Jak przygotować projekt do NUTRITECH III, jeśli planujesz badania nad żywnością?
Jeśli szukasz dofinansowania na badania nad żywnością lub żywieniem, możesz już przygotować koncepcję projektu do III konkursu NUTRITECH. Opisz, co chcesz zbadać i jak wykorzystasz wyniki w swojej firmie.
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) planuje przeznaczyć na III konkurs NUTRITECH 49,5 mln zł. Według harmonogramu nabór ma rozpocząć się w IV kwartale 2026 r. i zakończyć w I kwartale 2027 r.
Gdy NCBR ogłosi regulamin III konkursu, sprawdź, czy możesz złożyć wniosek i o jakie dofinansowanie możesz się ubiegać.
Co wiadomo o III konkursie NUTRITECH?
NCBR zapowiada nabór, ale szczegółowe warunki III konkursu nie są jeszcze potwierdzone. Na tym etapie możesz przygotować koncepcję i porozmawiać z partnerem naukowym. Ostateczny budżet i wniosek opracujesz po ogłoszeniu dokumentacji.
Co możesz zrobić teraz?
Opisz problem badawczy, zbierz dotychczasowe wyniki i ustal, kto wykorzysta rezultat badań. Wstępnie oszacuj koszty i kwotę, którą możesz przeznaczyć na projekt.
Z czym trzeba poczekać?
Po ogłoszeniu regulaminu sprawdzisz uprawnienia Twojej firmy, wymagany skład konsorcjum, możliwą kwotę dotacji i terminy złożenia wniosku. Zasady II konkursu pomagają przygotować założenia, ale nie przesądzają warunków III.
Czy Twój pomysł pasuje do NUTRITECH?
Program wspiera badania nad żywnością i żywieniem, których wyniki mają ograniczać ryzyko przewlekłych chorób niezakaźnych lub służyć osobom z tymi chorobami. Program obejmuje też zrównoważoną produkcję i dystrybucję żywności prozdrowotnej. Rezultatem może być produkt, proces, technologia albo usługa.
Masz problem wymagający badań?
Wyjaśnij, czego obecna wiedza nie pozwala rozwiązać i co chcesz sprawdzić. W II konkursie projekt musiał obejmować prace rozwojowe. Sam opis nowego produktu i jego walorów zdrowotnych nie wykazywał potrzeby badań.
Wiesz, kto wykorzysta wyniki?
Wskaż odbiorcę, sposób wykorzystania i źródło finansowania wdrożenia. W II konkursie wyniki trzeba było wdrożyć do trzech lat po zakończeniu projektu, a kosztów samego wdrożenia nie pokrywała dotacja na projekt.
Badania nad opracowaniem i stosowaniem suplementów diety są wyłączone z programu. Ustal klasyfikację planowanego produktu. Sama nazwa „żywność funkcjonalna” nie potwierdza, że mieści się on w NUTRITECH.
W II konkursie trzeba było połączyć temat dotyczący nutrigenomiki i biomedycyny z jednym z dwóch tematów uzupełniających: żywnością w leczeniu i zapobieganiu chorobom albo technologicznymi i gospodarczymi aspektami prawidłowego żywienia.
Jakie tematy trzeba było połączyć w II konkursie?
W II konkursie obowiązkowy był temat T1 „Nutrigenomika i biomedycyna jako narzędzie wspierające walkę z przewlekłymi chorobami niezakaźnymi (m.in. chorobami dietozależnymi)”. Wnioskodawca dobierał do niego jeden temat uzupełniający: T2 „Żywność w leczeniu i zapobieganiu chorobom” albo T3 „Aspekty technologiczne i gospodarcze prawidłowego żywienia”.
Opis programu i odpowiedzi NCBR dla II konkursu wskazywały oczekiwany początkowy poziom gotowości technologicznej TRL 3, czyli eksperymentalne potwierdzenie koncepcji. Wymagany poziom w III konkursie określi jego dokumentacja.
Program obejmuje także spersonalizowane diety, narzędzia i usługi. W koncepcji pokaż związek rezultatu z celem programu. Zakres wymagany w III konkursie sprawdź po jego ogłoszeniu.
Z kim przygotować projekt?
W II konkursie wniosek składało konsorcjum od 2 do 4 podmiotów: co najmniej jednego mikro-, małego lub średniego przedsiębiorstwa (MŚP) oraz jednej jednostki naukowej. Liderem musiało być MŚP; duże firmy nie mogły uczestniczyć jako wnioskodawcy ani konsorcjanci.
Na MŚP musiało przypadać co najmniej 40% kosztów kwalifikowalnych projektu. Ten warunek określał łączny udział przedsiębiorstw MŚP w kosztach konsorcjum. Stawkę dofinansowania ustalano osobno dla prac każdego partnera. Warunki udziału w III konkursie określi nowy regulamin.
Dobierz partnera do potrzebnych badań. Ustal podział prac, prawa do wyników i sposób ich wykorzystania. Sprawdzając status MŚP, uwzględnij dane firm partnerskich i powiązanych.
Co ustalić z jednostką naukową przed złożeniem wniosku?
W II konkursie każdy partner musiał uczestniczyć w co najmniej jednym zadaniu. Jednostka naukowa prowadziła badania przemysłowe lub prace rozwojowe, a prace przedwdrożeniowe były przewidziane dla MŚP. Dwie katedry tej samej uczelni nie tworzyły dwóch członków konsorcjum.
Zlecenie uczelni badań nie zastępowało jej udziału w konsorcjum. Konsorcjanci nie mogli wzajemnie zlecać sobie prac, usług, dostaw ani robót. Podwykonawstwo miało odrębne limity określone w dokumentacji II konkursu.
W II konkursie wyniki mógł wdrożyć konsorcjant albo przedsiębiorstwo spoza konsorcjum, które nabyło prawa lub licencję na warunkach rynkowych. Wymagano rzeczywistego wykorzystania wyników; sama dalsza odsprzedaż praw nie wystarczała.
Umowę konsorcjum trzeba było zawrzeć przed złożeniem wniosku; jej kopię przekazywano przy podpisywaniu umowy o dofinansowanie. Podział praw musiał odpowiadać przepisom o pomocy publicznej, a przekazanie praw między partnerami wymagało wynagrodzenia odpowiadającego wartości rynkowej.
Jak zaplanować finansowanie projektu?
Limit projektu i stawki dotacji dla III konkursu poznamy w jego dokumentacji. W II konkursie przedział 2–20 mln zł oznaczał koszty kwalifikowalne projektu, nie kwotę dotacji. Dofinansowanie obliczano osobno dla prac każdego partnera.
Ile środków własnych potrzebujesz?
Uwzględnij wkład własny, czyli różnicę między kosztami kwalifikowalnymi a dotacją, oraz wydatki poza dotacją. Osobno zaplanuj pieniądze na wdrożenie wyników.
Czy wystarczy pieniędzy na bieżące prace?
Dotacja nie oznacza, że każdy wydatek opłacisz z zaliczki. Sprawdź, z czego pokryjesz koszty do czasu płatności z NCBR i czy Twoja firma może ustanowić wymagane zabezpieczenie.
Jakie dofinansowanie przewidywał II konkurs?
Na małym ekranie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć obie kategorie prac.
| Wielkość firmy | Badania przemysłowe | Prace rozwojowe |
|---|---|---|
| Mikro- i mała firma | 70% | 45% |
| Średnia firma | 60% | 35% |
Po spełnieniu warunków premii o 15 punktów procentowych stawki mikro- i małej firmy wynosiły 80% dla badań przemysłowych i 60% dla prac rozwojowych, a średniej firmy odpowiednio 75% i 50%. Dla badań przemysłowych obowiązywał pułap 80%.
II konkurs przewidywał również premię zależną od miejsca realizacji projektu: 5 albo 15 punktów procentowych, stosownie do obszaru objętego pomocą. Premii o 5 i 15 punktów nie można było łączyć w tym samym projekcie. Szczegółowe warunki określały regulamin II konkursu i rozporządzenie o pomocy publicznej.
Samo utworzenie konsorcjum z jednostką naukową nie zapewniało premii za skuteczną współpracę. Jednostka musiała ponosić co najmniej 10% kosztów wspólnie realizowanych badań przemysłowych lub prac rozwojowych i mieć prawo publikowania wyników swoich badań. Podwykonawstwo nie spełniało tego warunku.
Zależnie od podstawy premii mogły obowiązywać zobowiązania do rozpowszechnienia wyników lub udostępnienia niewyłącznych licencji na warunkach rynkowych w ciągu trzech lat. Niespełnienie warunków mogło prowadzić do obniżenia dotacji lub zwrotu premii z odsetkami.
Jednostka naukowa mogła otrzymać 100% kosztów kwalifikowalnych badań przemysłowych i prac rozwojowych w działalności niegospodarczej. Jeśli prowadziła też działalność gospodarczą, musiała rozdzielić je w księgach rachunkowych.
Prace przedwdrożeniowe mogły stanowić najwyżej 20% kosztów kwalifikowalnych projektu w II konkursie. Pomoc de minimis mogła pokryć 100% kosztów tych prac, w granicach dostępnego limitu, a pomoc na usługi doradcze dla MŚP mogła pokryć 50%. Limit de minimis wynosił 300 tys. euro w okresie trzech lat dla jednego przedsiębiorstwa, razem z podmiotami powiązanymi w rozumieniu tych przepisów.
Co może zwiększyć zapotrzebowanie na środki własne?
W II konkursie NCBR mogło ograniczyć zaliczki, rozliczać dotację wyłącznie jako zwrot kosztów albo zażądać dodatkowego zabezpieczenia. Weksel in blanco z deklaracją zabezpieczał 100% dotacji. Prace przedwdrożeniowe firma finansowała do czasu pozytywnej oceny wymaganego raportu z własnych środków, także przy pomocy de minimis pokrywającej 100% kosztów kwalifikowalnych.
W II konkursie wkład własny co do zasady nie mógł pochodzić ze środków publicznych. Wzór umowy dopuszczał jednak dotację lub subwencję, jeśli zasady jej udzielenia pozwalały pokryć nią wkład własny w innych projektach.
W II konkursie VAT był kosztem kwalifikowalnym tylko wtedy, gdy beneficjent nie miał prawnej możliwości jego odzyskania. Ta zasada dotyczyła również jednostek naukowych. Jeśli możesz odliczyć VAT, zaplanuj go poza kosztami kwalifikowalnymi i uwzględnij przy ustalaniu potrzebnych środków.
Przy kosztach aparatury, materiałów i podwykonawstwa sprawdź właściwy katalog kosztów. Nie każdy zakup rozliczysz w pełnej cenie, a część wydatków może być objęta ryczałtem. Dla III konkursu trzeba będzie sprawdzić nowe zasady zakupów, zaliczek i zabezpieczeń.
Przed wyborem programu sprawdź, czy możesz sfinansować cały projekt, także do czasu otrzymania płatności z NCBR. W II konkursie naruszenie zasad zakupów, rozliczeń lub wdrożenia mogło oznaczać zwrot środków z odsetkami; lider odpowiadał wobec NCBR również za pieniądze przekazane partnerom. Niepowodzenie badań wymagało udokumentowania i oceny NCBR. Nie zwalniało automatycznie z rozliczenia projektu.
Co przygotować przed ogłoszeniem regulaminu?
W II konkursie projekt mógł trwać do 48 miesięcy. Uzasadnione wydłużenie o najwyżej 12 miesięcy wymagało zgody NCBR. Limit dla III konkursu sprawdź w nowej dokumentacji.
- Opisz, co chcesz zbadać. Nazwij problem, planowane badania i mierzalny rezultat. Zbierz wyniki dotychczasowych prac, które pokazują obecny stopień rozwoju rozwiązania.
- Ustal podział prac z partnerem naukowym. Sprawdź potrzebne kompetencje, zasoby i prawa do wyników. Zaplanuj rezultaty kolejnych etapów, po których ocenisz postęp.
- Oszacuj koszty i własne możliwości finansowe. Podziel koszty według partnerów i rodzajów prac. Sprawdź, ile środków możesz przeznaczyć na projekt i z czego sfinansujesz wdrożenie.
- Sprawdź drogę produktu na rynek. Ustal wymagane zgody na badania, dopuszczenie produktu do obrotu i zasady stosowania oświadczeń zdrowotnych. Uwzględnij czas oraz koszty tych procedur.
- Po ogłoszeniu III konkursu sprawdź wszystkie założenia. Porównaj koncepcję z regulaminem, zakresem tematów i kryteriami oceny. Dopiero wtedy potwierdź skład konsorcjum, budżet, dokumenty i harmonogram wniosku.
Przed zamówieniem prac sprawdź dopuszczalny termin ich rozpoczęcia. W II konkursie był to najwcześniej dzień po złożeniu wniosku. Wcześniejsze rozpoczęcie prac, bezwarunkowa umowa lub zaliczka mogły pozbawić cały projekt prawa do dotacji. Instrukcja dopuszczała listy intencyjne i wskazane umowy warunkowe jako przygotowanie. Rozpoczęcie po złożeniu wniosku nadal wiązało się z ryzykiem odmowy dotacji.
Jakie zgody mogą być potrzebne do badań i sprzedaży żywności?
W planie wdrożenia uwzględnij przepisy dotyczące produktu. Jeśli żywność lub jej składnik podlega przepisom o nowej żywności, sprawdź, czy ma już dopuszczenie do obrotu i na jakich warunkach. Może być potrzebne nowe zezwolenie. Katalog statusu nowej żywności Komisji Europejskiej pomaga to ocenić, ale nie obejmuje wszystkich przypadków i nie jest prawnie wiążący. Osobno sprawdź, jakie oświadczenia żywieniowe i zdrowotne możesz stosować oraz pod jakimi warunkami. Pozytywny wynik badań nie zastępuje wymaganych procedur. Zaplanuj czas i dowody potrzebne do ich przeprowadzenia.
Jeśli badania obejmują ludzi, ustal z jednostką naukową ich kwalifikację prawną, potrzebne zgody i terminy. W II konkursie oświadczenie o zgodzie lub pozwoleniu dotyczyło tylko projektów, które ich wymagały. Można było zobowiązać się do uzyskania dokumentów przed rozpoczęciem odpowiednich badań.
Dlaczego warto dopracować koncepcję przed pisaniem wniosku?
W II konkursie po ocenie formalnej pierwszy etap oceny merytorycznej opierał się wyłącznie na fiszce, czyli krótkim formularzu projektu. Nie można było jej poprawić ani uzupełnić; nie było też spotkania z wnioskodawcą. Trzeba było wykazać zgodność z programem, potrzebę badań oraz innowacyjność i znaczenie rezultatu.
Dopiero kolejnym etapem był panel ekspertów. Ten tryb pokazuje, dlaczego problem badawczy i plan wykorzystania wyników warto wyjaśnić już w koncepcji. Sposób oceny w III konkursie oraz termin jego wyników określą nowe dokumenty NCBR.
Zobacz też: program AGROSTRATEG dla sektora rolnego · Ścieżka SMART dla MŚP · jak sprawdzić zgodność projektu z Krajowymi Inteligentnymi Specjalizacjami
Pomagamy przygotować koncepcję projektu do NUTRITECH III
Opisz pomysł na produkt, proces lub technologię, problem badawczy i dotychczasowe wyniki. Wskaż partnera naukowego, jeśli już go masz. Wstępnie ocenimy zgodność pomysłu z programem i przedstawimy zakres oraz wycenę przygotowania koncepcji. Jeśli zlecisz nam także przygotowanie fiszki, wniosku i budżetu, opracujemy je według dokumentacji III konkursu, gdy zostanie ogłoszona.
Źródła
- Harmonogram konkursów NCBR na 2026 r.
- Karta II konkursu NUTRITECH
- Założenia programu NUTRITECH
- Regulamin II konkursu NUTRITECH (wersja 2 z 25 kwietnia 2025 r.)
- Zakres tematyczny II konkursu
- Kryteria oceny merytorycznej II konkursu
- Przewodnik kwalifikowalności kosztów II konkursu
- Wzór umowy o dofinansowanie II konkursu
- Instrukcja wypełniania wniosku w II konkursie (wersja 2 z 25 kwietnia 2025 r.)
- Wykaz dokumentów II konkursu
- Minimalny zakres umowy konsorcjum w II konkursie
- Informacje Komisji Europejskiej o dopuszczaniu do obrotu nowej żywności
- Informacje Komisji Europejskiej o oświadczeniach żywieniowych i zdrowotnych
- Katalog statusu nowej żywności Komisji Europejskiej
Artykuł ma charakter informacyjny. O przyznaniu dofinansowania decyduje NCBR na podstawie regulaminu konkursu i oceny wniosku.

