Pożyczka FBiO dla JST i spółek komunalnych 2026: 2–500 mln zł, od 0% i umorzenie do 40%
Pożyczka z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności dla sektora komunalnego wynosi od 2 mln zł do 500 mln zł. Jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymać finansowanie z oprocentowaniem od 0% w skali roku i okresem spłaty do 20 lat. Część jednostek może uzyskać umorzenie 20% albo 40% kapitału.
Nabór obejmuje pięć rodzajów inwestycji związanych z bezpieczeństwem, w tym obiekty zbiorowej ochrony, cyberbezpieczeństwo, systemy ostrzegania, tabor szynowy oraz infrastrukturę mobilności wojskowej. Poniżej sprawdzisz warunki dla JST i spółek komunalnych, zasady umorzenia, koszty kwalifikowalne oraz sposób złożenia wniosku do BGK.
Jeżeli szukasz finansowania FBiO dla firmy, warunki opisuje osobny artykuł o pożyczce FBiO dla przedsiębiorców — to inny produkt, z kwotami 10–300 mln zł i oprocentowaniem od 1%.
BGK przyjmuje wnioski od 6 lipca 2026 r. i może zawiesić albo zakończyć nabór po wyczerpaniu środków. Umowy pożyczki mogą być zawierane do 31 grudnia 2030 r., a wypłaty realizowane do 31 grudnia 2036 r. Jeżeli chcesz sprawdzić kwalifikowalność inwestycji, opisz jej zakres w formularzu w tym artykule.
- Wniosek może złożyć gmina, powiat, województwo albo spółka prawa handlowego, w której JST mają ponad 50% udziałów lub akcji.
- Finansowanych jest pięć typów przedsięwzięć: obiekty zbiorowej ochrony, cyberbezpieczeństwo, systemy wykrywania zagrożeń i ostrzegania, tabor na potrzeby wojskowe lub podwójnego zastosowania oraz drogi, mosty i tunele dostosowywane do standardów mobilności wojskowej.
- Pożyczka pokrywa do 100% kosztów kwalifikowalnych netto, bez opłat i prowizji; VAT wymaga odrębnego finansowania.
- Umorzenie 20% kapitału przysługuje JST z listy opublikowanej przez BGK, a 40% — dla zadań drogowych na obszarze programu Tarcza Wschód.
- Kwalifikują się tylko projekty nierozpoczęte przed dniem złożenia wniosku i zgodne z zasadą DNSH.
| Instytucja | Pożyczek udziela bezpośrednio Bank Gospodarstwa Krajowego, a wnioski przyjmują właściwe Regiony BGK. |
|---|---|
| Źródło środków | Środki pochodzą z inwestycji A2.7.1 „Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności” w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności. Podstawę prawną stanowi ustawa z 4 grudnia 2025 r. |
| Wnioskodawcy | Wniosek mogą złożyć gminy, powiaty, województwa oraz spółki prawa handlowego, w których JST mają ponad 50% udziałów lub akcji. Wnioskodawcą może być również podmiot dominujący, który kontroluje ponad 50% udziałów w spółce realizującej projekt. |
| Kwota pożyczki | Kwota pożyczki wynosi od 2 mln zł do 500 mln zł. W pierwszych dwóch latach naboru 500 mln zł stanowi łączny limit finansowania jednego wnioskodawcy. |
| Oprocentowanie | Oprocentowanie jest stałe i wynosi od 0% w skali roku dla JST oraz od 1% dla pozostałych uprawnionych podmiotów. Ostateczna stawka może zależeć od zasad pomocy publicznej właściwych dla projektu. |
| Okres spłaty | Okres spłaty wynosi do 20 lat. Kapitał jest spłacany co do zasady w równych ratach, bez raty balonowej. Karencja może trwać do 12 miesięcy od zakończenia realizacji projektu. |
| Umorzenie | Umorzenie 20% kapitału jest dostępne dla JST z listy opublikowanej przez BGK. Umorzenie 40% dotyczy określonych inwestycji drogowych, mostowych i tunelowych na obszarze programu Tarcza Wschód. Spółki komunalne nie korzystają z umorzenia. |
| Opłaty | BGK nie pobiera opłat ani prowizji za udzielenie i obsługę pożyczki. Pożyczkobiorca ponosi koszty ustanowienia zabezpieczeń. |
| Pula środków | Pierwsza transza naboru ciągłego, prowadzonego od 6 lipca 2026 r., wynosi 5,6 mld zł. |
| Terminy graniczne | Umowę pożyczki można zawrzeć najpóźniej do 31 grudnia 2030 r. Wypłaty i realizacja projektów mogą trwać do 31 grudnia 2036 r. |
Kto może wnioskować: JST i spółki komunalne
Wniosek może złożyć jednostka samorządu terytorialnego — gmina, powiat albo województwo — oraz spółka prawa handlowego, w której JST posiadają więcej niż 50% udziałów lub akcji. Dopuszczalna jest też konstrukcja, w której o pożyczkę występuje podmiot dominujący (ponad 50% udziału i bezpośrednia kontrola) wobec spółki realizującej projekt — musi wtedy przekazać jej całość środków na warunkach nie gorszych niż warunki pożyczki.
Z finansowania mogą skorzystać zarówno jednostki samorządu terytorialnego, jak i spółki komunalne, na przykład spółki komunikacyjne, wodociągowe lub ciepłownicze. Sam status wnioskodawcy nie wystarcza. Planowana inwestycja musi należeć do jednego z pięciu rodzajów przedsięwzięć wskazanych w zasadach naboru.
Jakie inwestycje finansuje pożyczka FBiO dla sektora komunalnego?
Katalog przedsięwzięć jest zamknięty. Zasady naboru wymieniają pięć typów:
Obiekty zbiorowej ochrony
Pożyczka może finansować budowę, modernizację lub remont obiektu zbiorowej ochrony. Pełne 100% kosztów można objąć finansowaniem tylko wtedy, gdy co najmniej 85% powierzchni służy ochronie ludności, a inwestycja nie generuje zwrotu w okresie pożyczki. Przed złożeniem wniosku trzeba uzyskać potwierdzenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Cyberbezpieczeństwo
Pożyczka może finansować projekty, które chronią systemy informatyczne i dane urzędu lub spółki przed atakami i zakłóceniami. Cyberbezpieczeństwo, podobnie jak tabor, nie wymaga potwierdzenia właściwego ministerstwa.
Systemy wykrywania zagrożeń i ostrzegania
Pożyczka może finansować budowę i modernizację systemów wykrywania zagrożeń oraz systemów powiadamiania i ostrzegania ludności. Ten rodzaj projektu wymaga potwierdzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Tabor na potrzeby wojskowe lub podwójnego zastosowania
Pożyczka może finansować zakup, modernizację lub remont taboru. Zgodnie z komunikatem BGK z 31 lipca 2026 r. kwalifikuje się wyłącznie tabor szynowy, a napęd spalinowy jest dopuszczalny tylko jako element napędu hybrydowego.
Drogi, mosty i tunele JST
Pożyczka może finansować dostosowanie dróg, mostów i tuneli do standardów mobilności wojskowej. Odcinek drogi może mieć do 20 km, a zakres wymaga potwierdzenia Ministerstwa Obrony Narodowej. Od 31 lipca 2026 r. do formularza potwierdzenia trzeba dołączyć mapę sytuacyjną. Ten rodzaj projektu może kwalifikować się do umorzenia 40% kapitału.
Obszary takie jak awaryjne ujęcia wody czy ciągłość zaopatrzenia w energię pojawiają się w ogólnych priorytetach inwestycyjnych FBiO, ale nie w katalogu bieżącego naboru dla sektora komunalnego. Jeśli Twoja inwestycja dotyczy tych obszarów, skonsultuj zakres projektu przed przygotowaniem wniosku.
Kiedy JST może otrzymać umorzenie 20% albo 40%?
Umorzenie części kapitału jest dostępne wyłącznie dla jednostek samorządu terytorialnego, które spełniają warunki określone przez BGK. Spółki komunalne nie mogą otrzymać umorzenia.
Trzy zasady umorzenia
- Bazowe 20% kapitału przysługuje wyłącznie JST znajdującym się na liście opublikowanej przez BGK. Lista opiera się na wskaźniku zamożności z ustawy o dochodach JST — kwalifikują się jednostki o niższych dochodach w przeliczeniu na mieszkańca. O prawie do umorzenia decyduje obecność na liście w dniu wpływu wniosku do BGK.
- Podwyższone 40% dotyczy tylko zadań drogowo-mostowych dostosowywanych do standardów mobilności wojskowej, realizowanych na obszarze programu Tarcza Wschód — w województwach warmińsko-mazurskim, podlaskim, lubelskim i podkarpackim.
- Spółki komunalne nie mają prawa do umorzenia — dotyczy ono wyłącznie projektów realizowanych przez JST z listy.
Wniosek o umorzenie składa się razem z wnioskiem o pożyczkę, a samo umorzenie następuje po zakończeniu wypłat i realizacji projektu. W jednym wniosku można łączyć wyłącznie zadania o tej samej stawce umorzenia, więc podział inwestycji na wnioski warto zaplanować już na etapie koncepcji.
Warunki finansowe: od 0%, 20 lat spłaty, brak prowizji
Dla JST oprocentowanie jest stałe i wynosi od 0% w skali roku, a dla spółek komunalnych i pozostałych uprawnionych podmiotów wynosi od 1%. Dolna granica nie gwarantuje tej samej stawki każdemu wnioskodawcy. Ostateczne oprocentowanie może być wyższe, jeżeli wymagają tego zasady pomocy publicznej właściwe dla projektu.
Okres finansowania może wynosić 240 miesięcy od zawarcia umowy. Kapitał jest spłacany co do zasady w równych ratach, bez wysokiej raty końcowej. BGK może przyznać karencję w spłacie kapitału do 12 miesięcy od zakończenia realizacji projektu. Pożyczkę można wypłacić jednorazowo albo w transzach, również w celu refinansowania faktur opłaconych po dniu złożenia wniosku.
Zasady naboru nie przewidują wyłączenia tej pożyczki z limitów zadłużenia JST, a BGK bada zdolność kredytową i wymaga zabezpieczeń jak przy zwykłym kredycie. Sposób ujęcia zobowiązania w wieloletniej prognozie finansowej omów ze skarbnikiem i RIO przed złożeniem wniosku.
Jakie koszty można sfinansować z pożyczki FBiO?
Pożyczka pokrywa do 100% kosztów kwalifikowalnych netto, udokumentowanych fakturami.
Co można sfinansować
Do kosztów kwalifikowalnych mogą należeć: przygotowanie projektu, doradztwo techniczne, prawne i finansowe, zakup lub wytworzenie środków trwałych, montaż i uruchomienie urządzeń, wdrożenie lub aktualizacja wartości niematerialnych i prawnych, roboty budowlane, materiały oraz nadzór nad realizacją projektu.
Czego pożyczka nie pokryje
Pożyczka nie finansuje podatku VAT, kosztów finansowych, wydatków rozliczonych w KPO lub innych programach Unii Europejskiej ani kosztów objętych innym wsparciem krajowym. Nie kwalifikuje się również projekt rozpoczęty przed złożeniem wniosku ani inwestycja niezgodna z zasadą DNSH.
Za rozpoczęcie projektu uznaje się zawarcie pierwszej umowy z wykonawcą robót, dostaw lub usług. Przygotowanie dokumentacji, wykonanie prac przygotowawczych i nabycie gruntu nie oznaczają jeszcze rozpoczęcia projektu, a kolejne etapy inwestycji mogą być finansowane odrębnie. Projekt o wartości powyżej 10 mln euro wymaga dodatkowo oceny odporności na zmiany klimatu. Zasady kwalifikowalności warto porównać z ogólnymi regułami dotyczącymi kosztów kwalifikowalnych w projektach Unii Europejskiej.
Jak złożyć wniosek do BGK w pięciu krokach
- Zakwalifikuj projekt. Sprawdź, czy inwestycja mieści się w jednym z pięciu typów przedsięwzięć i czy nie została rozpoczęta. Przy obiektach zbiorowej ochrony i systemach ostrzegania wystąp najpierw o potwierdzenie MSWiA, przy drogach o znaczeniu obronnym — o potwierdzenie MON.
- Sprawdź umorzenie i pomoc publiczną. Zweryfikuj obecność JST na liście umorzeniowej BGK oraz właściwą ścieżkę pomocy: de minimis, regionalną pomoc inwestycyjną albo finansowanie poza reżimem pomocy.
- Przygotuj budżet i dokumenty. Skompletuj wniosek z załącznikami, formularze pomocy publicznej, oświadczenie i raport DNSH oraz dokumenty finansowe do oceny zdolności kredytowej.
- Podpisz i wyślij. Każdy dokument opatrz kwalifikowanym podpisem elektronicznym, spakuj z wersjami edytowalnymi do archiwum zabezpieczonego hasłem i wyślij e-mailem do Regionu BGK właściwego dla siedziby (maksymalnie 50 MB na wiadomość). Hasło przekazuje się telefonicznie pracownikowi Regionu.
- Przejdź ocenę i uzgodnij umowę. BGK oceni projekt, zdolność kredytową i zabezpieczenia, a po pozytywnej decyzji uzgodni harmonogram wypłat i spłat. Zamówienia w projekcie realizuje się zgodnie z PZP albo zasadą konkurencyjności.
Przygotujemy projekt komunalny do rozmowy z BGK
Przygotowanie projektu zaczynamy od przypisania każdego zadania do zamkniętego katalogu inwestycji. Następnie sprawdzamy warunki umorzenia i ustalamy, czy zadania z różnymi stawkami umorzenia trzeba rozdzielić między osobne wnioski. Dopiero na tej podstawie przygotowujemy budżet i dokumenty finansowe.
Kwalifikacja zakresu projektu
Analizujemy każde zadanie inwestycyjne i przypisujemy je do jednego z pięciu typów przedsięwzięć. Wskazujemy, które zadania wymagają potwierdzenia MSWiA lub MON, i pomagamy je uzyskać.
Struktura wniosków pod umorzenie
Sprawdzamy listę umorzeniową BGK i dzielimy inwestycję tak, by zadania z różnymi stawkami umorzenia (0%, 20%, 40%) trafiły do osobnych wniosków — bez utraty uprawnień.
Budżet, DNSH i pomoc publiczna
Przygotowujemy budżet netto z planem finansowania VAT, dokumentację DNSH oraz formularze pomocy publicznej wraz z rekomendacją właściwej ścieżki pomocy.
Dokumenty do oceny kredytowej
Porządkujemy materiały finansowe do oceny zdolności kredytowej i zabezpieczeń, a podczas oceny pomagamy przygotować odpowiedzi i uzupełnienia dla Regionu BGK.
Sprawdzimy, czy Twoja inwestycja kwalifikuje się do pożyczki z FBiO
Sprawdzimy, czy inwestycja należy do jednego z pięciu rodzajów przedsięwzięć, czy JST znajduje się na liście umorzeniowej BGK oraz jakie zasady pomocy publicznej mają zastosowanie. W formularzu opisz zakres inwestycji, orientacyjny budżet i harmonogram. Wskaż również, czy wniosek złoży JST, czy spółka komunalna. W odpowiedzi otrzymasz zakres możliwego wsparcia, harmonogram przygotowania dokumentacji i wycenę.
Wolisz skontaktować się bez formularza?
Nabór jest ciągły, a BGK może go zamknąć po wyczerpaniu puli 5,6 mld zł. Wczesne potwierdzenie kwalifikowalności zakresu pozostawia więcej czasu na uzyskanie wymaganych potwierdzeń ministerialnych.
Najczęściej zadawane pytania
Czy pożyczka z FBiO wlicza się do limitu zadłużenia gminy?
Zasady naboru nie przewidują wyłączenia tej pożyczki z limitów zadłużenia JST, a BGK bada zdolność kredytową i wymaga zabezpieczeń. Ujęcie zobowiązania w wieloletniej prognozie finansowej skonsultuj ze skarbnikiem i RIO przed złożeniem wniosku.
Jak sprawdzić, czy moja gmina dostanie umorzenie 20%?
Prawo do umorzenia 20% kapitału trzeba sprawdzić na liście JST opublikowanej przez BGK. Decyduje obecność jednostki na liście obowiązującej w dniu wpływu wniosku do banku. BGK może aktualizować tę listę.
Czy spółka komunalna może liczyć na umorzenie?
Spółka komunalna nie może otrzymać umorzenia. Umorzenie 20% lub 40% dotyczy wyłącznie projektów realizowanych przez JST, które spełniają warunki określone przez BGK. Oprocentowanie pożyczki dla spółki komunalnej wynosi od 1% w skali roku.
Czy można sfinansować inwestycję, na którą już podpisano umowę z wykonawcą?
Pożyczka nie może finansować projektu rozpoczętego przed dniem złożenia wniosku. Przygotowanie dokumentacji projektowej, wykonanie prac przygotowawczych i zakup gruntu nie są jednak uznawane za rozpoczęcie projektu. Kolejne etapy inwestycji mogą być finansowane odrębnie.
Czy autobusy dla komunikacji miejskiej się kwalifikują?
Zgodnie z komunikatem BGK z 31 lipca 2026 r. w kategorii taboru kwalifikuje się wyłącznie tabor szynowy (ze względu na zasadę DNSH), a napęd spalinowy jest dopuszczalny tylko w układach hybrydowych. Tabor kołowy nie jest finansowany w tym naborze.
Do kiedy można składać wnioski?
Nabór jest ciągły od 6 lipca 2026 r., do wyczerpania puli 5,6 mld zł. Umowy mogą być zawierane do 31 grudnia 2030 r., a wypłaty realizowane do 31 grudnia 2036 r.
Źródła i data weryfikacji
- Karta produktu „Pożyczka z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności dla sektora komunalnego”, Bank Gospodarstwa Krajowego, sprawdzona 10 sierpnia 2026 r.: bgk.pl.
- Zasady naboru wniosków dla pożyczek z FBiO dla sektora komunalnego (regulamin BGK, wersja z lipca 2026 r., § 3–§ 16).
- Lista JST kwalifikujących się do umorzenia części kapitału pożyczki, BGK.
- Inwestycja A2.7.1 „Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności”, kpo.gov.pl (stan na 10 lipca 2026 r.).
- Ustawa z 4 grudnia 2025 r. o szczególnych zasadach realizacji inwestycji A2.7.1 w ramach Krajowego Planu Odbudowy (Dz.U. poz. 1846).
- Komunikat BGK z 31 lipca 2026 r. o zmianie formularza MON i doprecyzowaniu DNSH dla taboru (karta produktu BGK).
Artykuł ma charakter informacyjny i został przygotowany na podstawie dokumentów dostępnych 10 sierpnia 2026 r. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualny status naboru, dostępność środków i obowiązującą wersję zasad na stronie Banku Gospodarstwa Krajowego.
