Dotacja na ciepłownię geotermalną z Funduszy Norweskich: konkurs EOG 2.4 planowany na IV kwartał 2026

Komu Fundusze Norweskie dadzą dotację na ciepłownię geotermalną?

Wniosek złożą jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz małe, średnie i duże przedsiębiorstwa, w tym spółki komunalne. Tę listę podaje prezentacja NFOŚiGW z konferencji 30 września, a umowa programu PL-GREEN wymienia ogólniej samorządy i przedsiębiorstwa.

Warunek jest jeden dla wszystkich: potencjał geotermalny musi być potwierdzony wcześniej, zanim gmina albo spółka sięgnie po środki z konkursu.

Pierwszą grupą kandydatów są więc gminy z programu NFOŚiGW „Udostępnianie wód termalnych w Polsce”. Fundusz podpisał w nim 41 umów na odwierty badawcze o łącznej wartości 573 mln zł. Komunikat NFOŚiGW opublikowany 11 września 2026 roku podaje, że zakończono 13 umów: 11 otworów okazało się pozytywnych, a 2 negatywne.

Konkurs 2.4 nie przyda się w trzech sytuacjach:

• Gdy gmina dopiero szuka wód termalnych, odwiert poszukiwawczy i wstępne rozpoznanie zasobów nie będą finansowane, a według odpowiedzi ministerstwa z sierpnia NFOŚiGW nie podjął jeszcze decyzji o kolejnym naborze dotacyjnym w programie „Udostępnianie wód termalnych w Polsce”.
• Gdy odwiert dał wynik negatywny, brakuje potwierdzonego potencjału, który według zapowiedzi jest warunkiem dofinansowania.
• Gdy chodzi o pompę ciepła w domu, właściwy jest program „Moje Ciepło”, który ministerstwo nazywa podstawowym wsparciem geotermii płytkiej w nowych domach jednorodzinnych.

Na co gmina wyda dotację na geotermię z Funduszy EOG?

Konkurs ma sfinansować system grzewczy oparty na energii geotermalnej. Prezentacja NFOŚiGW wymienia dwa rodzaje inwestycji, koszty ich przygotowania i działania edukacyjne:

• budowę nowego albo rozbudowę istniejącego źródła ciepła, które korzysta z zasobów geotermalnych;
• adaptację istniejącego odwiertu poszukiwawczego do eksploatacji, czyli do wydobywania wody termalnej;
• projektowanie, dokumentację techniczną i uzyskanie pozwoleń;
• działania edukacyjne i szkoleniowe, które według planu programu projekty powinny obejmować jako uzupełnienie inwestycji.

Plan programu zapowiada, że jednym z najważniejszych kryteriów będzie gotowość projektu do realizacji: formalna, czyli wymagane dokumenty i zgody, oraz techniczna, czyli przygotowana technologia. Według umowy programu po konkursie 3 instalacje geotermalne, nowe albo zmodernizowane, mają dostarczać ciepło lub energię, a 3 dotychczasowe otwory poszukiwawcze mają zostać przystosowane do wydobywania.

Jaką kwotę z Funduszy EOG może otrzymać projekt geotermalny?

Najniższa dotacja w konkursie 2.4 ma wynieść 1 272 780 zł, a najwyższa według planu i umowy programu 1,2 mln euro, czego prezentacja NFOŚiGW jeszcze nie potwierdziła.

Złotowe wartości w tabeli pochodzą z prezentacji NFOŚiGW, która liczy jedno euro jako 4,2426 zł; regulamin może podać inny kurs. Przy najwyższej dotacji prezentacja zamiast kwoty ma wpis „w trakcie uzgodnień”, więc 1,2 mln euro z planu i umowy regulamin może potwierdzić albo zmienić.

Według umowy programu stawka dotacji musi być zgodna z regułami pomocy publicznej i uwzględniać inne wsparcie publiczne dla projektu, a resztę kosztów pokrywa wnioskodawca. 65% jest więc tylko górną granicą, a w konkretnym projekcie te zasady mogą ją obniżyć.

Stawka do 85%, którą przy tym konkursie podają niektóre opracowania, w umowie programu dotyczy innych naborów, na przykład społeczności energetycznych i projektów CCUS, czyli wychwytu, wykorzystania i składowania CO₂.

Przy ciepłowni geotermalnej dotacja EOG będzie zwykle częścią finansowania. Weźmy do rachunku projekt z wydatkami kwalifikowalnymi 20 mln zł: górna granica 1,2 mln euro, w złotych około 5,09 mln, pokryje wtedy mniej więcej jedną czwartą kosztów. Najniższa dotacja przy stawce 65% wymaga z kolei wydatków co najmniej około 1,96 mln zł.

Pula 10 mln euro wystarczyłaby na ponad osiem dotacji po 1,2 mln euro, a celem zapisanym w umowie programu są trzy instalacje. Dla gminy oznacza to, że dotacja EOG będzie tylko jednym ze źródeł budżetu ciepłowni.

Podobny montaż znamy z innych inwestycji gminnych: samorządy, z którymi pracowaliśmy przy inwestycjach deszczowych, brały wkład własny głównie z budżetu miasta oraz z kredytów preferencyjnych, a przy projektach za kilkadziesiąt milionów złotych uzupełniały to pożyczką z NFOŚiGW.

Kiedy NFOŚiGW ogłosi konkurs geotermalny z Funduszy Norweskich?

NFOŚiGW planuje konkurs 2.4 na IV kwartał 2026, ale jeszcze go nie ogłosił, a wcześniejsze oficjalne dokumenty podawały też inne terminy.

Plan na stronie programu w jednym miejscu wskazywał III kwartał, który skończył się 30 września, w innym IV kwartał, a ministerstwo w sierpniowej odpowiedzi na interpelację poselską pisało o drugiej połowie roku.

Po konferencji ministerstwo podało, że na początek ruszą konkursy na magazyny energii, ochronę bioróżnorodności i budownictwo cyrkularne; geotermii wśród nich nie wymieniło. Składanie wniosków ma potrwać co najmniej trzy miesiące, a wydatki program uzna do 30 kwietnia 2031 roku, więc w tym czasie trzeba zmieścić budowę.

Odwierty badawcze z programu NFOŚiGW kończą się w różnym czasie. Prace we Wrześni zaplanowano od III kwartału do lutego 2027 roku, więc gmina na takim etapie może nie mieć wyników przed końcem naboru.

Kilka innych naborów tego programu opisuję osobno: na dokumentację projektu CCUS, dla spółdzielni energetycznych i klastrów energii, na odzysk wody i na magazyn energii przy farmie OZE, czyli odnawialnych źródeł energii.

Jak gmina z odwiertem może przygotować projekt przed ogłoszeniem?

Gmina z wynikami odwiertu może już teraz zająć się czterema sprawami:

• Wyniki odwiertu: wydajność i parametry z dokumentacji prac geologicznych pokażą, ile energii da instalacja i czy wystarczy jej na planowaną moc.
• Odbiorcy ciepła: zapotrzebowanie odbiorców w mieście lub gminie zdecyduje o mocy źródła i jego opłacalności.
• Gotowość formalna: wytyczne finansowe Funduszy EOG dopuszczają tylko ograniczone koszty przygotowawcze, i to dopiero od dnia ogłoszenia naboru, w granicach wyznaczonych przez regulamin. Gmina, która zleci projekt i dokumentację techniczną przed ogłoszeniem, może zyskać na ocenie gotowości, ale zapłaci za nie sama.
• Montaż finansowy: koszty inwestycji warto rozpisać wcześniej, z podziałem na dotację, wkład gminy i inne środki.

Według wytycznych pozostałe wydatki mogą się liczyć od dnia decyzji o przyznaniu dofinansowania, chyba że umowa o dofinansowanie ustali późniejszy termin. Umowę o roboty budowlane warto więc zawrzeć po decyzji o dofinansowaniu, a przetarg można przygotować wcześniej.

Fundusz Transformacji Ciepłownictwa ma według NFOŚiGW objąć finansowanie budowy, rozbudowy i modernizacji ciepłowni geotermalnych oraz wykonywanie i rekonstrukcję otworów geotermalnych. Kto może z niego skorzystać i na jakich warunkach, wyjaśniamy w tekście o Funduszu Transformacji Ciepłownictwa dla ciepłowni.

Nabór do tego funduszu ma trwać od grudnia 2026 roku do końca marca 2027 roku, jak podaje harmonogram NFOŚiGW ze stanem na 26 października 2026 roku.

Udział partnera z Norwegii, Islandii albo Liechtensteinu nie jest obowiązkowy, a prezentacja NFOŚiGW przewiduje przy tym naborze także projekty partnerskie. Partnerami projektu Parku Zasobów Geotermalnych, finansowanego przez program bez konkursu, są islandzka agencja środowiska i energii oraz norweski ośrodek badawczy NORCE.

Pytania samorządów o geotermię i Fundusze Norweskie