Przemysł energochłonny OZE: pożyczka NFOŚiGW dla zakładów w EU ETS
Trzeci nabór programu „Przemysł energochłonny OZE” jest planowany od 2 listopada 2026 r. do 30 kwietnia 2027 r. W poprzednich naborach przedsiębiorcy z tytułem prawnym do instalacji objętej unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) mogli otrzymać od 5 do 300 mln zł pożyczki na własne odnawialne źródła energii elektrycznej. Co najmniej 80% wytworzonej energii musieli zużyć na własne potrzeby.
Harmonogram Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oznacza nabór jako planowany. Na kartach programu są dostępne dokumenty I i II naboru; nie znaleźliśmy dokumentacji trzeciego naboru. Poniżej wyjaśniamy warunki wcześniejszych pożyczek, w tym premię do 30%, oraz co możesz przygotować już teraz. Kwoty, kryteria i zasady pomocy publicznej trzeba potwierdzić po ogłoszeniu III naboru.
Masz pytania w sprawie programu „Przemysł energochłonny OZE”?
Kto może złożyć wniosek w programie „Przemysł energochłonny OZE”?
W poprzednich naborach wniosek mogła złożyć firma posiadająca tytuł prawny do instalacji objętej EU ETS. Program wymieniał własność, użytkowanie wieczyste albo trwały zarząd; sama dzierżawa nie spełniała tego warunku. Firma nie mogła być w likwidacji ani w postępowaniu upadłościowym. Te wymagania potwierdź w dokumentacji III naboru.
Przemysł energochłonny obejmuje branże, które potrzebują do produkcji dużych ilości prądu, paliw lub ciepła.
Jakie zakłady należą do przemysłu energochłonnego?
Dużo energii zużywa przemysł przetwórczy, na przykład zakłady chemiczne, cementownie, huty stali i aluminium oraz zakłady szklarskie i ceramiczne. Sama branża nie przesądzała o kwalifikacji: firma musiała posiadać wymagany tytuł prawny do instalacji objętej EU ETS.
Kiedy sprawdzić inny program?
Jeśli Twój zakład nie ma instalacji objętej EU ETS albo planujesz źródło ciepła lub kogenerację, sprawdź inny program. Ogłoszenie II naboru wykluczało instalacje wytwarzające ciepło oraz energię elektryczną i ciepło w skojarzeniu. Studium wychwytu CO₂ może objąć planowany konkurs EOG 2.2. Dla firm spoza EU ETS możesz sprawdzić także programy regionalne na OZE; w wyborze finansowania fotowoltaiki i magazynu energii pomagamy również małym i średnim firmom.
Kogenerację z biogazu obejmuje dotacja NFOŚiGW na biogazownie, a jeśli Twój zakład oddaje ciepło odpadowe do publicznej sieci ciepłowniczej, sprawdź Fundusz Transformacji Ciepłownictwa. Nazwę „przemysł energochłonny” nosi też drugi program NFOŚiGW, „Przemysł energochłonny - poprawa efektywności energetycznej”, przeznaczony dla zakładów objętych EU ETS, które zmniejszają zużycie energii, na przykład przez odzysk ciepła technologicznego. W pierwszym naborze tego programu wniosek wymagał wcześniejszego audytu energetycznego, a inwestycja musiała wynikać z jego rekomendacji.
Jakie warunki musi spełnić instalacja OZE w zakładzie?
W poprzednich naborach program finansował budowę lub przebudowę źródeł energii elektrycznej z OZE wraz z magazynem energii albo podłączeniem do sieci zakładowej, dystrybucyjnej lub przesyłowej. Wnioskodawca musiał oświadczyć, że inwestycja obniży emisję zanieczyszczeń na jednostkę wytworzonej energii. Poniższe warunki pochodzą z tej dokumentacji.
Ile energii musisz zużyć na własne potrzeby?
Warunkiem było wykorzystanie co najmniej 80% wytworzonej energii na cele własne. Nadwyżkę można było sprzedać, jeśli zakład spełniał ten próg. Moc źródła dobierz na podstawie profilu zużycia i prognozy produkcji energii. Bilans godzinowy pomoże ocenić, czy produkcja trafi do zakładu, czy do sieci.
Kiedy magazyn energii jest kosztem kwalifikowanym?
Magazyn musiał być zintegrowany ze źródłem realizowanym równolegle w tej samej inwestycji. Dokumenty nie przewidywały pożyczki na sam magazyn dobudowany do istniejącej instalacji.
Jakie urządzenia możesz kupić?
Dokumenty dopuszczały wyłącznie nowe urządzenia, wyprodukowane nie wcześniej niż 48 miesięcy przed montażem.
Okres kwalifikowalności kosztów we wcześniejszym programie obejmował czas od 1 stycznia 2022 r. do 30 września 2030 r. Obowiązywały też limity: przygotowanie inwestycji do 10%, zarządzanie do 10%, nabycie nieruchomości do 10% i wartości niematerialne i prawne do 20% kosztów kwalifikowanych.
VAT można było uznać za koszt kwalifikowany tylko wtedy, gdy beneficjent faktycznie i ostatecznie go ponosił oraz nie miał prawnej możliwości jego odliczenia w żadnej części. Inwestycja nie mogła być zakończona przed złożeniem wniosku, a trwałość inwestycji i efektu ekologicznego wynosiła 5 lat od jej zakończenia.
Skalę projektów pokazuje przykład z programu: NFOŚiGW podpisał w marcu 2025 r. z PGE Energia Ciepła umowę pożyczki na prawie 49 mln zł na siedem instalacji fotowoltaicznych o łącznej mocy 10,54 MW w sześciu oddziałach.
Według komunikatu NFOŚiGW z 26 marca 2025 r. cała inwestycja kosztuje ponad 50 mln zł.
Zapraszam do kontaktu w sprawie programu „Przemysł energochłonny OZE”
Odpowiadam najpóźniej następnego dnia roboczego. Pierwsza konsultacja jest bezpłatna.
Michalina Gryskaekspertka mdotacje.pl
Kiedy ruszy III nabór w programie Przemysł energochłonny OZE i do kiedy potrwa?
Harmonogram naborów NFOŚiGW przewiduje w programie „Przemysł energochłonny OZE” nabór ciągły od 2 listopada 2026 r. do 30 kwietnia 2027 r. i oznacza go jako planowany.
Termin pochodzi z harmonogramu naborów NFOŚiGW. Na kartach I i II naboru nadal są dokumenty tych edycji. Nie znaleźliśmy ogłoszenia ani regulaminu III naboru, więc nie możesz jeszcze składać wniosku do tego naboru.
Pierwszy nabór trwał od listopada 2022 r. do maja 2023 r. i miał pulę 50 mln zł. Drugi trwał od października 2023 r. do grudnia 2024 r. i miał pulę 100 mln zł. Dokument programu udostępniony przy tych naborach przewidywał podpisywanie umów do 31 grudnia 2027 r.
W poprzednich naborach NFOŚiGW mógł zakończyć przyjmowanie wniosków wcześniej po wyczerpaniu puli, publikując komunikat na swojej stronie. Budżet i zasady zakończenia III naboru trzeba sprawdzić w jego ogłoszeniu.
Dokument programu z wcześniejszych naborów odwołuje się do przepisów o pomocy publicznej z ograniczonym okresem obowiązywania i przewiduje stosowanie przepisów, które je zastąpią. Przed podjęciem zobowiązań sprawdź aktualne warunki pomocy, w tym wymagany moment złożenia wniosku. Sam historyczny okres kwalifikowalności kosztów nie przesądza, że możesz bezpiecznie rozpocząć inwestycję.
Ile wynosi pożyczka NFOŚiGW na OZE i na jakich warunkach ją spłacasz?
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Kwota pożyczki | od 5 mln zł do 300 mln zł |
| Udział w kosztach kwalifikowanych | do 100% |
| Oprocentowanie preferencyjne | WIBOR 3M, co najmniej 1,5% w skali roku |
| Oprocentowanie rynkowe (bez pomocy publicznej) | stopa referencyjna Komisji Europejskiej |
| Okres finansowania | do 20 lat od pierwszej wypłaty do ostatniej raty |
| Karencja w spłacie kapitału | do 12 miesięcy od zakończenia inwestycji |
| Premia | do 30% wypłaconej pożyczki preferencyjnej, w formie umorzenia ostatnich rat |
| Budżet programu | do 650 mln zł na pożyczki |
Według wcześniejszych zasad odsetki należało spłacać kwartalnie. Pierwsza spłata przypadała na koniec kwartału następującego po kwartale wypłaty pierwszej transzy. Pożyczka rynkowa nie stanowiła pomocy publicznej i nie była objęta premią.
Przy finansowaniu w formule project finance wcześniejszy program wymagał co najmniej 15% kosztów kwalifikowanych w kapitale zakładowym wnioskodawcy, pokrytym wkładem pieniężnym. Kredyt, obligacje ani pożyczka właścicielska nie zastępowały tego wkładu. Warunek dotyczył formuły finansowania; samo prowadzenie inwestycji przez spółkę celową nie przesądza o jego zastosowaniu.
Jeśli planujesz taką formułę finansowania, przygotuj dokumenty wkładu przed złożeniem wniosku. Lista załączników II naboru wymagała odpisu KRS potwierdzającego wniesienie kapitału albo uchwał o dokapitalizowaniu wraz z dokumentami sytuacji finansowej i dostępności środków podmiotów wnoszących kapitał. Środki własne trzeba było wydatkować w pierwszej kolejności.
W poprzednich naborach uzyskanie wymaganych 15 punktów za efektywność kosztową wymagało pożyczki nie większej niż 7 mln zł na 1 MW mocy elektrycznej oraz uzasadnionych kosztów. Jeżeli potrzebujesz mniej niż historyczne minimum 5 mln zł, sprawdź programy regionalne albo kredyt inwestycyjny. Porównanie dotacji, kredytu i pożyczki preferencyjnej pomoże Ci ocenić sposób finansowania.
Jak NFOŚiGW oblicza premię do 30% i kiedy ją otrzymasz?
We wcześniejszym programie wysokość premii zależała od produktywności instalacji, czyli rocznej liczby godzin wykorzystania mocy zainstalowanej. Według programu z poprzednich naborów premia pomniejszała kapitał do spłaty przez umorzenie ostatnich rat pożyczki preferencyjnej. Można było ją otrzymać po realizacji inwestycji zgodnie z umową i zatwierdzeniu przez NFOŚiGW osiągnięcia założonego efektu ekologicznego. Parametry tego efektu należało określić już we wniosku. Dokument wskazuje do sześciu miesięcy na zatwierdzenie, lecz nie określa w tym punkcie jednoznacznie początku tego terminu; sposób rozliczenia potwierdź w umowie.
Produktywność instalacji możesz obliczyć, dzieląc roczną ilość wytworzonej energii w MWh przez moc w MW. To liczba równoważnych godzin pracy z pełną mocą. Program udostępniony przy II naborze określał premię dla co najmniej 800 godzin: 0,012 razy liczba godzin plus 0,27 procent wypłaconej pożyczki preferencyjnej, maksymalnie 30%.
| Produktywność instalacji | Premia od wypłaconej pożyczki |
|---|---|
| poniżej 800 godzin rocznie | brak premii |
| 1 000 godzin rocznie | 12,27% |
| 1 500 godzin rocznie | 18,27% |
| 2 000 godzin rocznie | 24,27% |
| 2 478 godzin rocznie i więcej | 30% |
Wartości policzyliśmy ze wzoru programu, który każe zaokrąglić wynik w dół do dwóch miejsc po przecinku.
Oprzyj prognozę produktywności na wiarygodnych danych. We wcześniejszym programie niewiarygodne założenia efektu ekologicznego oznaczały 0 punktów i odrzucenie wniosku.
Punktem odniesienia dla fotowoltaiki może być projekt PGE Energia Ciepła: siedem instalacji o łącznej mocy 10,54 MW ma wytwarzać 10 540 MWh rocznie na potrzeby własne. Dzielenie 10 540 MWh przez 10,54 MW daje 1 000 równoważnych godzin, a wzór wcześniejszego programu daje premię 12,27%. Jest to nasze obliczenie na podstawie planowanych parametrów, a nie informacja o premii przyznanej PGE.
Przykład hipotetyczny: zakład chemiczny z instalacją 12 MW
Załóżmy, że zakład objęty EU ETS buduje instalację fotowoltaiczną 12 MW z magazynem za 48 mln zł kosztów kwalifikowanych. Cała ta kwota zostaje wypłacona jako pożyczka preferencyjna, inwestycja nie jest finansowana w formule project finance, a zakład zużywa co najmniej 80% energii. Przy produktywności 1 050 godzin wzór z wcześniejszych naborów daje 12,87% premii, czyli 6 177 600 zł umorzonego kapitału.
Dla porównania przy tej samej wypłaconej pożyczce 48 mln zł i produktywności elektrowni wiatrowej 2 500 godzin limit premii wyniósłby 30%, czyli 14,4 mln zł. Przyjmujemy, że również ten wariant spełnia warunek zużycia własnego i wymagania kosztowe. Przykład pokazuje działanie wzoru; nie przesądza o opłacalności technologii ani o warunkach III naboru.
Masz pytania w sprawie programu „Przemysł energochłonny OZE”?
Jak NFOŚiGW ocenia wniosek o pożyczkę na OZE?
NFOŚiGW najpierw sprawdza kryteria dostępu, czyli warunki, które wniosek spełnia albo nie, a potem przyznaje punkty. W programie z poprzednich naborów wniosek potrzebował co najmniej 53 z 87 punktów, a część kryteriów odrzucała go niezależnie od sumy punktów.
| Kryterium | Co sprawdza NFOŚiGW | Skutek dla wniosku |
|---|---|---|
| Efekt ekologiczny | NFOŚiGW sprawdza, czy dane i założenia, z których wyliczasz efekt ekologiczny, są wiarygodne. | Wiarygodne dane dają 36 z 87 punktów, a 0 punktów oznacza odrzucenie wniosku. |
| Węgiel i magazyn | NFOŚiGW sprawdza, czy inwestycja pozwoli wyłączyć źródło opalane węglem i czy ma magazyn zintegrowany ze źródłem. | Wyłączenie źródła węglowego daje 4 punkty, a magazyn 2 punkty. Ich brak nie odrzuca wniosku. |
| Wybór technologii | NFOŚiGW sprawdza, czy analiza wariantów uzasadnia wybraną technologię. | Uzasadniony wybór daje 10 punktów, a brak analizy wariantów oznacza odrzucenie wniosku. |
| Gotowość inwestycji | NFOŚiGW sprawdza pozwolenia, decyzje, prawo do terenu i harmonogram realizacji. | Komplet decyzji daje 15 punktów, wiarygodny harmonogram ich pozyskania 9 punktów, a brak wiarygodnych informacji o prawie do terenu, dokumentacji i pozwoleniach oznacza odrzucenie. |
| Przygotowanie firmy | NFOŚiGW sprawdza doświadczenie w podobnych projektach albo zapewnione wsparcie zewnętrzne, strukturę realizacji i zespół. | Za te elementy wniosek otrzymuje od 0 do 5 punktów, a ich brak nie odrzuca wniosku. |
| Efektywność kosztowa | NFOŚiGW liczy, ile pożyczki przypada na 1 MW zainstalowanej mocy elektrycznej. | Pożyczka do 7 mln zł na 1 MW daje wymagany komplet 15 punktów, a przy wyższej pożyczce wniosek nie przechodzi oceny. |
| Punkty dodatkowe | NFOŚiGW sprawdza ekoinnowacyjność inwestycji i system zarządzania EMAS, ISO 14001 albo ISO 50001. | Ekoinnowacyjność daje 5 punktów. System zarządzania daje kolejne 5, niezależnie od liczby wdrożonych systemów. Łącznie można uzyskać 10 punktów dodatkowych ponad podstawowe 87. |
| Ocena finansowa | NFOŚiGW ocenia obecną i prognozowaną sytuację finansową Twojej firmy oraz zgodność pożyczki z zasadami pomocy publicznej. | Negatywna prognoza finansowa albo niedopuszczalna pomoc publiczna oznacza odrzucenie niezależnie od punktów. |
Odradzam składanie wniosku, w którym dane o zużyciu i produkcji energii różnią się między studium wykonalności a wyliczeniem efektu ekologicznego. Taka rozbieżność podważa wiarygodność danych, a od niej zależy najwięcej punktów w ocenie.
Jak przygotować zakład w EU ETS do wniosku o pożyczkę na OZE?
Profil zużycia energii zakładu opracuj z zespołem technicznym albo projektantem instalacji, bo na tych danych opierają się efekt ekologiczny, studium wykonalności i wniosek. Do ogłoszenia naboru możesz przygotować pięć rzeczy.
- Potwierdź tytuł prawny do instalacji objętej EU ETS. W poprzednich naborach dokumenty potwierdzające tytuł prawny i zezwolenie na emisję gazów cieplarnianych były obowiązkowymi załącznikami.
- Dobierz moc źródła do zużycia własnego. Bilans godzinowy zużycia i produkcji pokazuje, czy 80% energii zostanie w zakładzie.
- Ustal realistyczną produktywność. We wcześniejszych naborach od równoważnych godzin wykorzystania mocy zależała premia. Sposób wyliczenia efektu ekologicznego był obowiązkowym załącznikiem ocenianym pod kątem wiarygodności.
- Przygotuj studium wykonalności z modelem finansowym w arkuszu kalkulacyjnym. Ten załącznik był podstawą oceny zdolności do spłaty. Jeśli planujesz formułę project finance, uwzględnij historyczny wymóg 15% kosztów kwalifikowanych w kapitale zakładowym. W studium porównaj warianty technologiczne i uzasadnij wybór: bez wiarygodnej analizy wniosek nie przechodził wcześniejszej oceny.
- Zbierz warunki przyłączenia i decyzje. Ustal, jakie warunki przyłączenia, decyzje środowiskowe i pozwolenia budowlane są potrzebne dla Twojej inwestycji. We wcześniejszej ocenie komplet wymaganych dokumentów dawał 15 punktów, a wiarygodny harmonogram pozyskania brakujących dokumentów 9 punktów.
W poprzednich naborach wniosek składano w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD). NFOŚiGW następnie sprawdzał kryteria dostępu, oceniał jakość projektu i negocjował warunki finansowania. Formę i sposób wysłania wniosku do III naboru sprawdź w jego ogłoszeniu.
Suma podstawowych terminów w regulaminie II naboru wynosiła do 102 dni roboczych od złożenia wniosku do podpisania umowy, przy ścieżce wymagającej zgody Rady Nadzorczej i bez uzupełnień. Obejmowała także 3 dni na rejestrację; ocena ekoinnowacyjności mogła wymagać dodatkowych 5 dni. Dla pożyczki powyżej równowartości 1 mln euro przewidziano zatwierdzenie przez Radę Nadzorczą NFOŚiGW. Terminy miały charakter instrukcyjny, więc nie gwarantowały daty podpisania umowy.
Regulamin II naboru przewidywał 5 dni roboczych na wniosek o powtórną ocenę kryteriów dostępu. Przy ocenie jakościowej taka możliwość dotyczyła tylko wskazanych przypadków, a wynik oceny horyzontalnej nie podlegał powtórnej ocenie. Odrzucenie na etapie dostępu lub jakości nie wykluczało złożenia nowego wniosku na tę samą inwestycję w tym samym naborze. W III naborze podstawę i termin dalszego działania ustal z regulaminu i otrzymanego pisma.
Najczęstsze pytania o program „Przemysł energochłonny OZE”
Czym jest program Przemysł energochłonny OZE?
To program pożyczek NFOŚiGW dla przedsiębiorców, którzy mają tytuł prawny do instalacji objętej unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), na budowę lub przebudowę instalacji wytwarzających energię elektryczną z odnawialnych źródeł. W poprzednich naborach pożyczka wynosiła od 5 do 300 mln zł, a do 30% pożyczki preferencyjnej fundusz umarzał jako premię po osiągnięciu efektu ekologicznego. Trzeci nabór jest planowany od 2 listopada 2026 r. do 30 kwietnia 2027 r.
Czy program przewiduje dotację?
W poprzednich naborach finansowanie miało formę pożyczki. Premia do 30% wypłaconej pożyczki preferencyjnej pomniejszała ostatnie raty kapitałowe po realizacji inwestycji i zatwierdzeniu efektu ekologicznego. Warunki III naboru trzeba potwierdzić w jego dokumentacji.
Czy mogę złożyć wniosek, jeśli mój zakład nie jest objęty systemem EU ETS?
W poprzednich naborach wymagany był tytuł prawny do instalacji objętej EU ETS, wynikający z własności, użytkowania wieczystego albo trwałego zarządu. Samo wysokie zużycie energii nie wystarczało. Warunek dla III naboru potwierdź po jego ogłoszeniu; dla zakładu spoza EU ETS sprawdź również programy regionalne.
Czy mogę połączyć pożyczkę z dotacją na tę samą instalację?
Wcześniejszy program wykluczał pożyczkę na koszty już sfinansowane z krajowych lub zagranicznych środków publicznych albo budżetu Unii Europejskiej. Nie oznaczało to automatycznie wykluczenia całej inwestycji, jeśli dotacja dotyczyła odrębnych kosztów. Zasady łączenia finansowania i pomocy publicznej w III naborze sprawdź w jego dokumentacji.
Czy mogę sprzedawać nadwyżki energii do sieci?
W poprzednich naborach można było sprzedać nadwyżkę, pod warunkiem wykorzystania co najmniej 80% wytworzonej energii na cele własne. Ten próg nie oznaczał zakazu wszelkiej sprzedaży. Zasady III naboru potwierdź w jego dokumentacji.
Od kiedy mogę ponosić koszty inwestycji?
Dokument wcześniejszego programu wskazywał okres od 1 stycznia 2022 r. do 30 września 2030 r. i wykluczał inwestycje zakończone przed złożeniem wniosku. Przy pomocy publicznej znaczenie ma też wymagany moment rozpoczęcia prac. Przed zamówieniem urządzeń lub podpisaniem umowy wykonawczej potwierdź warunki III naboru.
Źródła
- NFOŚiGW: harmonogram naborów, pozycja 1.3 Planowany nabór ciągły od 2 listopada 2026 r. do 30 kwietnia 2027 r.
- NFOŚiGW: program priorytetowy „Przemysł energochłonny OZE”, wersja z poprzednich naborów Budżet, koszty kwalifikowane, kwota i warunki pożyczki, wzór premii, beneficjenci, rodzaje inwestycji, kryteria oceny i studium wykonalności (punkty 3 do 9).
- NFOŚiGW: ogłoszenie pierwszego naboru w programie „Przemysł energochłonny OZE” Termin pierwszego naboru, pula i sposób składania wniosków.
- NFOŚiGW: ogłoszenie drugiego naboru w programie „Przemysł energochłonny OZE” Termin i pula drugiego naboru.
- NFOŚiGW: regulamin II naboru z października 2023 r. Zakończenie naboru po wyczerpaniu puli i nowy wniosek po odmowie dofinansowania.
- NFOŚiGW: lista wymaganych załączników do wniosku Dokumenty tytułu prawnego, zezwolenie na emisję gazów cieplarnianych i dokumenty finansowania w formule project finance.
- Fundusz Modernizacyjny: lista programów priorytetowych, pozycja 13 Data zakończenia ostatniego naboru i skrót warunków programu.
- NFOŚiGW: komunikat z 26 marca 2025 r. o pożyczce dla PGE Energia Ciepła Przykład projektu sfinansowanego w programie.
Artykuł ma charakter informacyjny. O udzieleniu pożyczki i przyznaniu premii decyduje NFOŚiGW na podstawie programu priorytetowego, regulaminu naboru i oceny wniosku.
