Dotacja na studium wykonalności i dokumentację FEED projektu CCUS z Funduszy Norweskich: konkurs EOG 2.2 planowany na IV kwartał 2026

Która firma albo instytucja badawcza otrzyma dotację na projekt CCUS?

Dotację na projekt CCUS mogą otrzymać przedsiębiorstwa i instytucje badawcze; tak samo opisują wnioskodawców plan programu, prezentacja NFOŚiGW z 30 września 2026 roku i umowa programu PL-GREEN. Partnerem projektu może być instytucja z Norwegii, Islandii albo Liechtensteinu, bo prezentacja wymienia przy tym naborze projekty partnerskie.

Według umowy programu Gassnova, partner z Norwegii, ma współtworzyć tekst ogłoszenia i mieć swojego przedstawiciela w komitecie wyboru projektów. Takiego zapisu nie ma przy żadnym innym naborze programu.

W trzech przypadkach konkurs 2.2 nie wchodzi w grę:

• Gdy szukasz środków na budowę instalacji, konkurs ma sfinansować tylko przygotowanie dokumentacji, która ma ją umożliwić w przyszłości.
• Gdy za dokumentację zapłacisz przed decyzją o dofinansowaniu (od kiedy liczą się wydatki i jaki jest wyjątek, opisuję w części o przygotowaniu projektu).
• Gdy wnioskodawcą miałby być samorząd, nie mieści się w grupie przedsiębiorstw i instytucji badawczych wymienionych w umowie programu.

Jaką dokumentację projektu CCUS sfinansują Fundusze Norweskie?

Według planu programu konkurs ma sfinansować dokumentację, która przygotuje przyszłą inwestycję w wychwytywanie, transport, składowanie i wykorzystanie CO₂, od studium wykonalności po pozwolenia. Plan wymienia pięć rodzajów dokumentów, a prezentacja NFOŚiGW cztery pierwsze:

• studia wykonalności;
• koncepcje projektowe i dokumentację FEED (Front-End Engineering Design), czyli szczegółowy wstępny projekt techniczny;
• analizy techniczne, ekonomiczne i regulacyjne potrzebne do przygotowania projektu;
• oceny oddziaływania na środowisko, a według prezentacji także na społeczeństwo;
• uzyskanie pozwoleń na realizację projektu.

Plan programu wiąże tę dokumentację z łańcuchem wartości CCUS; czy wystarczy projekt obejmujący jedno ogniwo, przesądzi regulamin.

Według umowy programu w części poświęconej CCUS 7 projektów ma zakończyć wczesny etap przygotowania, a powstać ma 36 studiów, analiz, map albo ocen oddziaływania na środowisko. Tę część programu realizują razem konkurs i dwa projekty ministerstwa klimatu.

Oba projekty ministerstwa program finansuje bez naboru, a Gassnova jest partnerem każdego z nich. Pierwszy ma przygotować administrację do wdrażania CCUS i pomóc w opracowaniu krajowej strategii, a drugi to kampania informacyjna o tych technologiach.

Jaką kwotę może otrzymać firma na dokumentację projektu CCUS?

Konkurs 2.2 przewiduje na dokumentację jednego projektu CCUS od 2 121 300 zł do 16 970 400 zł.

W prezentacji NFOŚiGW jedno euro odpowiada 4,2426 zł i według tej wartości powstała tabela; regulamin konkursu może podać inną. Stawka 85% to maksimum, bo umowa programu wymaga, by przy jej ustalaniu brać pod uwagę reguły pomocy publicznej i każde inne wsparcie publiczne projektu.

Żeby przy stawce 85% otrzymać najniższą dotację, 2 121 300 zł, dokumentacja musi mieć wydatki kwalifikowalne co najmniej około 2,5 mln zł. Do najwyższej dotacji potrzeba wydatków kwalifikowalnych co najmniej około 19,97 mln zł. Przy studium i dokumentacji FEED za 6 mln zł, przyjętych tu do rachunku, dotacja wyniosłaby najwyżej 5,1 mln zł.

Pula 20 mln euro wystarczy na pięć projektów z najwyższą dotacją albo na czterdzieści z najniższą.

Kiedy NFOŚiGW ogłosi konkurs Funduszy Norweskich na projekty CCUS?

Plan programu i prezentacja NFOŚiGW przewidują konkurs na projekty CCUS w IV kwartale 2026. Na liście naborów na stronie Funduszy EOG widnieje na razie komunikat „Już wkrótce”. Gdy będziesz szukać ogłoszenia, sprawdzaj też numer 4, bo pod nim („Nabór 4”, „Call 4”) ten konkurs występuje w prezentacji NFOŚiGW i umowie programu.

Na liście pierwszych konkursów, którą ministerstwo podało po konferencji 30 września, projektów CCUS nie ma: są na niej magazynowanie energii, ochrona bioróżnorodności i ekosystemów oraz cyrkularność w budownictwie. Według planu programu wnioski będzie można składać przez minimum trzy miesiące, a okres kwalifikowalności wydatków kończy się w programie 30 kwietnia 2031 roku.

Spośród pozostałych konkursów programu Zielona Transformacja cztery przedstawiam na oddzielnych stronach: na ciepłownię geotermalną, na odzysk wody, dla spółdzielni energetycznych i klastrów energii i na magazyn energii przy farmie OZE (odnawialnych źródeł energii).

Co możesz przygotować w projekcie CCUS przed ogłoszeniem konkursu?

Zanim NFOŚiGW opublikuje regulamin, możesz rozstrzygnąć cztery sprawy, od których zależy przygotowanie projektu CCUS:

• Źródło i ilość CO₂: dane o emisji pokażą, ile CO₂ można wychwycić i jak duża powinna być dokumentacja.
• Ogniwa łańcucha: warto ustalić, co obejmie projekt (wychwyt, transport, składowanie albo wykorzystanie) i kto przejmie CO₂ dalej.
• Termin zamówienia dokumentacji: w tym konkursie studium i dokumentacja są samym projektem, a wytyczne finansowe Funduszy EOG pozwalają liczyć wydatki projektu zasadniczo dopiero od decyzji o dofinansowaniu albo od późniejszej daty z umowy. Za studium zamówione wcześniej najpewniej zapłacisz ze środków własnych.
• Partner: już teraz warto rozpoznać instytucje z Norwegii, Islandii albo Liechtensteinu, z którymi można przygotować dokumentację CCUS.

Wyjątkiem od liczenia wydatków od decyzji o dofinansowaniu są ograniczone koszty przygotowania poniesione od dnia ogłoszenia naboru: mogą zostać uznane w projektach wybranych do wsparcia, na zasadach ustalonych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, które jest operatorem programu. Z tego powodu radzę zlecić studium dopiero wtedy, gdy regulamin wskaże, od którego dnia wydatki będą kwalifikowalne.

Uzgodnienie partnerstwa wymaga czasu: klient, który przyszedł do nas z projektem do Funduszy Norweskich w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), znalazł partnera z Norwegii przez Innovation Norway i potrzebował około trzech miesięcy, żeby dojść z nim do porozumienia.

Więcej o tym, które wydatki wchodzą do budżetu projektu, przeczytasz w poradniku o wydatkach kwalifikowanych i niekwalifikowanych.

Jak jeszcze można sfinansować projekt CCUS w Polsce?

Wdrożenie projektu CCUS może sfinansować Fundusz Innowacyjny Unii Europejskiej, którego przychody pochodzą z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS). Fundusz Innowacyjny wspiera między innymi wychwytywanie CO₂ z przemysłowych źródeł trudnych do dekarbonizacji, na przykład cementowni, zakładów chemicznych i spalarni odpadów, a także nowe składowiska CO₂ oraz transgraniczny transport i składowanie.

Sięgnąć po te środki mogą jednak tylko projekty wystarczająco dojrzałe: dobrze zaplanowane, z określonym modelem biznesowym oraz strukturą finansową i prawną. Zwykła dotacja z tego funduszu pokrywa do 60% kosztów liczonych według metodyki naboru.

Według Komisji Europejskiej dotacja z Funduszu Innowacyjnego nie jest pomocą publiczną, a pozostałe koszty projektu można pokryć innymi dotacjami publicznymi w granicach przepisów o pomocy publicznej. Z Funduszu mogą korzystać projekty ze wszystkich państw członkowskich UE, a także z Norwegii, Liechtensteinu i Islandii.

W Polsce z Funduszu Innowacyjnego korzysta projekt Go4ECOPlanet spółki Holcim Polska w cementowni Kujawy. Dotacja wynosi 228 210 004 euro, wychwycony CO₂ ma trafiać do składowisk pod Morzem Północnym, a według karty projektu Komisji Europejskiej instalacja ma rozpocząć pracę 30 kwietnia 2027 roku.

Pytania firm i instytucji badawczych o konkurs 2.2