDS.18.01 B określa regulamin opublikowany przy karcie naboru. Pula naboru FEDS.18.01 B to 61 044 571,43 zł, a 6 104 457,14 zł z tej kwoty stanowi rezerwę na procedurę odwoławczą. Nabór zakończył się 7 października 2026 r. o godz. 23:59.

Subregion wałbrzyski obejmuje miasto Wałbrzych oraz powiaty wałbrzyski, świdnicki, dzierżoniowski, ząbkowicki i kłodzki.

W FEDS.18.01 projekt musi być ściśle powiązany z celem społecznym transformacji Subregionu Wałbrzyskiego wskazanym w Programie FEDS i Terytorialnym Planie Sprawiedliwej Transformacji. Cel ten brzmi: „kompetentni i świadomi wyzwań rozwojowych mieszkańcy, aktywnie włączeni w rozwój subregionu, w szczególności w osiągnięcie celów neutralności klimatycznej”.

Gmina musi wykazać powiązanie projektu z celem społecznym transformacji; niespełnienie tego kryterium oznacza ocenę negatywną. W uzasadnieniu warto wskazać, w jaki sposób planowana inwestycja przyczynia się do realizacji tego celu.

Jak różniły się nabory remontowe dla gmin subregionu wałbrzyskiego?

Do 7 października 2026 r. gminy z pięciu powiatów subregionu oraz miasto Wałbrzych mogły złożyć wniosek zarówno w naborze wojewódzkim FEDS.16.01 B, jak i w naborze FEDS.18.01 B, ale ten sam zakres prac wolno było zgłosić tylko w jednym z nich.

Nabór FEDS.18.01 B dawał wyższe dofinansowanie, jednakowe dla wszystkich gmin, i przyznawał punkty za niski wskaźnik zamożności. Obowiązywał w nim jednak warunek, którego nabór wojewódzki nie stawiał: projekt musiał być powiązany z celem społecznym transformacji.

Które samorządy i jednostki mogły złożyć wniosek w FEDS 16.1 i 18.1?

We wszystkich czterech naborach wniosek mogły złożyć jednostki samorządu terytorialnego, w tym ich związki i stowarzyszenia, oraz jednostki organizacyjne działające w ich imieniu. Partnerem mógł być wyłącznie podmiot z tej samej listy.

Regulamin naboru FEDS.18.01 B wyjaśnia, czym jest jednostka organizacyjna działająca w imieniu samorządu: to każda jednostka utworzona przez niego do realizacji zadań ustawowych, a w przypadku spółek prawa handlowego taka, w której samorząd ma co najmniej 50% udziałów, albo jednostka działająca na podstawie pełnomocnictwa.

W naborach FEDS.18.01 A i B projekt musi powstać na obszarze subregionu wałbrzyskiego, czyli w powiatach dzierżoniowskim, kłodzkim, świdnickim, wałbrzyskim i ząbkowickim oraz w mieście Wałbrzychu.

Jaki poziom dofinansowania może otrzymać gmina na mieszkania komunalne?

W naborze FEDS.16.01 A regulamin uzależnia poziom dofinansowania od wskaźnika zamożności gminy: 80% przy wskaźniku poniżej 100% średniej wojewódzkiej, 70% przy wskaźniku w przedziale 100-120% i 60% powyżej 120%.

W naborze FEDS.18.01 A maksymalne dofinansowanie wynosi 85% wydatków kwalifikowalnych, w tym 70% z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i 15% z budżetu państwa.

W naborze FEDS.16.01 B dla całego województwa poziom dofinansowania ze środków Unii Europejskiej zależy od wskaźnika zamożności gminy: 80% przy wskaźniku poniżej 100% średniej wojewódzkiej, 70% przy wskaźniku w przedziale 100-120% i 60% powyżej 120%. Wartość wskaźnika dla każdej gminy podaje załącznik nr 3 do regulaminu.

W tym naborze całe dofinansowanie pochodzi z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, bez współfinansowania z budżetu państwa.

W naborze FEDS.18.01 B regulamin określa maksymalne dofinansowanie na poziomie 85% wydatków kwalifikowalnych, na które składa się 70% z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i 15% z budżetu państwa. Przy maksymalnym dofinansowaniu wkład własny gminy wynosi więc 15% wydatków kwalifikowalnych, a oprócz niego gmina pokrywa wszystkie wydatki niekwalifikowalne. Sposób liczenia i dokumentowania wkładu własnego opisuje osobny przewodnik o wkładzie własnym w dotacjach.

Poziom dofinansowania jest tu jednakowy dla wszystkich gmin, natomiast wskaźnik zamożności decyduje o punktach: gmina ze wskaźnikiem poniżej 100% średniej wojewódzkiej otrzymuje 2 punkty, poniżej 90% 3 punkty, a poniżej 80% 4 punkty. Wskaźnik zamożności jest też w tym naborze pierwszym kryterium, które rozstrzyga o kolejności przy równej liczbie punktów.

Jakie limity i terminy obowiązują przy remoncie oraz budowie mieszkań?

Czy z FEDS można sfinansować mieszkania socjalne i które wydatki są kwalifikowalne?

Wsparcie obejmuje zarówno lokale komunalne, jak i socjalne, ponieważ instytucja rozumie mieszkania w zasobach samorządu jako lokale komunalne, które mogą być przedmiotem najmu socjalnego.

Ustawa o ochronie praw lokatorów pozwala gminie wynajmować lokale ze swojego zasobu na czas nieoznaczony albo w ramach najmu socjalnego. Umowę najmu socjalnego zawiera się na czas oznaczony, a najemcą może zostać osoba bez tytułu prawnego do lokalu, jeśli dochód jej gospodarstwa domowego nie przekracza progu określonego przez gminę w uchwale.

Instytucja Zarządzająca opublikowała 4 września 2026 r. odpowiedzi na pytania wnioskodawców do naboru FEDS.16.01 B i uzupełniła je 28 września 2026 r. Odpowiedzi wyjaśniają kwestie, których regulamin nie opisuje wprost, a od których zależy, czy planowana inwestycja mieści się w naborze. Część z nich instytucja odnosi wprost także do naboru FEDS.18.01 B, który obejmuje ten sam typ projektów.

Projekt może objąć lokal w budynku, w którym działa wspólnota mieszkaniowa. Lokal komunalny z zasobu mieszkaniowego gminy może być przedmiotem projektu również wtedy, gdy pozostałe lokale w budynku należą do innych właścicieli. Jeżeli roboty ingerują w części wspólne nieruchomości, gmina musi uzyskać na ten zakres zgodę wspólnoty.

Wydatki na części wspólne rozlicza się proporcjonalnie do udziału powierzchni lokali objętych projektem w łącznej powierzchni lokali, których dany wydatek dotyczy. Klatka schodowa, dach albo elewacja są kwalifikowalne w całości tylko wtedy, gdy służą wyłącznie zasobowi mieszkaniowemu gminy objętemu projektem.

Istniejące ogrzewanie gazowe nie wyklucza lokalu z dofinansowania i nie trzeba go wymieniać. Jeżeli gmina zdecyduje się na montaż albo modernizację takiego ogrzewania, pokrywa ten zakres wraz z instalacją centralnego ogrzewania ze środków własnych, a pozostała część projektu pozostaje kwalifikowalna.

Instalacja odnawialnego źródła energii musi działać poza siecią albo mieć blokadę uniemożliwiającą oddawanie energii do sieci. Ten warunek dotyczy każdego projektu, w którym gmina planuje własne wytwarzanie energii.

Jeżeli gmina wlicza VAT do wydatków kwalifikowalnych w naborze FEDS.16.01, do wniosku dołącza oświadczenie o kwalifikowalności VAT, gdy łączny koszt projektu wynosi co najmniej 5 mln euro z VAT albo gdy projekt jest objęty pomocą publiczną. W obu naborach FEDS.16.01 regulamin nie przewiduje pomocy publicznej ani de minimis, bo w projekcie nie można prowadzić działalności gospodarczej.

Co decyduje o miejscu na liście rankingowej?

Nabory na budowę lokali porządkują wnioski według sumy punktów za kryteria premiujące. Projekt może zebrać najwyżej 23 punkty w naborze FEDS.16.01 A i 30 punktów w naborze FEDS.18.01 A.

Punkty za lokalizację inwestycji da się policzyć z góry, z list obszarów i uchwały o rewitalizacji. Inne zależą od projektu budowlanego, na przykład od dwóch różnych odnawialnych źródeł energii albo windy. Mieszkania treningowe lub wspomagane, nawiązanie do Nowego Europejskiego Bauhausu i klauzule w zamówieniach wymagają za to deklaracji i opisu we wniosku.

W naborze FEDS.18.01 A dochodzą dwa kryteria związane z położeniem gminy. Im niższy wskaźnik zamożności gminy, tym więcej punktów: poniżej 100% średniej wojewódzkiej 2, poniżej 90% 3, a poniżej 80% 4. Projekt realizowany w całości na terenie wpływu Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego otrzymuje 3 punkty, a granice tego terenu wyznacza tabela nr 15 opracowania, do którego odsyła regulamin. Stąd maksimum 30 punktów zamiast 23.

Przy równej sumie punktów o miejscu decydują wybrane kryteria, brane pod uwagę po kolei. W naborze FEDS.16.01 A są to kolejno obszar strategicznej interwencji, rozwiązania proekologiczne i rewitalizacja, a w naborze FEDS.18.01 A wskaźnik zamożności, rozwiązania proekologiczne i teren Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego. Regulamin naboru FEDS.18.01 A dodaje, że jeśli budżet nie wystarczy na wszystkie projekty z tym samym wynikiem, także po uwzględnieniu kryteriów rozstrzygających, żaden z nich nie otrzyma dofinansowania.

Kryterium efektywności sprawdza się na podstawie wyliczeń we wniosku i wyciągu z dokumentacji budowlanej, takiego jak projektowana charakterystyka energetyczna. Lokal dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami musi spełniać wymogi z regulaminu, między innymi mieć korytarze o szerokości co najmniej 1,5 m i drzwi wewnętrzne o szerokości co najmniej 0,9 m.

Ile punktów daje gotowość do rozpoczęcia robót?

Przy budowie nowych lokali prawomocne pozwolenie na budowę jest warunkiem dostępu, bez którego wniosek dostaje ocenę negatywną, dlatego w naborach FEDS.16.01 A i FEDS.18.01 A gotowość do realizacji nie jest dodatkowo nagradzana. Punkty za gotowość dawały tylko zamknięte już nabory na remont, przebudowę i adaptację.

W projektach obejmujących przebudowę, remont i adaptację o punktach rozstrzyga udział robót objętych prawomocnymi decyzjami budowlanymi. Projekt bez decyzji albo z decyzjami na mniej niż 60% wartości planowanych robót otrzymuje 0 punktów, projekt z decyzjami na co najmniej 60% wartości 3 punkty, a projekt z kompletem decyzji dla całego zakresu 6 punktów.

Pełne 6 punktów otrzymuje też projekt, który decyzji budowlanych w ogóle nie wymaga. Jeżeli roboty wymagają jedynie zgłoszenia, dokumentacja powinna potwierdzać, że właściwy organ nie wniósł sprzeciwu.

Brak pozwolenia na budowę albo zgłoszenia robót nie powoduje odrzucenia wniosku w naborze FEDS.16.01 B. Projekt otrzymuje wtedy mniej punktów za gotowość do realizacji, a pieniądze na roboty wymagające decyzji gmina otrzyma dopiero po przedstawieniu decyzji prawomocnej.

Za co dawały punkty zakończone nabory remontowe?

W zakończonych naborach remontowych FEDS.16.01 B i FEDS.18.01 B gmina mogła oprócz punktów za gotowość do rozpoczęcia robót otrzymać punkty za skalę i zakres projektu, jego lokalizację oraz przygotowane ekspertyzy. Ich kryteria premiujące zestawia tabela:

Przy równej punktacji o kolejności decydują kryteria rozstrzygające, a każdy nabór ma własną ich hierarchię. W naborze FEDS.16.01 B decyduje najpierw gotowość do rozpoczęcia robót, potem wsparcie obszarów strategicznej interwencji, a na końcu rewitalizacja. W naborze FEDS.18.01 B decyduje najpierw wskaźnik zamożności, potem gotowość, a na końcu realizacja na terenie Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego.

Kiedy brak załącznika pozbawia projekt punktów?

Czym Fundusz Dopłat BGK różni się od FEDS i czy można je łączyć?

Z Funduszu Dopłat Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) przyznaje gminom bezzwrotne wsparcie na tworzenie i modernizację mieszkań. Na stronie Ministerstwa Rozwoju i Technologii to wsparcie nosi nazwę „Program budownictwa socjalnego i komunalnego”. Pieniądze mogą pokryć koszty budowy lokali, remontu lub przebudowy już posiadanych albo przekształcenia budynku niemieszkalnego w mieszkalny. Tabela wysokości wsparcia BGK podaje dla budowy budynku, zmiany sposobu użytkowania oraz remontu lub przebudowy 80% kosztów. Remont lokali zajmowanych przez lokatorów bank finansuje tylko wtedy, gdy gmina uzyskała premię z Funduszu Termomodernizacji i Remontów, więc ta droga pasuje przede wszystkim do pustostanów.

Tego samego wydatku gmina nie sfinansuje z obu źródeł. BGK nie udziela wsparcia z Funduszu Dopłat na koszty współfinansowane ze środków Unii Europejskiej, poza wyjątkami z art. 13b i 13c ustawy o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych oraz art. 11h ust. 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów. Regulaminy naborów FEDS pozwalają sięgnąć po inne źródła na wkład własny, o ile nie dojdzie do podwójnego finansowania. Gmina, która złożyła wniosek do FEDS, może więc zgłosić inną inwestycję do BGK.

Nabory FEDS zakończyły się 4 listopada 2026 r. Do BGK wniosek można wysłać w dowolnym dniu roku. Bank sprawdza go w ciągu 30 dni, a gdy dokumenty są kompletne i zgodne z przepisami, kwalifikuje przedsięwzięcie do wsparcia. W danym roku bank kwalifikuje wnioski od dnia po ogłoszeniu komunikatu o rocznej puli, który publikuje do 31 stycznia, do 30 września. Informację o zakwalifikowanych wnioskach bank publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej w styczniu, kwietniu, lipcu i październiku.

Dostępność tego wsparcia zależy jednak od limitów. Do 30 czerwca danego roku ustawa pozwala przeznaczyć na mieszkaniowy zasób gminy najwyżej 40% rocznej puli, a po osiągnięciu tego limitu bank wstrzymuje kwalifikację wniosków. W 2026 r. bank poinformował o tym 24 marca i zapowiedział wznowienie kwalifikacji z dniem 1 lipca. Gdy wyczerpie się cała roczna pula, bank wstrzymuje kwalifikację, a takie wnioski kwalifikuje w pierwszej kolejności w roku następnym. Dlatego przed wysłaniem wniosku radzę sprawdzić komunikaty BGK o wstrzymaniu i wznowieniu kwalifikacji.

Przy budowie BGK udziela wsparcia tylko wtedy, gdy w nowym budynku wskaźnik rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną nie przekracza 52 kWh/(m²·rok). Wymóg nie dotyczy inwestycji, w których przed 1 stycznia 2024 r. wszczęto zamówienie na prace projektowe albo rozpoczęto je na podstawie umowy, złożono wniosek o pozwolenie na budowę albo je uzyskano, a także dokonano zgłoszenia robót, gdy pozwolenie nie było wymagane.

Fundusz Dopłat warto sprawdzić, gdy gmina nie zdążyła z prawomocnym pozwoleniem przed końcem naboru FEDS albo planuje remont pustostanów, bo wszystkie nabory FEDS są już zamknięte.

Od czego gmina zaczyna przygotowanie wniosku na mieszkania komunalne?

1. Najpierw gmina powinna wybrać nieruchomości i zakres prac. Lokale wymagające przebudowy, remontu lub adaptacji trzeba oddzielić od inwestycji polegających na budowie nowego budynku.
2. Następnie warto sprawdzić stan prawny nieruchomości i gotowość budowlaną. Trzeba potwierdzić własność i przeznaczenie nieruchomości oraz ustalić, jakie decyzje są wymagane i kiedy gmina realnie uzyska prawomocne pozwolenie.
3. Projekt budowlany trzeba zestawić z kryteriami premiującymi właściwego naboru. Wtedy widać, które kryteria spełnia już dokumentacja, a co trzeba zadeklarować i opisać we wniosku, na przykład mieszkania treningowe albo klauzule społeczne.
4. Gmina powinna ustalić, ile lokali powstanie albo wróci do użytkowania. Przyda się też określenie ich powierzchni i przeznaczenia, bo skala projektu mierzona liczbą lokali wpływa na ocenę.
5. Potrzebny jest kosztorys ze wskazaniem źródeł finansowania. Powinien on rozdzielać koszty budowlane, podstawowe wykończenie, niezbędne wyposażenie i zagospodarowanie terenu. Kwalifikowalność pozycji budowlanych trzeba sprawdzić w załączniku nr 1 do regulaminu właściwego naboru, a wykończenie i wyposażenie porównać z osobnym załącznikiem o standardzie wyposażenia lokali, bo wydatki spoza tej listy są niekwalifikowalne.
6. Na końcu trzeba wybrać projekt, który gmina zgłosi w danym naborze. Ze względu na limit jednego wniosku warto porównać gotowość, koszty i planowaną liczbę mieszkań, jeżeli koncepcji jest kilka.

Jeżeli gmina planuje pozyskiwanie mieszkań połączone z usługami dla najemców, warto porównać FEDS z warunkami III edycji konkursu na wsparcie Społecznych Agencji Najmu w programie Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS). To odrębny konkurs z własnymi kryteriami.

Gminy z Pomorza mogą przygotować podobną inwestycję do planowanego naboru FEPM 13.01 z dofinansowaniem do 95%.

Co może zrobić gmina, która nie złożyła wniosku w FEDS?

• Harmonogram naborów FEDS przyjęty 26 października 2026 r. nie wymienia kolejnego naboru w działaniach FEDS.16.01 i FEDS.18.01.
• Gmina, która nie zdążyła z pozwoleniem, może sprawdzić Fundusz Dopłat w BGK, do którego wniosek można wysłać w dowolnym momencie roku.
• Zgłoszenie tego samego zakresu w kolejnym naborze FEDS będzie możliwe, gdy wcześniejszy nabór zostanie rozstrzygnięty, a projekt nie otrzyma dofinansowania.
• Gmina spoza Dolnego Śląska powinna sprawdzić nabory i programy finansowania dla samorządów.

Najczęściej zadawane pytania