FEKP 12.02 i 12.03: dotacje na kanalizację i ochronę infrastruktury wodnej

Kiedy zaplanowano trzy nabory?

Harmonogram z 30 września 2026 roku przewiduje jeden nabór infrastrukturalny i dwa nabory na zabezpieczenie infrastruktury. Daty i pule są planowane. Gmina lub spółka powinna sprawdzić je ponownie w ogłoszeniu i regulaminie właściwego naboru.

Na wąskim ekranie tabelę można przewinąć w bok.

Źródło: harmonogram FEdKP, wiersze 45 do 47. Pula dotyczy całego naboru, a nie pojedynczego projektu.

Kto może przygotować projekt?

Harmonogram wskazuje jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia, samorządowe jednostki organizacyjne oraz przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne. Dla listopadowego schematu obowiązuje jednak katalog z kryterium B.1: samorządy, przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, podmioty świadczące usługi publiczne w ramach zadań własnych samorządu oraz partner prywatny współpracujący z podmiotem publicznym w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Wnioskodawca musi potwierdzić przynależność do właściwej grupy i kwalifikację inwestycji.

Listopadowy nabór 12.02: granice RLM

RLM oznacza równoważną liczbę mieszkańców. Przy kwalifikacji gmina powinna posłużyć się wielkością aglomeracji ustaloną zgodnie z kryteriami, a nie liczbą mieszkańców gminy. Granice są istotne: 10 000 RLM jest już poza zakresem pierwszej grupy, a 15 000 RLM mieści się w ostatniej.

Gmina porównująca warunki naborów może sięgnąć po artykuł o inwestycjach wodnych i ściekowych w Lubelskiem. Warto przeczytać go przy ocenie, czy dokumentacja odnosi próg do aglomeracji, czy do liczby mieszkańców gminy.

W ocenie punktowej wyżej premiowane są aglomeracje od 2 000 do poniżej 10 000 RLM, które nie spełniają wymogów dyrektywy ściekowej. Kryteria rozróżniają też aglomeracje spełniające wymogi, obszary poza aglomeracjami i aglomeracje od 15 000 RLM. Sam próg RLM nie wystarcza do udziału. Aglomeracja musi być ujęta w KPOŚK, a projekt musi spełnić pozostałe kryteria.

W listopadowym naborze wnioskodawca może złożyć jeden wniosek. Kryterium A.7 przewiduje odrzucenie wszystkich jego wniosków, jeżeli złoży ich więcej. Gmina planująca kilka inwestycji powinna uwzględnić ten limit przy ustalaniu zakresu projektu.

Podstawa: uchwała KM nr 71/2026 i kryteria 12.02, wprowadzenie oraz B.2 i D.1. Zasady RLM dla dwóch styczniowych naborów na zabezpieczenia należy sprawdzić w ich odrębnej dokumentacji.

Który nabór pasuje do inwestycji?

12.02: kanalizacja i oczyszczalnie

Listopadowy schemat obejmuje kompleksowe projekty gospodarki ściekowej, w tym budowę, rozbudowę lub modernizację oczyszczalni i sieci kanalizacyjnych. Kryteria dopuszczają instalacje odwadniania i kompostowania osadów jako część ciągu technologicznego oczyszczalni; wydatki na ten cel nie mogą stanowić większości kosztów kwalifikowalnych całego projektu.

Budowa sieci wodociągowej, stacji uzdatniania wody lub ujęcia jest możliwa wyłącznie jako element kompleksowego projektu ściekowego. Wydatki związane z zaopatrzeniem w wodę mogą stanowić najwyżej 25% wydatków kwalifikowalnych całego projektu. Samodzielnego wodociągu nie należy kwalifikować do tego naboru na podstawie nazwy w harmonogramie. Inwestycje w ujęcia, uzdatnianie, magazynowanie i dystrybucję wody na Podkarpaciu obejmuje osobne działanie FEPK 12.01.

Przy projekcie obejmującym zagospodarowanie osadów ściekowych kryterium B.6 wymaga instalacji do odzysku biogazu. Inwestycja obejmująca stację uzdatniania wody musi wykorzystywać technologię ograniczającą ilość popłuczyn do najwyżej 5% wydajności tej stacji. Te warunki warto ocenić przed ustaleniem kosztorysu.

12.02: zabezpieczenie infrastruktury ściekowej

Na styczeń zaplanowano osobny nabór na dodatkowe zabezpieczenie infrastruktury odprowadzania i oczyszczania ścieków. Harmonogram wymienia monitoring, systemy wczesnego wykrywania, zabezpieczenia fizyczne i cyberbezpieczeństwo.

Zabezpieczenia mogą też stanowić część kompleksowego projektu w listopadowym schemacie, co wynika z jego kryterium B.2. Gmina nie musi więc z góry dzielić inwestycji na „kanalizację” i „kamery”. Najpierw powinna ustalić, czy zabezpieczenia są elementem projektu ściekowego, czy stanowią odrębne przedsięwzięcie.

12.03: zabezpieczenie zaopatrzenia w wodę

Drugi styczniowy nabór dotyczy ochrony infrastruktury zaopatrzenia w wodę, również przez monitoring, wczesne wykrywanie, ochronę fizyczną i cyberbezpieczeństwo. O wyborze między tym naborem a zabezpieczeniem w 12.02 decyduje funkcja chronionej infrastruktury: dostarczanie wody albo odprowadzanie i oczyszczanie ścieków.

Szczegółowy Opis Priorytetów (SZOP) opisuje szerszy katalog inwestycji w działaniu 12.03. Nie oznacza to, że wszystkie te inwestycje będą objęte planowanym naborem na zabezpieczenie zaopatrzenia w wodę. Zakres tego naboru trzeba potwierdzić w jego regulaminie.

Podstawy rozróżnienia: harmonogram, kryteria B.2, C.2 i C.3 listopadowego schematu oraz SZOP.FEKP.030, działania 12.02 i 12.03.

Ile może wynieść dotacja?

SZOP wskazuje dla działań 12.02 i 12.03 maksymalny poziom dofinansowania wynoszący 95% wydatków kwalifikowalnych oraz minimalny wkład własny 5%. To pułap zapisany dla działań. Poziom dostępny dla konkretnego projektu należy sprawdzić w dokumentacji naboru i wersji SZOP obowiązującej w dniu jego ogłoszenia.

Limity dla listopadowego schematu 12.02

• Projekt może otrzymać do 5 mln zł dofinansowania, jeżeli jest realizowany na obszarze aglomeracji obejmującej do trzech gmin lub miast albo poza aglomeracją.
• Projekt może otrzymać do 10 mln zł dofinansowania, jeżeli jest realizowany na obszarze aglomeracji obejmującej co najmniej cztery gminy lub miasta.

Limit zależy od zasięgu aglomeracji. Liczba partnerów składających wniosek nie zastępuje tego warunku. Kwoty wynikają z kryterium C.1 i nie powinny być stosowane bez odrębnego potwierdzenia do dwóch styczniowych naborów na zabezpieczenia.

Kryterium B.5 listopadowego schematu wymaga, aby w projekcie nie występowała pomoc publiczna ani pomoc de minimis. Spółka powinna zweryfikować sposób wykorzystania infrastruktury, zamiast zakładać, że kwalifikacja jest przesądzona przez jej formę prawną.

Poza wkładem do wydatków kwalifikowalnych wnioskodawca musi zapewnić finansowanie wydatków niekwalifikowalnych i wykazać wykonalność finansową projektu. Dlatego maksymalne 95% nie oznacza, że każdą inwestycję można przygotować z własnym finansowaniem równym 5% całego budżetu. Pomocne jest rozróżnienie wydatków kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych.

Co warto przygotować przed ogłoszeniem naboru?

Przed wyborem naboru sprawdzam najpierw wielkość aglomeracji i zakres inwestycji. Poniższe kroki pomagają ocenić projekt przed zleceniem pełnej dokumentacji. Lista załączników do wniosku będzie wynikała z regulaminu właściwego naboru.

1. Ustalić obszar i wielkość aglomeracji. Dla listopadowego schematu potrzebne będą właściwe dane KPOŚK, w tym aktualne sprawozdanie wymagane w kryterium D.1. Gmina powinna sprawdzić także spełnienie wymogów dyrektywy ściekowej.
2. Opisać zakres i rozdzielić koszty. Kosztorys powinien pozwolić wyodrębnić część ściekową, zaopatrzenie w wodę oraz zabezpieczenia. Bez tego nie da się rzetelnie ocenić limitu 25% w listopadowym schemacie.
3. Sprawdzić wykonalność i dokumentację. Kryterium A.5 listopadowego schematu wymaga prawa do dysponowania terenem i dokumentacji inwestycji. Dopuszcza określone sytuacje braku ostatecznego pozwolenia, ale nie zwalnia z przygotowania pozostałych wymaganych dokumentów. Warunki i terminy uzupełnienia trzeba sprawdzić w tym kryterium. Projekt musi też spełniać wymagania środowiskowe i dotyczące odporności na zmiany klimatu.
4. Ocenić finansowanie i wykorzystanie infrastruktury. Wnioskodawca powinien ustalić źródła wkładu własnego, pokrycie wydatków niekwalifikowalnych i zgodność z warunkiem braku pomocy publicznej w listopadowym schemacie.
5. Porównać projekt z ogłoszeniem naboru. Po publikacji regulaminu trzeba potwierdzić terminy, poziom dotacji, katalog kosztów, wymagane załączniki oraz sposób złożenia wniosku. Ogłoszeń należy szukać w oficjalnym serwisie FEdKP.

Gminy porównujące dostępne instrumenty mogą też sprawdzić nabory dla samorządów. Zasady programu w innym województwie nie zastępują dokumentacji FEKP.

Pytania i odpowiedzi