Fundusze Europejskie dla Pomorza · Działanie 13.1

FEPM 13.01: dotacja do 95% na budowę mieszkań komunalnych i społecznych na Pomorzu

Michalina Gryska
Michalina GryskaEkspertka ds. finansów przedsiębiorstw oraz planowania i finansowania inwestycji.Opublikowano:  · Ostatnia aktualizacja: .

Działanie 13.1 „Infrastruktura dostępnych cenowo mieszkań” programu Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021-2027 sfinansuje budowę nowych wielorodzinnych budynków z mieszkaniami komunalnymi i społecznymi. Harmonogram naborów z 29 września 2026 roku przewiduje na nabór 101 647 560 zł. Szczegółowy opis programu dopuszcza dofinansowanie do 95% wydatków kwalifikowalnych.

Wnioski będą mogły złożyć gminy miejskie i miejsko-wiejskie oraz towarzystwa budownictwa społecznego (TBS) i społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM) z udziałem tych gmin. Nabór zaplanowano od 18 listopada 2026 roku do 20 stycznia 2027 roku. W każdym mieście może wystartować tylko jeden projekt, dlatego gmina i jej spółka powinny wcześniej ustalić, kto złoży wniosek.

Kto złoży wniosek, gdy w mieście działa też TBS albo SIM?

Wniosek złoży gmina miejska albo miejsko-wiejska z województwa pomorskiego. Może go też złożyć TBS albo SIM, jeżeli jego właścicielem lub współwłaścicielem jest gmina, na której obszarze powstanie budynek.

Budynek musi stanąć w mieście albo na obszarze miejskim gminy miejsko-wiejskiej. Kryteria dopuszczają w naborze tylko jeden projekt dla jednego takiego obszaru. Jeżeli dla tego samego miejsca wpłynie kilka wniosków, pozytywną ocenę dostanie projekt gminy, a wniosek TBS lub SIM odpadnie. Gdy ta sama gmina złoży dwa projekty, liczy się ten złożony jako pierwszy.

Dlatego radzę, żeby gmina i TBS lub SIM, które chcą startować w tym samym mieście, najpierw ustaliły między sobą, który podmiot ma realnie większe szanse i lepszą dokumentację.

Jeden projekt może dotyczyć wyłącznie jednego budynku. Gmina, która planuje kilka inwestycji mieszkaniowych, musi więc wybrać ten budynek, którego dokumentacja jest najdalej zaawansowana.

Przygotujemy wniosek w działaniu 13.1

Umów konsultację

Co sfinansuje dotacja i skąd wziąć wkład własny?

Wsparcie obejmuje budowę nowych wielorodzinnych budynków mieszkalnych na przystępne cenowo mieszkania komunalne i społeczne. Mieszkanie jest przystępne cenowo, gdy koszty jego utrzymania nie przekraczają 30% sumy miesięcznych dochodów netto wszystkich członków gospodarstwa domowego.

Przy budowie mieszkań z dotacją z programów regionalnych i KPO pracowałam z gminami i TBS. Wąskim gardłem było zwykle zamknięcie finansowania wkładu własnego i uzgodnienie zasad najmu tak, żeby spełniały definicję mieszkań społecznych lub komunalnych bez ryzyka pomocy publicznej.

Szczegółowy opis priorytetów programu w wersji obowiązującej od 30 czerwca 2026 roku podaje maksymalny poziom dofinansowania 95% wydatków kwalifikowalnych. Wnioskodawca pokrywa więc co najmniej 5% kosztów kwalifikowalnych oraz wszystkie koszty niekwalifikowalne, w tym zagospodarowanie terenu.

Planowane parametry naboru FEPM.13.01
ParametrWartość z dokumentów programu
Pula naboru101 647 560 zł
Termin naboruod 18 listopada 2026 r. do 20 stycznia 2027 r.
Dofinansowaniedo 95% wydatków kwalifikowalnych
Regulaminudostępnienie zaplanowano na październik 2026 r.
Projekty w mieściejeden projekt i jeden budynek

Harmonogram przeliczył pulę na złote po kursie 4,3365 zł za euro z 28 sierpnia 2026 roku.

Wkład własny nie może pochodzić z Programu Budownictwa Społecznego i Komunalnego.

Przy zakazie łączenia z funduszem BGK gminy, które znam, zamykają wkład własny głównie środkami własnymi z budżetu albo kredytem komunalnym. To wymusza przesunięcia w planie finansowym i często ograniczenie zakresu inwestycji do tego, co da się sfinansować bez dodatkowych instrumentów.

Przy projekcie, którego koszty kwalifikowalne w dniu złożenia wniosku wynoszą mniej niż 50 mln zł, analiza finansowa może być uproszczona. Przy kwocie równej 50 mln zł lub wyższej eksperci sprawdzą także wskaźniki finansowej efektywności projektu.

Przygotujemy wniosek w działaniu 13.1

Przygotujemy dla gminy, TBS albo SIM wniosek, analizę finansową i załączniki w naborze na budowę mieszkań komunalnych i społecznych na Pomorzu. Do pierwszego kontaktu wystarczy nam nazwa gminy, urzędu lub spółki oraz e-mail albo telefon, a lokalizację budynku, stan dokumentacji i listę oczekujących na mieszkanie omówimy w rozmowie. Pierwsza konsultacja i wycena są bezpłatne.

Pola oznaczone gwiazdką są wymagane.

Michalina Gryska

Michalina Gryskaekspertka mdotacje.plPrzeczytam wiadomość i poprowadzę pierwszą rozmowę o projekcie.

Odpowiadam w ciągu jednego dnia roboczego.

Które miasta mają przewagę w ocenie punktowej?

Projekt, który spełni kryteria formalne i wykonalności, może zdobyć do 100 punktów w kryteriach strategicznych. Najwięcej punktów zależy od sytuacji mieszkaniowej gminy, a nie od samego budynku, więc szanse da się oszacować jeszcze przed ogłoszeniem regulaminu.

Punkty w kryteriach strategicznych działania 13.1
Za co eksperci przyznają punktyNajwyżej
Udział rodzin z dziećmi do lat 16 wśród wniosków o mieszkanie komunalne30 pkt
Liczba oczekujących na mieszkanie komunalne wobec mediany wojewódzkiej20 pkt
Wkład w osiągnięcie wskaźników działania10 pkt
Mieszkania wspomagane albo treningowe w projekcie9 pkt
Lokalizacja na obszarze rewitalizowanym8 pkt
Miasto średnie tracące funkcje albo gmina zagrożona trwałą marginalizacją8 pkt
Szkoła, przedszkole albo placówka zdrowia blisko budynku i transport publiczny6 pkt
Powiązanie z innymi projektami mieszkaniowymi4 pkt
Nowy Europejski Bauhaus3 pkt
Zalecenia zasady „nie czyń poważnych szkód”2 pkt

Przy remisie decyduje najpierw potrzeba mieszkaniowa, potem udział rodzin z dziećmi, a następnie lokalizacja na obszarze rewitalizowanym.

Co gmina może przygotować przed ogłoszeniem regulaminu?

Harmonogram zapowiada udostępnienie regulaminu wyboru projektów w październiku 2026 roku. Dokumenty, które wymagają uchwały rady gminy albo pracy projektanta, warto zacząć przygotowywać już teraz, bo nabór zamknie się 20 stycznia 2027 roku.

Przygotowanie studium wykonalności z analizą finansową dla budynku wielorodzinnego trwa od czterech do ośmiu tygodni. Gminy zwykle mają już działkę i koncepcję albo pozwolenie na budowę, ale rzadziej gotową analizę finansową z modelem czynszów i kosztami utrzymania po zakończeniu projektu.

  1. Rada gminy przyjmuje albo zmienia uchwałę o zasadach wynajmowania. Uchwała musi określać grupy osób uprawnionych do mieszkania, kryterium przystępności cenowej zgodne z opisem działania i okres dostępności mieszkań, czyli zakaz ich sprzedaży przez co najmniej 20 lat.
  2. Urząd przygotowuje zestawienie wniosków o przydział mieszkania komunalnego. W kryterium demograficznym eksperci oceniają zestawienie przygotowane przez wnioskodawcę, z którego wynika udział rodzin z dziećmi do lat 16.
  3. Projektant potwierdza wskaźnik EP i odporność budynku na zmiany klimatu. Budynek nie może przekroczyć 52 kWh na metr kwadratowy na rok zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną.
  4. Gmina sprawdza punkty za lokalizację. Punkty daje obszar rewitalizowany z gminnego programu rewitalizacji wpisanego do wykazu prowadzonego przez instytucję zarządzającą oraz szkoła, przedszkole albo placówka ochrony zdrowia w odległości do 15 minut pieszo.

Czego jeszcze nie wiadomo i z czym porównać ten nabór?

Daty, pula i warunki opisane w artykule pochodzą z harmonogramu naborów, szczegółowego opisu priorytetów i kryteriów przyjętych przez Komitet Monitorujący programu 2 lipca 2026 roku. Listę załączników, wzór umowy i terminy oceny poda dopiero regulamin wyboru projektów.

Gmina, która chce porównać warunki z innym regionem, znajdzie je w artykule o dotacjach na mieszkania komunalne na Dolnym Śląsku. Jeżeli gmina chce zwiększyć zasób mieszkań na wynajem bez budowy nowego budynku, może sprawdzić też społeczne agencje najmu z programu FERS.

Pytania gmin o nabór FEPM 13.01

Czy gmina wiejska może złożyć wniosek w działaniu 13.1?

Nie. Uprawnione są wyłącznie gminy miejskie i miejsko-wiejskie oraz działające na ich obszarach TBS i SIM z udziałem tych gmin. Gmina miejsko-wiejska może zbudować budynek tylko na swoim obszarze miejskim.

Co się stanie, jeśli gmina i jej TBS złożą wnioski dla tego samego miasta?

Pozytywną ocenę w kryterium poprawności złożenia wniosku otrzyma projekt gminy, a projekt TBS zostanie oceniony negatywnie. Decyzję, kto składa wniosek, trzeba więc podjąć przed naborem.

Czy można połączyć dotację z Programem Budownictwa Społecznego i Komunalnego?

Nie. Szczegółowy opis priorytetów zakazuje łączenia wsparcia z finansowaniem z tego funduszu, a kryteria wykluczają je także jako źródło wkładu własnego.

Czy mieszkania z dotacją można później sprzedać najemcom?

Nie przez co najmniej 20 lat. Uchwała gminy o zasadach wynajmowania musi określać okres dostępności mieszkań, czyli zakaz ich sprzedaży, na co najmniej 20 lat.

Źródła

Artykuł ma charakter informacyjny i opisuje nabór na podstawie harmonogramu, który może się zmienić. O dofinansowaniu zdecyduje instytucja zarządzająca programem, czyli Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego.