FELD 03.01 Mobilność miejska: Łódzkie planuje nabór z budżetem 99 mln zł

Dla których samorządów przewidziano nabór i gdzie może powstać inwestycja?

Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego wskazuje w harmonogramie jednostki samorządu terytorialnego (JST) jako wnioskodawców. Projekty mają być wybierane w konkursie. Szczegółowy Opis Priorytetów programu (SZOP) określa dodatkowo lokalizację inwestycji: miasto lub jego obszar funkcjonalny.

Gmina wiejska powinna więc najpierw ustalić, czy planowana trasa leży w obszarze funkcjonalnym miasta. Porównanie lokalizacji i zakresu robót z warunkami konkursu pozwoli ocenić, czy można złożyć wniosek. Na etapie przygotowań warto wskazać, jakie miejscowości i miejsca codziennych podróży połączy inwestycja.

Źródło: SZOP, wersja 021, s. 172-173.

Jaki dokument dotyczący mobilności jest wymagany dla projektu?

Wsparcie inwestycji wymaga przyjętego dokumentu dotyczącego mobilności: SUMP lub innego dokumentu dopuszczonego przez zasady programu. Plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (SUMP) jest obowiązkowy dla Łodzi i gmin położonych w jej obszarze funkcjonalnym. W pozostałych przypadkach aktualne kryteria działania przewidują także inny dokument dotyczący mobilności, dobrany zgodnie z Umową Partnerstwa.

Projekt musi być wprost wskazany w dokumencie albo wynikać z jego celów lub kierunków działań. Jeżeli podstawą projektu jest SUMP, ocena jakości tego planu musi być pozytywna lub pozytywna z rekomendacjami. Gdy SUMP nie został jeszcze poddany ocenie jakości, Instytucja Zarządzająca, czyli Zarząd Województwa Łódzkiego, przekaże go właściwej instytucji, a ocena kryterium dotyczącego SUMP zostanie wstrzymana do zakończenia weryfikacji planu.

Dla pozostałych miejskich obszarów funkcjonalnych wyznaczonych w Strategii Rozwoju Województwa Łódzkiego 2030 dokumentem alternatywnym jest odpowiednio dostosowana strategia Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT). Inny dokument dotyczący mobilności musi zawierać m.in. diagnozę, prognozę, wskaźniki dotyczące środowiska i dostępności transportowej oraz opis kierunków interwencji. Pełne wymagania określają kryteria dotyczące planowania mobilności miejskiej, s. 295-296.

Łódź i gminy w jej obszarze funkcjonalnym muszą wykazać, jak projekt uzupełnia inwestycje dotyczące mobilności realizowane lub planowane do realizacji ze środków programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FEnIKS). Chodzi o inwestycje ujęte w przyjętej strategii ZIT Łódzkiego Obszaru Metropolitalnego, którą pozytywnie zaopiniowała Instytucja Zarządzająca FEŁ2027. Dlatego przed zleceniem pełnej dokumentacji warto sprawdzić zarówno dokument dotyczący mobilności, jak i powiązania z tymi inwestycjami.

Źródła: Program FEŁ2027, wersja 5.1, s. 139, Umowa Partnerstwa, s. 108, kryteria Komitetu Monitorującego (KM), ważne od 11.09.2026, s. 295-296.

Jakie inwestycje piesze i rowerowe przewiduje działanie?

Planowany konkurs dotyczy inwestycji z zakresu niezmotoryzowanego transportu indywidualnego. SZOP przewiduje budowę lub przebudowę dróg dla rowerów, dróg dla pieszych oraz dróg dla pieszych i rowerów wraz z niezbędną infrastrukturą. Wśród przykładów są stojaki, stacje samoobsługowej naprawy rowerów i parkingi Bike&Ride, które umożliwiają pozostawienie roweru i dalszą podróż transportem publicznym.

Ten sam typ projektów obejmuje uruchomienie, rozbudowę lub modernizację systemu rowerów publicznych, nazywanych też miejskimi. Aktualne zasady kwalifikowania wymieniają m.in. rowery, także elektryczne, stacje, system obsługi wypożyczeń i zaplecze techniczne.

Infrastruktura zaprojektowana wyłącznie jako turystyczno-rekreacyjna jest wyłączona z dofinansowania. Projekt powinien służyć przemieszczaniu się, np. do szkoły, pracy, usług lub przystanków. Korzystanie z trasy także przez turystów nie oznacza samo w sobie tego wyłączenia; znaczenie ma funkcja zaprojektowanej inwestycji.

Aktualne zasady dopuszczają przejścia dla pieszych i przejazdy rowerowe związane z projektem, które zapewniają ciągłość infrastruktury. Pasy lub kontrapasy na jezdni mogą być finansowane, gdy nie ma technicznej możliwości poprowadzenia drogi dla rowerów lub drogi dla pieszych i rowerów, a wyznaczenie takiego odcinka jest niezbędne do zachowania ciągłości infrastruktury rowerowej objętej projektem albo uzupełnia brakujące połączenie w istniejącej miejskiej sieci rowerowej. Wydatki dotyczące dróg mogą być objęte wsparciem tylko w zakresie przewidzianym w katalogu dla tego typu projektu. Przed ujęciem pozostałych robót drogowych w budżecie trzeba sprawdzić, czy są one związane z projektem i wymienione w katalogu wydatków kwalifikowalnych.

Zakup autobusów należy do innego typu projektów w działaniu FELD.03.01. Plan konkursu na 99 mln zł obejmuje transport niezmotoryzowany, dlatego dla projektu autobusowego trzeba znaleźć właściwy nabór. Możliwe kierunki finansowania taboru omawia artykuł o programie Czysty transport publiczny.

Źródła: SZOP, wersja 021, s. 172-173, Zasady kwalifikowania, ważne od 14.09.2026, s. 118-120.

Ile wynosi budżet i jaki wkład własny trzeba zaplanować?

Planowany budżet całego konkursu wynosi 99 mln zł. Harmonogram nie określa limitu dotacji na jeden projekt ani stawki dofinansowania konkursu. SZOP określa maksymalne poziomy dofinansowania dla działania: do 85% ze środków Unii Europejskiej oraz do 87% łącznie ze współfinansowaniem krajowym przyznanym przez właściwą instytucję. Procent dofinansowania oblicza się od kosztów kwalifikowalnych, czyli wydatków, które mogą być objęte wsparciem.

Wstępny plan finansowania warto oprzeć na kilku wariantach. Przy dotacji na poziomie 85% samorząd pokrywa 15% kosztów kwalifikowalnych, a przy dotacji 87% pokrywa 13% tych kosztów. Do tego dochodzą wydatki niekwalifikowalne. To obliczenia dla założonych stawek; 87% nie jest potwierdzoną stawką planowanego konkursu. Stawkę dotacji, dostępność współfinansowania krajowego i ewentualne ograniczenia pomocy publicznej trzeba potwierdzić w dokumentacji naboru.

Źródła: harmonogram nr 03/26, s. 1, SZOP, wersja 021, s. 174.

Jakie koszty i zasady VAT trzeba uwzględnić w budżecie?

Budżet powinien osobno wykazywać koszty robót, wyposażenia i dokumentacji, koszty pośrednie oraz wydatki niekwalifikowalne. Aktualne zasady pozwalają warunkowo uznać za kwalifikowalne niezbędne koszty przygotowania projektu, m.in. dokumentacji technicznej, analiz, kosztorysów i wymaganych decyzji. Ich kwalifikowalność zależy od zgodności projektu z programem i zakresu określonego przez instytucję. Zlecenie dokumentacji przed ogłoszeniem konkursu nie daje pewności zwrotu jej kosztu.

Koszty pośrednie są rozliczane ryczałtem od kwalifikowalnych kosztów bezpośrednich. Aktualne zasady regionalne przewidują poniższe stawki; przy ogłoszeniu konkursu trzeba sprawdzić dokumenty, które będą w nim obowiązywać.

Podatek od towarów i usług (VAT) wymaga osobnej oceny. Przy łącznym koszcie projektu poniżej 5 mln euro, wraz z VAT i kosztami niekwalifikowalnymi, VAT może być kwalifikowalny. W projektach objętych pomocą publiczną aktualne zasady regionalne wyłączają jednak VAT, który można odzyskać. Gdy łączny koszt projektu, obejmujący VAT i wydatki niekwalifikowalne, wynosi co najmniej 5 mln euro, VAT może być objęty wsparciem przy braku prawnej możliwości jego odzyskania, z zachowaniem właściwych ograniczeń pomocy publicznej. Instytucja może dodatkowo wyłączyć VAT w SZOP, regulaminie lub umowie. Zasady regionalne nie przewidują częściowego kwalifikowania VAT.

Jeżeli inwestycja wymaga nabycia gruntów, aktualne zasady ograniczają takie wydatki do 10% kosztów kwalifikowalnych projektu; dla terenów opuszczonych lub poprzemysłowych, na których znajdują się budynki, limit wynosi 15%. Limit obejmuje łącznie odpowiednie wydatki na nabycie nieruchomości, odszkodowania za ich przejęcie, nabycie prawa użytkowania wieczystego i wkład niepieniężny w postaci nieruchomości lub tego prawa; pełny katalog podają wytyczne. Budowa drogi rowerowej nie korzysta z wyjątku przewidzianego dla projektów ochrony środowiska.

Przy systemie rowerów publicznych warto ustalić operatora, zasady opłat i sposób wykorzystania infrastruktury. Sposób organizacji usługi może wpływać na ocenę pomocy publicznej oraz prawną możliwość odzyskania VAT. Trzeba sprawdzić tę możliwość, a następnie ustalić, czy VAT może być kosztem kwalifikowalnym. Rodzaj pomocy trzeba ustalić dla konkretnego projektu; rodzaje pomocy wymienione w SZOP dotyczą całego działania.

Przy łącznym koszcie projektu nieprzekraczającym 200 tys. euro aktualne kryteria wymagają uproszczonych metod rozliczania wydatków określonych w regulaminie konkursu. Wyjątek dotyczy pomocy publicznej innej niż de minimis, także gdy projekt łączy oba rodzaje pomocy. Powyżej tego progu koszty bezpośrednie rozlicza się na podstawie rzeczywiście poniesionych wydatków. Kwalifikowalne koszty pośrednie nadal podlegają rozliczeniu ryczałtowemu. Przy przeliczeniu progu kryteria wskazują miesięczny kurs Komisji Europejskiej obowiązujący w dniu ogłoszenia naboru; konkretną metodę i dokumenty rozliczeniowe trzeba potwierdzić w dokumentacji konkursu.

Źródła: Zasady kwalifikowania, rozdział 1, s. 6-15 i typ 3, s. 118-120, Wytyczne z 19.05.2026, podrozdziały 3.4-3.5, s. 48-55, SZOP, s. 174, kryteria KM, s. 15-16.

Kiedy będzie można złożyć wniosek?

Harmonogram nr 03/26 przewiduje nabór od 19 listopada do 30 grudnia 2026 roku. Są to daty planowane. W oficjalnym wykazie naborów nie ma jeszcze ogłoszenia tego konkursu, które potwierdzałoby termin i szczegółowe zasady.

Przed złożeniem wniosku trzeba sprawdzić oficjalną listę naborów dla Łódzkiego: numer konkursu, datę i godzinę zakończenia, regulamin, załączniki oraz sposób składania dokumentów. Wcześniejsze konkursy o tym samym kodzie działania mogą dotyczyć innych typów projektów i innych warunków finansowania.

Planowany termin końcowy przypada pod koniec grudnia. Jeżeli zostanie utrzymany, warto uwzględnić w harmonogramie prac czas potrzebny na uzgodnienia i podpisy przed przerwą świąteczną.

Źródło: harmonogram nr 03/26, s. 1.

Co wpływa na ocenę projektu według aktualnych kryteriów?

Komitet Monitorujący przyjął kryteria dla typu inwestycji w transport niezmotoryzowany. Wersja ważna od 11 września 2026 roku pozwala przygotować projekt do oceny; przy ogłoszeniu konkursu trzeba sprawdzić właściwy załącznik i ewentualne zmiany. Oprócz dokumentu dotyczącego mobilności i wymaganych powiązań z innymi inwestycjami oceniane będzie stosowanie standardów tras rowerowych. Obowiązujące standardy ma wskazywać załącznik do regulaminu.

• Przy ocenie efektywności kosztowej dróg planowaną kwotę wydatków kwalifikowalnych projektu dzieli się przez łączną długość infrastruktury objętej inwestycją. Dla systemu rowerów publicznych tę kwotę dzieli się przez liczbę stacji objętych projektem. Jeżeli projekt łączy infrastrukturę pieszą lub rowerową z systemem rowerów publicznych, sposób oceny efektywności zależy od tego, który z tych rodzajów inwestycji przeważa pod względem planowanych kosztów.
• Połączenia z transportem publicznym, np. z przystankami lub węzłami przesiadkowymi, wpływają na ocenę integracji projektu.
• Aktualne kryteria premiują projekt, który wynika z SUMP.
• Ocena bezpieczeństwa zależy od konkretnych rozwiązań, np. separacji ruchu, oznakowania, oświetlenia lub nawierzchni przeciwpoślizgowej.
• Oceniany jest udział w systemie integracji taryfowej lub wdrażanie koncepcji „Mobilność jako Usługa”, czyli wspólnej cyfrowej usługi planowania, rezerwacji i opłacania różnych form transportu.
• Przy ocenie wpływu na cele klimatyczne znaczenie ma zakres interwencji, czyli przyporządkowanie projektu do kategorii inwestycji. Kategoria wybrana we wniosku musi odpowiadać rzeczywistemu zakresowi projektu. Aktualne kryterium przyznaje 2 punkty dla kategorii ze współczynnikiem wsparcia celów klimatycznych 40% i 4 punkty przy współczynniku 100%.
• Ocenie podlega to, czy informacje dla użytkowników są powszechnie dostępne, przejrzyste i aktualizowane oraz czy są udostępniane co najmniej w języku angielskim.
• Warto porównać projekt rowerowy z Polityką Rozwoju Mobilności Rowerowej w Województwie Łódzkim (PRMR), wersją z marca 2026 roku, przyjętą uchwałą 520/26 z 16 kwietnia 2026 roku. Zgodność z kierunkiem i odcinkiem trasy krajowej lub regionalnej z PRMR jest pierwszym kryterium rozstrzygającym przy remisie. Drogi wyłącznie piesze i systemy rowerów publicznych otrzymują w nim zero punktów. Dla nowego konkursu trzeba potwierdzić wersję PRMR obowiązującą w dniu ogłoszenia.

Na wynik wpływają także kryteria ogólne: gotowość projektu do rozpoczęcia inwestycji, zaplanowanie zakończenia w ciągu 36 miesięcy, powiązanie z programami lub projektami międzynarodowymi oraz zamówienia uwzględniające wymagania środowiskowe. Oceniane są również położenie na obszarze wiejskim i gęstość zaludnienia. Kryterium czasu realizacji daje punkty za plan zakończenia w ciągu 36 miesięcy od rozpoczęcia; nie określa samo w sobie obowiązkowego terminu każdego projektu. Preferencja dla obszaru wiejskiego nie znosi wymogu lokalizacji inwestycji w mieście lub jego obszarze funkcjonalnym.

Aktualny dokument zawiera rozbieżność w punktacji efektywności kosztowej: tabela wskazuje przedział 2-16 punktów, a szczegółowy opis wymienia 2, 4, 6 i 8 punktów. Opis kryterium bezpieczeństwa nie określa też jednoznacznie punktów za zastosowanie jednego z wymienionych rozwiązań. Przed oszacowaniem wyniku trzeba sprawdzić wyjaśnienie tych zapisów w dokumentacji nowego konkursu. Sama zgodność projektu z zakresem działania nie przesądza jego miejsca w rankingu.

Źródła: kryteria KM, ważne od 11.09.2026, s. 23-26 i 295-302, PRMR, marzec 2026, uchwała 520/26.

Co warto przygotować przed ogłoszeniem konkursu?

Przed ogłoszeniem konkursu samorząd może sprawdzić lokalizację i dokumentację inwestycji oraz przygotować wstępny budżet. Formalną listę załączników i wymagany stopień gotowości dokumentacji określi regulamin naboru.

1. Samorząd powinien sprawdzić lokalizację i funkcję trasy oraz przyjęty dokument dotyczący mobilności. Warto wskazać połączenia z istniejącą siecią oraz miejscami codziennych podróży i ustalić, z którego przyjętego dokumentu wynika projekt. Przy wspólnej drodze dla pieszych i rowerów trzeba wykazać, że rozdzielenie ruchu jest niemożliwe ze względu na warunki terenowe albo nieuzasadnione ze względu na małe natężenie ruchu.
2. Kosztorys powinien osobno wykazywać koszty drogi, wyposażenia oraz systemu wypożyczeń. Warto określić zakres inwestycji, długość infrastruktury i sposób pomiaru efektów. Już teraz można opisać stan wyjściowy oraz zebrać dane o długości infrastruktury i jej użytkowaniu; wskaźniki wymagane w konkretnym konkursie potwierdzi jego dokumentacja.
3. Warto sprawdzić dokumentację, stan prawny gruntów i podział odpowiedzialności. Samorząd powinien ustalić inwestora, właścicieli odcinków, wymagane decyzje i prawo do dysponowania nieruchomościami przez cały okres realizacji i trwałości projektu. Jeżeli inwestycję ma realizować kilka podmiotów jako partnerzy, trzeba potwierdzić dopuszczenie partnerstwa w konkursie i podzielić zadania. Osobno należy sprawdzić, czy wniosek może złożyć związek samorządów.
4. Projekt musi uwzględniać właściwe standardy dostępności, bezpieczeństwo użytkowników oraz dostosowanie do zmian klimatu. Dla konkretnej lokalizacji trzeba ustalić potrzebne postępowania środowiskowe. Zgodność typu inwestycji z zasadą nieczynienia poważnych szkód środowisku (DNSH) nie zwalnia ze sprawdzenia, jakie obowiązki środowiskowe dotyczą konkretnego projektu.
5. Budżet powinien uwzględniać warianty dotacji, VAT, zakup gruntów, koszty pośrednie i wydatki niekwalifikowalne. Przed zleceniem prac trzeba ustalić właściwy tryb zamówienia zgodnie z prawem i wytycznymi.
6. Przed złożeniem wniosku samorząd powinien sprawdzić zobowiązania związane z projektem oraz zaplanować utrzymanie infrastruktury. Projekt fizycznie ukończony lub w pełni wdrożony przed złożeniem wniosku nie może uzyskać dofinansowania. Przy projekcie już rozpoczętym trzeba zbadać dodatkowe warunki pomocy publicznej. Samorząd powinien ustalić także operatora i finansowanie utrzymania infrastruktury po zakończeniu budowy.

Aktualne kryteria wymagają także zgodności z zasadą równości szans i niedyskryminacji, równością kobiet i mężczyzn, Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej oraz Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych. Warunek niedyskryminacji dotyczy również JST i podmiotów przez nie kontrolowanych lub zależnych. Samorząd musi wykazać zdolność do sfinansowania i realizacji projektu oraz potwierdzić, że nie dochodzi do niedozwolonego podwójnego finansowania wydatków. Dokumentacja konkursu określi sposób udokumentowania tych warunków.

Samorząd ma co do zasady obowiązek zachować trwałość inwestycji infrastrukturalnej przez pięć lat od daty płatności końcowej. Jeżeli beneficjent otrzymuje środki przy rozliczeniu końcowym, okres ten liczy się od daty obciążenia rachunku instytucji przekazującej środki. W pozostałych przypadkach liczy się go od daty zatwierdzenia wniosku o płatność końcową. W tym czasie trzeba utrzymać cele i warunki projektu oraz unikać zmian naruszających trwałość; właściwe zasady pomocy publicznej mogą określać odmienne wymagania. Zasady kwalifikowania wskazują 31 grudnia 2030 roku jako ogólny koniec kwalifikowalności wydatków; termin realizacji konkretnego projektu może być wcześniejszy i musi wynikać z dokumentacji konkursu oraz umowy.

Zakres zlecanych prac nad wnioskiem można ustalić po wstępnej ocenie lokalizacji, kosztów i dokumentacji. Oferta dla samorządów obejmuje przygotowanie wniosku, budżetu, harmonogramu, wskaźników i wymaganych analiz, a także obsługę korespondencji podczas oceny.

Źródła: Program FEŁ2027, s. 138-139, Ocena DNSH, luty 2026, s. 97-99, Wytyczne, podrozdziały 2.1, 2.3, 2.6 i 3.2, Zasady kwalifikowania, s. 6, SZOP, s. 175-177, kryteria KM, s. 10-22.

Czym ten konkurs różni się od naborów ZIT?

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT) mają w harmonogramie odrębne nabory. Przy działaniach FELD.03.02 i FELD.03.03 wymieniono konkretne projekty i ich wnioskodawców, a wybór jest niekonkurencyjny. Planowany konkurs FELD.03.01 na 99 mln zł ma tryb konkurencyjny.

Samorząd powinien sprawdzić, czy przygotowywana inwestycja jest już wskazana w odpowiednim naborze ZIT. Podobny zakres robót nie oznacza wspólnego terminu składania wniosków. Pozostałe możliwości finansowania są zebrane w przeglądzie naborów dla samorządów.

Strategia ZIT może w określonych przypadkach pełnić funkcję dokumentu dotyczącego mobilności. Samo wykorzystanie jej w przygotowaniu projektu nie oznacza jednak, że inwestycja jest objęta naborem ZIT. Członkostwo samorządu w ZIT także nie jest samo w sobie podstawą wyłączenia z konkursu FELD.03.01.

Źródło: harmonogram nr 03/26, s. 1-2.

Pytania o planowany nabór FELD 03.01