Program Rozwój Lokalny z Funduszy Norweskich: które miasta mogą złożyć wniosek?
Program Rozwój Lokalny z Funduszy Norweskich finansuje projekty 100 miast wymienionych z nazwy w trzech naborach: Zrównoważone miasto, Inteligentne miasto i Odporne miasto. Projekt może otrzymać od 8,5 do 21,2 mln zł, a dofinansowanie pokrywa 100% kosztów kwalifikowalnych, więc miasto nie wnosi wkładu własnego.
Wnioski przyjmuje Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, które jest operatorem programu, czyli instytucją prowadzącą nabory, wybierającą projekty i rozliczającą dofinansowanie. Wnioski można składać od 23 października 2026 roku do 22 stycznia 2027 roku. Każde miasto może złożyć jeden wniosek w danym naborze, a projekt musi się zakończyć do 30 kwietnia 2031 roku.
Które miasta mogą złożyć wniosek w Programie Rozwój Lokalny?
Wniosek może złożyć tylko miasto z listy w ogłoszeniu naboru. Lista wynika z Rekomendacji dla planowania interwencji z zakresu polityki regionalnej, przyjętych przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej 2 lipca 2026 roku. Mniejsze miasta startują w Zrównoważonym mieście, a 32 największe w Inteligentnym i Odpornym mieście.
Zrównoważone miasto: 68 miast
Regionalne aglomeracje miejskie: Elbląg, Kalisz, Legnica, Płock i Wałbrzych.
Ośrodki subregionalne od B do N: Bełchatów, Będzin, Biała Podlaska, Bolesławiec, Chełm, Chojnice, Cieszyn, Czeladź, Ełk, Głogów, Inowrocław, Jastrzębie-Zdrój, Jaworzno, Jelenia Góra, Kołobrzeg, Konin, Kutno, Kwidzyn, Leszno, Lubin, Łomża, Mielec, Mikołów, Mysłowice, Nowy Sącz, Nowy Targ i Nysa.
Ośrodki subregionalne od O do Ż: Ostrowiec Świętokrzyski, Ostrów Wielkopolski, Oświęcim, Piekary Śląskie, Piła, Piotrków Trybunalski, Przemyśl, Puławy, Racibórz, Radlin, Radomsko, Radzionków, Rydułtowy, Sanok, Siedlce, Sieradz, Skarżysko-Kamienna, Skierniewice, Sopot, Stalowa Wola, Stargard, Starogard Gdański, Suwałki, Szczecinek, Świdnica, Świętochłowice, Świnoujście, Tarnobrzeg, Tarnowskie Góry, Tomaszów Mazowiecki, Wodzisław Śląski, Zakopane, Zamość, Zawiercie, Żory i Żyrardów.
Inteligentne i Odporne miasto: 32 miasta
Metropolią europejską jest Warszawa. Metropolie krajowe: Gdańsk, Katowice, Kraków, Łódź, Poznań, Szczecin i Wrocław. Metropolie ponadregionalne: Białystok, Bydgoszcz, Lublin, Rzeszów i Toruń. Krajowe aglomeracje miejskie: Bielsko-Biała, Bytom, Chorzów, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Gdynia, Gliwice, Gorzów Wielkopolski, Kielce, Koszalin, Olsztyn, Opole, Radom, Ruda Śląska, Rybnik, Sosnowiec, Tychy, Zabrze i Zielona Góra.
Z naboru Zrównoważone miasto wyłączono 11 miast, które korzystają już ze wsparcia ekspertów Związku Miast Polskich w Szwajcarsko-Polskim Programie Rozwoju Miast. Ministerstwo chciało w ten sposób dać szansę miastom w gorszej sytuacji rozwojowej. Dlatego na liście 68 miast brakuje części ośrodków tej samej wielkości.
Limit jednego wniosku obowiązuje w każdym naborze osobno. Miasto z listy 32 miast może więc rozważyć dwa różne projekty, jeden w Inteligentnym mieście i drugi w Odpornym mieście. Przed taką decyzją warto potwierdzić w ministerstwie, czy oba projekty mogą się zazębiać zakresem.
Partnerami z Polski mogą być gminy i powiaty, związki międzygminne i związki powiatowo-gminne oraz spółki komunalne z obszaru funkcjonalnego miasta, które składa wniosek. W Odpornym mieście partnerem może być też ochotnicza straż pożarna. Firma doradcza, wykonawca ani dostawca nie jest partnerem projektu.
Czym różnią się trzy nabory i ile wynosi dofinansowanie?
Nabory różnią się krągiem miast, kwotą na projekt i obowiązkowym zakresem. Wszystkie dają 100% dofinansowania kosztów kwalifikowalnych i nie przewidują pomocy publicznej ani pomocy de minimis. Kwoty w złotych wynikają z kursu 4,2426 zł za euro, przyjętego w ogłoszeniach.
| Parametr | Zrównoważone miasto | Inteligentne miasto | Odporne miasto |
|---|---|---|---|
| Kto może złożyć wniosek | 68 miast | 32 miasta | 32 miasta |
| Pula naboru | 314,5 mln zł | 199,7 mln zł | 199,7 mln zł |
| Dofinansowanie projektu | od 8 485 200 zł do 14 849 100 zł | od 12 727 800 zł do 21 213 000 zł | od 12 727 800 zł do 21 213 000 zł |
| Obowiązkowy zakres | obszar instytucjonalny i co najmniej jeden obszar dodatkowy | co najmniej jeden obszar Smart City | integralność informacyjna i najwyżej dwa obszary dodatkowe |
| Koszty zarządzania projektem | do 14% kosztów bezpośrednich | do 10% kosztów bezpośrednich | do 10% kosztów bezpośrednich |
| Rezerwa na współpracę z Norwegią | 848 000 zł | 1 272 780 zł | 1 272 780 zł |
| Podział puli | według województw, około 21 projektów | jedna lista dla całego kraju | jedna lista dla całego kraju |
Kwoty dofinansowania projektu podano według ogłoszeń o naborach z 5 października 2026 roku. W euro to od 2 do 3,5 mln euro w Zrównoważonym mieście. W naborach Inteligentne i Odporne miasto to od 3 do 5 mln euro.
Przygotujemy wniosek w Programie Rozwój Lokalny
Co musi obejmować projekt w każdym naborze?
Każdy nabór ma inny obowiązkowy zakres. Projekt, który go nie spełnia, odpada już w kryterium dostępu, czyli w ocenie typu „spełnia albo nie spełnia”, przed przyznaniem punktów. Dlatego wybór naboru i obszarów tematycznych jest pierwszą decyzją, którą miasto powinno podjąć.
- Zrównoważone miasto wymaga obszaru instytucjonalnego. Przykłady z ogłoszenia to wykorzystanie sztucznej inteligencji, cyberbezpieczeństwo i przebudowa budynków komunalnych na centra obsługi mieszkańców. Do tego trzeba dodać działania z co najmniej jednego obszaru: środowiskowego, społecznego albo gospodarczego, na przykład ogrody deszczowe, trasy rowerowe, politykę senioralną albo przygotowanie terenów inwestycyjnych.
- Inteligentne miasto wymaga co najmniej jednego obszaru Smart City. Obszary tworzą trzy grupy: inteligentne zarządzanie, na przykład zarządzanie oparte na danych i cyfrowe usługi publiczne, inteligentne środowisko, na przykład zarządzanie wodą i zielenią, oraz inteligentne technologie, na przykład cyfrowe bliźniaki miasta i czujniki internetu rzeczy.
- Odporne miasto wymaga obszaru „Integralność informacyjna”. Obejmuje on przeciwdziałanie dezinformacji. Do niego można dodać najwyżej dwa z sześciu obszarów: systemy alarmowania, monitorowanie zagrożeń, centra zarządzania kryzysowego, ochronę infrastruktury krytycznej, systemy informacji przestrzennej albo obiekty zbiorowej ochrony i magazyny.
We wszystkich naborach projekt powinien wzmacniać zespół urzędu, na przykład przez szkolenia, i włączać mieszkańców w projektowanie oraz wdrażanie rozwiązań. Wnioskodawca opisuje też, jak projekt uwzględnia równość płci.
Jak zaplanować budżet projektu?
Operator sprawdza w kryterium dostępu, czy budżet spełnia dwa limity procentowe. Działania inwestycyjne mogą wynieść najwyżej 78% kosztów kwalifikowalnych projektu, a działania miękkie, na przykład szkolenia i konsultacje, muszą stanowić co najmniej 22% tych kosztów. Koszty zarządzania projektem nie mogą przekroczyć limitu z tabeli, a koszty pośrednie rozlicza się ryczałtem do 7% kosztów bezpośrednich.
W każdym budżecie trzeba zarezerwować kwotę na współpracę z norweską gminą. Partnera norweskiego wskazuje się po wyborze projektów, a we wniosku miasto opisuje oczekiwane obszary współpracy. Jeśli partnera nie uda się znaleźć w rozsądnym terminie, zarezerwowana kwota wraca do programu.
Wydatki są kwalifikowalne od dnia decyzji operatora o przyznaniu dofinansowania. Podatek VAT, który miasto może odzyskać, nie jest kosztem kwalifikowalnym. Kwalifikowalny jest zakup nowego i używanego sprzętu, a zakup gruntów i nieruchomości tylko na warunkach z regulacji Norweskiego Mechanizmu Finansowego.
- Operator wypłaca zaliczkę do 20% dofinansowania po podpisaniu umowy o dofinansowanie.
- Płatności okresowe wynoszą do 70% dofinansowania. Każda zależy od zatwierdzenia raportu okresowego.
- Płatność końcowa wynosi co najmniej 10% dofinansowania. Miasto otrzymuje ją po zatwierdzeniu raportu końcowego.
Jak eksperci oceniają wniosek?
Najpierw operator sprawdza warunki formalne. Od odrzucenia na tym etapie przysługuje odwołanie w ciągu 14 dni. Potem wniosek oceniają eksperci niezależni od operatora: eksperci tematyczni sprawdzają zgodność z celem naboru, a eksperci finansowi i organizacyjni budżet i organizację projektu. Na listę rankingową trafiają tylko wnioski z co najmniej 60% punktów.
Zrównoważone miasto
Eksperci punktują zgodność działań ze strategią rozwoju gminy, logikę interwencji, innowacyjność i trwałość, udział mieszkańców i partnerstwo krajowe. Przy remisie decyduje najpierw logika interwencji.
Inteligentne miasto
Eksperci przyznają punkty za diagnozę problemu, udział interesariuszy, przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu, nową wartość rozwiązania, brak powielania istniejących systemów, wartość publiczną, trwałość i mierzalne rezultaty.
Odporne miasto
Eksperci oceniają diagnozę, logikę interwencji, możliwość powtórzenia rozwiązania w innych miastach, spójność z działaniami miasta, powiązanie z planami zarządzania kryzysowego oraz dobór interesariuszy.
Część wspólna
We wszystkich naborach punktowane są harmonogram, budżet i efektywność kosztowa, zespół projektowy oraz model zarządzania projektem.
Eksperci oceniają tylko formularz wniosku i załączniki, które formularz wymienia. Dodatkowe analizy, strategie i rozszerzone opisy dołączone do wniosku nie są brane pod uwagę. Wszystko, co ma przekonać ekspertów, musi więc zmieścić się w polach formularza.
W Zrównoważonym mieście pula jest dzielona według województw. Przy 1 do 4 uprawnionych miastach województwo ma 1 projekt, przy 5 do 7 miastach 2 projekty, a od 8 miast 3 projekty. Najwięcej, bo 17 uprawnionych miast, ma województwo śląskie. Niewykorzystana pula przechodzi na kolejne wnioski z listy rankingowej.
Jak i do kiedy złożyć wniosek?
Wniosek trzeba złożyć do 22 stycznia 2027 roku przez platformę ePUAP (skrytka /MIR/SkrytkaESP) albo na adres do doręczeń elektronicznych AE:PL-27378-80065-JJACB-24. O terminie decyduje chwila, w której wniosek wpłynie na serwer ministerstwa.
- Wniosek i budżet trzeba przygotować w aktywnym formularzu. Formularz jest na stronie programu, a wniosek pisze się po polsku, ze streszczeniem po angielsku. We wniosku trzeba wskazać wszystkich konsultantów, którzy pomagali go przygotować.
- Wniosek musi mieć kwalifikowany podpis elektroniczny. Wypełniony formularz zapisuje się jako plik PDF i dopiero ten plik się podpisuje. Załączniki w formie pisemnej dołącza się jako skany.
- Pytania warto wysłać do końca 2026 roku. Strony naborów podają termin pytań do 31 grudnia 2026 roku. Ministerstwo odpowiada na piśmie w ciągu 10 dni roboczych i publikuje najczęstsze pytania na stronie naboru.
Według wstępnego harmonogramu ocena formalna potrwa od stycznia do marca 2027 roku, a ocena merytoryczna od marca do maja 2027 roku. Decyzje o dofinansowaniu ministerstwo planuje na czerwiec 2027 roku, a umowy na okres od lipca do października 2027 roku.
Od decyzji o przyznaniu dofinansowania nie przysługuje odwołanie. Program Rozwój Lokalny jest przeznaczony dla miast. Firmy mogą skorzystać z innego programu, który opisujemy w artykule o Funduszach Norweskich dla firm. Inne nabory dla gmin i powiatów zbiera zestawienie naborów dla samorządów.
Pytania o Program Rozwój Lokalny
Czy miasto musi mieć partnera z Norwegii przed złożeniem wniosku?
Nie. We wniosku miasto opisuje oczekiwane obszary współpracy z norweską gminą i rezerwuje na nią kwotę w budżecie. Partnera szuka się po wyborze projektów do dofinansowania. Jeśli nie uda się go znaleźć w rozsądnym terminie, zarezerwowana kwota wraca do programu.
Czy firma doradcza może być partnerem projektu?
Nie. Konsultant, wykonawca, dostawca ani usługodawca nie jest partnerem projektu. Firmę, która pomaga przygotować wniosek, trzeba natomiast wskazać we wniosku jako konsultanta.
Od kiedy wydatki w projekcie są kwalifikowalne?
Od dnia, w którym operator programu podejmie decyzję o przyznaniu dofinansowania. W tej samej decyzji operator wskaże końcową datę kwalifikowalności, nie późniejszą niż 30 kwietnia 2031 roku.
Czy program przewiduje wsparcie eksperckie dla miast?
Tak. Program finansuje projekty, w których Związek Miast Polskich i Instytut Rozwoju Miast i Regionów udzielają miastom doradztwa strategicznego i wsparcia eksperckiego. Informacje o tym wsparciu publikuje strona norweskiedlamiast.pl.
Przygotujemy wniosek w Programie Rozwój Lokalny
Przygotujemy dla miasta wniosek, budżet i załączniki w naborze Zrównoważone miasto, Inteligentne miasto albo Odporne miasto. Pierwszym krokiem jest bezpłatna konsultacja. Za rozmowę i przygotowanie wyceny nie pobieramy wynagrodzenia.
Do odpowiedzi wystarczy nam e-mail albo telefon, a do wyceny nazwa miasta, wybrany nabór, główne działania projektu, planowani partnerzy z obszaru funkcjonalnego i informacja, czy miasto ma aktualną strategię rozwoju. Pola z gwiazdką są wymagane.
Przed zleceniem uzgodnimy zakres pomocy i wynagrodzenie. O przyznaniu dofinansowania decyduje Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej jako operator programu.
Źródła
- EOG i Fundusze Norweskie: nabór 1.1 Zrównoważone miasto Lista 68 miast, pula, kwoty na projekt, partnerzy i komplet dokumentów naboru.
- EOG i Fundusze Norweskie: nabór 1.2 Inteligentne miasto Lista 32 miast, obszary Smart City, pula i kwoty na projekt.
- EOG i Fundusze Norweskie: nabór 1.3 Odporne miasto Obszary tematyczne, obowiązkowa integralność informacyjna i partnerzy, w tym ochotnicze straże pożarne.
- MFiPR: ogłoszenie o naborze Zrównoważone miasto, wersja 1.0 Terminy, limity budżetu, podział na województwa, kryteria oceny, płatności i harmonogram.
- MFiPR: ogłoszenie o naborze Inteligentne miasto, wersja 1.0 Kryteria oceny, limit kosztów zarządzania i rezerwa na współpracę dwustronną.
- MFiPR: ogłoszenie o naborze Odporne miasto, wersja 1.0 Obszary tematyczne, kryteria oceny i harmonogram.
- MFiPR: wytyczne dla wnioskodawców w naborze Zrównoważone miasto Sposób złożenia wniosku, streszczenie po angielsku i zasada oceny tylko dokumentów z formularza.
- EOG i Fundusze Norweskie: Program Rozwój Lokalny, ruszają 3 konkursy dla miast Zapowiedź naborów z 5 października 2026 roku i zasada wyszukiwania partnerów norweskich po wyborze projektów.
Artykuł ma charakter informacyjny. O przyznaniu dofinansowania decyduje Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej jako operator programu, na podstawie rekomendacji Komitetu ds. Wyboru Projektów.
