Energia dla Wsi: kiedy warto złożyć wniosek na biogazownię po wyczerpaniu budżetu

Czy warto złożyć wniosek, gdy budżet się wyczerpał?

Gotowy projekt ma ostateczną decyzję środowiskową, jeżeli prawo jej wymaga. Bez niej wniosek otrzyma 0 punktów za wykonalność inwestycji, a do pozytywnej oceny w tym obszarze potrzebuje co najmniej 8 punktów. Odradzam składanie wniosku tylko po to, żeby zająć miejsce w kolejce, gdy studium wykonalności powstaje w pośpiechu. W odpowiedzi na wezwanie nie możesz samodzielnie zmienić istotnych parametrów projektu, dlatego słabego wniosku nie poprawisz w trakcie oceny.

Jeżeli NFOŚiGW odrzuci wniosek, możesz w tym samym naborze złożyć nowy. Nowy wniosek otrzyma jednak nową datę i godzinę złożenia, a to one wyznaczają kolejność oceny. Nie składaj jednak równocześnie dwóch wniosków na tę samą inwestycję, bo NFOŚiGW rozpatrzy tylko pierwszy, a o tę samą inwestycję nie możesz ubiegać się w innym programie funduszu.

Fotowoltaikę bez biogazowni albo elektrowni wodnej radzę porównać z kredytem bankowym, bo na nią program daje wyłącznie pożyczkę.

Kiedy NFOŚiGW oceni wniosek złożony po wyczerpaniu budżetu?

Pieniądze programu pochodzą z Funduszu Modernizacyjnego, który Unia Europejska zasila ze sprzedaży części uprawnień do emisji CO2. Nawet po pozytywnej ocenie wniosku NFOŚiGW podpisze umowę tylko wtedy, gdy na rachunku Funduszu Modernizacyjnego będą dostępne środki.

Łączny budżet programu wynosi 3 mld zł. Umowy NFOŚiGW może podpisywać do 31 grudnia 2028 roku, a wypłacać pieniądze do 31 grudnia 2030 roku. Termin kolejnego naboru fundusz poda w ogłoszeniu o naborze. Według komunikatu z 28 września 2026 roku NFOŚiGW podpisał w programie 164 umowy na łączną kwotę prawie 740 mln zł, w tym na 103 biogazownie rolnicze.

Kto może otrzymać dotację, a kto tylko pożyczkę?

Program przyjmuje wnioski od dwóch grup i każdej pozwala zbudować instalację innej wielkości.

• Dotację otrzymasz na biogazownię albo elektrownię wodną. Biogazownia musi pracować w wysokosprawnej kogeneracji, czyli wytwarzać jednocześnie prąd i ciepło.
• Na fotowoltaikę i turbinę wiatrową otrzymasz tylko pożyczkę. Jako rolnik zbudujesz taką instalację o mocy powyżej 50 kW i nie większej niż 1 MW, ale nie na gruntach rolnych klas I-IV.
• Na magazyn energii otrzymasz dotację do 20% jego kosztów, jeżeli zintegrujesz go ze źródłem energii budowanym w tym samym projekcie. Koszty magazynu mogą stanowić najwyżej 50% kosztów kwalifikowanych źródła.
• Spółdzielnia powstająca musi trafić do wykazu spółdzielni energetycznych. Jeżeli nie trafi do niego w ciągu 6 miesięcy od przekazania instalacji do użytkowania, zwróci dofinansowanie.

Ile możesz otrzymać?

Dotacja wynosi najwyżej 20 mln zł, a pożyczka najwyżej 25 mln zł. Procent dotacji zależy od rodzaju instalacji i od wielkości Twojego przedsiębiorstwa.

Średnie przedsiębiorstwo otrzyma na biogazownię albo elektrownię wodną dotację do 55% kosztów kwalifikowanych. Przy tych dwóch instalacjach dotację możesz połączyć z pożyczką.

Pożyczka preferencyjna jest oprocentowana według stawki WIBOR 3M, czyli trzymiesięcznej stawki rynku międzybankowego, powiększonej o 50 punktów bazowych, ale nie niżej niż 1,5% w skali roku. Pożyczkę otrzymasz na najwyżej 15 lat, a spłatę rat kapitałowych NFOŚiGW może odroczyć najdłużej o 12 miesięcy od zakończenia inwestycji. Fundusz może częściowo umorzyć pożyczkę preferencyjną, jeśli umowa przewiduje umorzenie i spełnisz warunki określone w umowie oraz zasadach NFOŚiGW.

Jeżeli inwestycję prowadzi spółka utworzona specjalnie dla tego projektu, czyli w formule project finance, wnieś co najmniej 15% kosztów kwalifikowanych jako kapitał zakładowy pokryty wkładem pieniężnym. Do tych środków własnych nie wliczysz kredytu bankowego ani pożyczki od właścicieli. VAT wliczysz do kosztów kwalifikowanych tylko wtedy, gdy faktycznie go ponosisz i nie możesz go odliczyć w żadnej części.

Za co NFOŚiGW przyznaje punkty?

Najpierw NFOŚiGW sprawdza kryteria dostępu, czyli to, czy wnioskodawca i inwestycja mieszczą się w programie. Potem eksperci przyznają punkty w trzech obszarach, a do pozytywnej oceny wniosek potrzebuje co najmniej 46 z 70 punktów. Ponad ten wynik fundusz dolicza punkty dodatkowe.

Jak przebiega ocena po złożeniu wniosku?

Wniosek składasz wyłącznie elektronicznie w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie NFOŚiGW, z podpisem kwalifikowanym albo zaufanym, a o zachowaniu terminu decyduje data wysłania wniosku z generatora. Regulamin podaje terminy w dniach roboczych NFOŚiGW i nazywa je instrukcyjnymi. Fundusz może je przekroczyć, a przekroczenie nie daje Ci podstawy do roszczeń.

1. Pilnuj skrzynki e-mail podanej we wniosku. Fundusz rejestruje wniosek do 3 dni od wpływu i w kolejnych 3 dniach ocenia kryteria dostępu. Wezwanie do uzupełnienia wysyła wyłącznie na adres e-mail z wniosku.
2. Uzupełnienie przygotuj od razu po wezwaniu. Na etapie kryteriów dostępu braki uzupełnisz raz, w ciągu 7 dni roboczych, a na etapie oceny punktowej w ciągu 10 dni roboczych. Na pisemną prośbę NFOŚiGW może raz wydłużyć taki termin.
3. Eksperci przyznają punkty i badają Twoje finanse. Ocena punktowa trwa do 17 dni od zakończenia oceny kryteriów dostępu, a ocena finansowa i pomocy publicznej do 30 dni.
4. Warunki umowy ustalisz w negocjacjach. Fundusz ustala w nich kwotę dofinansowania, która może różnić się od wnioskowanej, harmonogram rzeczowo-finansowy, terminy wypłat i zabezpieczenie umowy. Uzgodnienia trafiają do karty uszczegółowienia, a jej podpisanie nie zobowiązuje jeszcze NFOŚiGW do udzielenia dofinansowania.
5. Umowę podpiszesz po uchwale zarządu funduszu. Zarząd NFOŚiGW podejmuje uchwałę do 13 dni po negocjacjach, a przy większym dofinansowaniu, które zatwierdza też Rada Nadzorcza, do 43 dni. Umowę fundusz przygotowuje do 16 dni od uchwały.

Zobacz też: jak odpowiedzieć na wezwanie do uzupełnienia wniosku o dotację.

Jakie dokumenty przygotować przed kolejnym naborem?

Budżet trzeciego naboru wyczerpał się dzień po otwarciu, dlatego w kolejnym naborze przewagę będzie miał wniosek kompletny w dniu startu. Pracę zaczynam od dokumentów, które wydają urzędy i operator sieci, bo na nie czekasz najdłużej.

1. Inwestycję zacznij dopiero po złożeniu wniosku. Program uznaje za rozpoczęcie inwestycji już rozpoczęcie robót budowlanych albo pierwsze prawnie wiążące zamówienie urządzeń, a inwestycji rozpoczętej przed złożeniem wniosku nie sfinansuje.
2. Zdobądź decyzje i warunki przyłączenia. Do wniosku dołączysz ostateczną decyzję środowiskową, jeżeli prawo jej wymaga, oraz warunki przyłączenia do sieci albo umowę przyłączeniową, wydane na Ciebie i aktualne w dniu złożenia wniosku. Przy elektrowni wodnej dołączysz też pozwolenie wodnoprawne.
3. Udokumentuj grunt, substraty, poferment i ciepło. Potrzebujesz dokumentu potwierdzającego prawo do gruntu, na przykład umowy dzierżawy potwierdzonej przez wójta i zawartej co najmniej na okres trwałości inwestycji. Przy biogazowni dołączysz też umowy albo listy intencyjne na dostawy substratów i na zagospodarowanie pofermentu, czyli pozostałości po fermentacji, oraz dokumenty pokazujące, jak wykorzystasz ciepło.
4. Zamów studium wykonalności z modelem finansowym. Studium powstaje według instrukcji NFOŚiGW, a model finansowy w arkuszu z aktywnymi formułami. Do wniosku dołączysz też dokumenty finansowe gospodarstwa i dokumenty potwierdzające źródła finansowania, na przykład promesę kredytu.

Okres trwałości inwestycji, czyli czas, przez który musisz utrzymać jej efekty, wynosi 5 lat od jej zakończenia. Jeżeli prowadzisz firmę, ale nie jesteś rolnikiem ani członkiem spółdzielni energetycznej, sprawdź osobny program NFOŚiGW opisany w artykule o dotacjach na biogazownie dla firm.

Pytania o program Energia dla Wsi