STEP PARP 2026: planowane 500 mln zł na technologie obronne w FENG 5.1

Kiedy ma ruszyć nabór PARP na technologie obronne?

Harmonogram FENG obowiązujący od 31 lipca 2026 roku przewiduje ogłoszenie naboru w październiku, rozpoczęcie w listopadzie i zakończenie w styczniu 2027 roku. Są to terminy planowane. Dokładne daty składania wniosków trzeba sprawdzić w ogłoszeniu PARP.

Rada Ministrów przyjęła zmianę FENG 18 sierpnia 2026 roku. Zmiana obejmuje dodanie technologii obronnych jako czwartego sektora Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (STEP). To etap krajowy; wejście w życie uchwały nr 104 Komitetu Monitorującego FENG z 18 czerwca 2026 roku wymaga pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zmianie programu.

Które firmy powinny sprawdzić warunki FENG 5.1?

Nabór jest planowany dla przedsiębiorstw realizujących inwestycję w Polsce. Harmonogram wskazuje przedsiębiorstwa bez ograniczenia do mikro-, małych i średnich firm (MŚP). Ostateczny zakres uprawnionych podmiotów trzeba zestawić z regulaminem oraz zasadami pomocy publicznej. Jeśli dopiero wybierasz program, porównaj formy finansowania projektów obronnych.

Według przyjętych kryteriów musisz prowadzić działalność gospodarczą przez co najmniej 36 miesięcy i wykazać trzy zamknięte lata obrotowe. Wymagane jest też prowadzenie działalności w Polsce: siedziba lub oddział wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym albo adres działalności w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Przy oddziale jednostka macierzysta musi mieć siedzibę w Unii Europejskiej. Wpisy w rejestrach mają być aktualne na dzień złożenia wniosku.

Przed zamówieniem pełnej dokumentacji ustal, która spółka ma być wnioskodawcą i czy spełnia wymogi co najmniej 36 miesięcy działalności oraz trzech zamkniętych lat obrotowych. Sama data założenia firmy nie potwierdza jeszcze trzech zamkniętych lat obrotowych. Zebranie tych dowodów, także dla firm kapitałowo związanych z wnioskodawcą, trwało w naszych projektach od pół miesiąca do ponad miesiąca, bo papiery są potrzebne dla całej grupy, a nie wyłącznie dla polskiego podmiotu.

Co oznaczają pula 500 mln zł oraz limity 10 i 140 mln zł?

Pula 500 mln zł dotyczy całego planowanego naboru. Opublikowane kryteria, II.3, określają osobno minimalną wartość kosztów projektu, które mogą zostać objęte wsparciem (kosztów kwalifikowalnych), oraz maksymalną dotację na projekt.

Udział dotacji w kosztach oraz katalog wydatków wymagają sprawdzenia w przewodniku do regulaminu. Limit 140 mln zł nie oznacza, że możesz sfinansować dotacją cały projekt. W budżecie wskaż źródła finansowania pozostałych kosztów i terminy, w których te środki będą dostępne.

Jak wykazać finansowanie i opłacalność inwestycji?

W kryterium II.4 musisz wskazać udokumentowane źródła finansowania wszystkich zadań i wydatków oraz wykazać, że kondycja finansowa Twojej firmy pozwala wykonać projekt. PARP ma oceniać model finansowy z uwzględnieniem całej działalności Twojej firmy. Jeśli planujesz kredyt lub pożyczkę, uwiarygodnij możliwość ich uzyskania. Uwzględnij również to, kiedy środki będą dostępne i czy wypłaty mają postać refundacji albo zaliczki; szczegółowy sposób wypłaty potwierdzi dokumentacja naboru.

Kryterium II.5 wymaga osobno wykazania opłacalności projektu. Prognozy przychodów i kosztów mają ją potwierdzić także poprzez wartość obecną netto (NPV) i wewnętrzną stopę zwrotu (IRR). NPV pokazuje wynik inwestycji po przeliczeniu przyszłych wpływów i wydatków na ich wartość dzisiejszą. IRR wskazuje stopę procentową stosowaną w tym przeliczeniu, przy której NPV wynosi zero. Kryteria nie podają liczbowych progów tych wskaźników; prognozę trzeba przygotować w modelu finansowym dołączonym do regulaminu.

Dla każdego kosztu uzasadnij związek z inwestycją i racjonalność ceny. Wskaż też parametry planowanego zakupu, które uzasadniają ten wydatek. Kryterium II.3 wymaga opisania rozeznania rynku i źródeł cen. Przygotuj te dane przed ostatecznym ustaleniem kosztów projektu i wnioskowanej dotacji.

Jakie inwestycje obejmują przyjęte kryteria STEP?

STEP to Platforma na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy. Kryteria obronnego naboru PARP dotyczą inwestycji w wytwarzanie technologii krytycznych oraz ochronę i wzmacnianie ich łańcuchów wartości, czyli powiązanych produktów, komponentów, maszyn, surowców krytycznych i usług. Ścieżkę dla projektów z pieczęcią suwerenności opisujemy osobno w artykule o STEP Seal PARP w działaniu FENG 5.1.

Technologie obronne obejmują technologie zawarte w produktach związanych z obronnością lub potrzebne do ich opracowania i wytwarzania. Kryteria odnoszą się między innymi do wspólnego wykazu uzbrojenia UE i europejskich priorytetów zdolności obronnych. O kwalifikacji w konkretnym naborze przesądzi zakres tematyczny regulaminu; technologie i produkty spoza niego nie mogą otrzymać wsparcia.

Dokument wymienia tworzenie linii produkcyjnych, rozbudowę lub zmianę przeznaczenia zakładów, zwiększanie skali produkcji oraz mechanizmy kontroli jakości. Projekt nie może obejmować instalacji ani wdrażania produktów końcowych. Inwestycję w ich wytwarzanie PARP rozdziela od prac badawczo-rozwojowych, które wspiera Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR).

Weźmy średniego producenta osłon balistycznych, z którym rozmawiamy o tym naborze: chce zbudować ciąg produkcyjny płyt ochronnych o niskiej wadze kosztem bliskim 14 mln zł. Miesięczna produkcja ma wzrosnąć trzykrotnie, a służby mają szybciej dostawać zamówiony sprzęt.

Komponenty i maszyny mają służyć głównie produkcji odpowiednich produktów końcowych. Usługi powiązane muszą być kluczowe i specyficzne dla ich rozwoju lub wytwarzania. Surowce są ograniczone do wykazu surowców krytycznych w załączniku II do unijnego aktu w sprawie surowców krytycznych, z wyłączeniem węgla koksowego.

W projekcie można też zaplanować podnoszenie kwalifikacji pracowników potrzebnych do wytwarzania technologii krytycznych oraz ochrony i wzmacniania ich łańcuchów wartości. To możliwość opisana w kryteriach; kwalifikowalność poszczególnych wydatków szkoleniowych wymaga przewodnika naboru.

Szersze możliwości porównasz w przeglądzie finansowania obronności i technologii podwójnego zastosowania. Przy inwestycji w produkcję sprawdź też warunki kredytu dual-use BGK dla MŚP. Jeśli projekt jest na etapie badań, sprawdź również Ścieżkę SMART PARP dla MŚP i właściwe nabory NCBR.

Rozbudowę produkcji na rzecz obronności finansuje także Komisja Europejska, przyznając dotacje z programu EDIP IRA; wnioski w drugim naborze przyjmuje do 16 lutego 2027 r.

Jak sprawdzić działalność wykluczoną ze wsparcia?

Kryterium I.5 jest obowiązkowe. PARP ma sprawdzić opis inwestycji oraz kod Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) odpowiadający przedmiotowi inwestycji. Projekt nie może dotyczyć działalności wyłączonych ze wsparcia w art. 7 rozporządzenia (UE) 2021/1058 ani w przepisach o pomocy publicznej i pomocy de minimis wskazanych w regulaminie.

Sprawdź także, czy Twoja firma jest przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia (UE) nr 651/2014. Art. 7 ust. 1 lit. d rozporządzenia (UE) 2021/1058 wyłącza takie przedsiębiorstwa ze wsparcia, z wyjątkami dotyczącymi dozwolonej pomocy de minimis lub tymczasowych zasad pomocy w wyjątkowych okolicznościach. Możliwość zastosowania wyjątku do Twojego projektu trzeba potwierdzić w zasadach pomocy właściwych dla naboru.

Art. 7 obejmuje też likwidację lub budowę elektrowni jądrowych, inwestycje służące redukcji emisji z działalności wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE oraz produkcję, przetwarzanie i wprowadzanie do obrotu tytoniu i wyrobów tytoniowych.

Wyłącza także inwestycje w infrastrukturę lotniskową, składowanie odpadów oraz zwiększanie zdolności zakładów przetwarzania odpadów resztkowych, z określonymi w przepisie wyjątkami. Sprawdź właściwe wyłączenie i jego wyjątki dla przedmiotu Twojej inwestycji; przeznaczenie obronne nie uchyla tych ograniczeń.

Zgodnie z kryteriami ze wsparcia wyłączono również:

• produkcję, przetwarzanie, transport, dystrybucję, magazynowanie lub spalanie paliw kopalnych;
• produkty wykorzystywane do projektowania, rozwijania, produkcji lub stosowania broni jądrowej, chemicznej albo biologicznej oraz środków jej przenoszenia, w tym produkty wspomagające wytwarzanie broni jądrowej lub urządzeń do wybuchu jądrowego także w zastosowaniach niewybuchowych;
• produkcję lub wprowadzanie do obrotu napojów alkoholowych i treści pornograficznych;
• gry losowe, zakłady wzajemne oraz gry na automatach, w tym o niskich wygranych.

Co trzeba wykazać poza związkiem z obronnością?

Przyjęte kryteria przewidują dwa etapy oceny. W pierwszym potrzebujesz 1 punktu w każdym z pięciu obowiązkowych kryteriów. W drugim każde obowiązkowe kryterium od II.1 do II.11 wymaga co najmniej 1 punktu. Minimum drugiego etapu wynosi 11 punktów, maksimum 66. Wsparcie ma trafić do projektów z najwyższą punktacją; samo spełnienie minimum nie potwierdza, że projekt zmieści się w dostępnej puli.

Ocena potencjału technologii wymaga opisania strategicznej zależności Unii Europejskiej oraz analizy rynku opartej na danych. W projekcie musisz wykazać co najmniej dwa z pięciu elementów wymienionych w kryterium II.1:

• wkład w wiodącą pozycję przemysłową i technologiczną Unii;
• wkład w europejską infrastrukturę krytyczną przez nieograniczony dostęp do istotnych komponentów i technologii, bez ryzyka zakłóceń lub opóźnień w dostawach. Kryteria wyjaśniają, że chodzi o dostęp bez ograniczeń wywozowych poza Unię podlegających zasadzie ekstraterytorialności. Takie ograniczenia są stosowane również poza terytorium państwa, które je ustanowiło;
• zwiększenie zdolności produkcyjnych ograniczające zależność od państw trzecich;
• zwiększenie bezpieczeństwa dostaw kluczowych środków produkcji, komponentów i technologii;
• pozytywne skutki transgraniczne przez współpracę i koordynację na rynku wewnętrznym.

Analiza rynku ma wskazywać odbiorców, ich wymagania i łańcuchy dystrybucji, wielkość i rozwój rynku oraz spodziewany udział Twojego produktu. Porównaj rezultat inwestycji z konkurencyjnymi rozwiązaniami co najmniej na rynku wewnętrznym UE. Opisz ryzyka realizacji projektu, działania, które je ograniczą, i źródła danych. Strategiczna zależność musi mieć oparcie w aktualnych unijnych strategiach, politykach lub analizach bezpieczeństwa i obronności. Rezultaty trzeba powiązać ze wskaźnikami projektu.

W kryterium II.1 spełnienie dwóch z pięciu elementów ograniczania zależności daje 1 punkt, trzech 3 punkty, czterech 5 punktów, a wszystkich pięciu 10 punktów. W każdym wariancie trzeba również spełnić pozostałe warunki: poprawnie opisać zależność i przedstawić realną analizę potencjału gospodarczego. Dlatego zwiększenie liczby zadeklarowanych korzyści wymaga osobnego uzasadnienia dla każdej z nich.

Jak przygotować wskaźniki i spełnić wymagania środowiskowe?

Obowiązkowe kryterium II.6 wymaga mierzalnych i realnych wskaźników produktu oraz rezultatu. Dla każdego określ wartość bazową i docelową, sposób obliczenia oraz dowód osiągnięcia wyniku. Wskaźniki mają odzwierciedlać parametry technologii i korzyści opisane w innych częściach wniosku. Wskaźniki środowiskowe podlegają osobnej ocenie w II.8.

Kryterium II.8 wymaga zgodności z przepisami ochrony środowiska i zasadą „nie czyń poważnych szkód” (DNSH). Zasady 6R to: odmów, ogranicz, używaj ponownie, naprawiaj, oddaj do recyklingu i zastanów się, co możesz zrobić lepiej. Projekt musi również spełniać warunki jednego z poniższych wariantów. Musisz określić wskaźniki, które potwierdzą spełnienie tych warunków:

Wskaźniki środowiskowe muszą odnosić się do projektu, mieć wartości bazowe i docelowe oraz sposób obliczenia i weryfikacji. Możesz wybrać je z Listy Wskaźników Kluczowych albo określić samodzielnie. Kryterium II.8 wymaga też, aby projekt nie powodował znaczącej szkody społecznej.

Kryteria II.9-II.11 obejmują równość szans i niedyskryminację, dostępność dla osób z niepełnosprawnościami, równość kobiet i mężczyzn, Kartę Praw Podstawowych UE oraz Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych. Opisz, jak spełnisz wymagania w projekcie i jego produktach lub usługach. Jeśli dane kryterium dopuszcza neutralny wpływ projektu lub jego produktów i usług na wskazaną zasadę albo postanowienie Karty lub Konwencji, musisz go uzasadnić. Potwierdzenie przeznaczenia obronnego nie zastępuje tych opisów.

Co może zwiększyć punktację projektu?

Kryteria fakultatywne II.12-II.15 nie mają obowiązkowego minimum. Łącznie pozwalają uzyskać do 40 dodatkowych punktów. Przy ograniczonej puli wpływają na miejsce projektu na liście, dlatego trzeba je ocenić przed decyzją o kosztach przygotowania wniosku.

W kryterium II.15 rozwiązanie innowacyjne wnosi znaczące udoskonalenie lub zmianę względem dostępnych rozwiązań. Najnowocześniejsze jest nowe lub niedawno opracowane, zyskuje na znaczeniu i ma potencjał znaczącego wzrostu albo oddziaływania. Przełomowe przyczynia się do radykalnej zmiany lub tworzenia rynku.

Według definicji kryterium musi być bardziej zaawansowane, innowacyjne i wyrafinowane niż technologie dostępne lub opracowywane w Unii Europejskiej. Przy ocenie innowacyjności porównanie obejmuje rynek: 27 państw UE, Islandię, Liechtenstein, Norwegię i Szwajcarię. Sam zakup nowej maszyny do Twojej firmy nie potwierdza tych elementów.

Jak kryteria rozstrzygają remis?

Dokument przewiduje uporządkowanie projektów według sumy punktów, a następnie według punktacji w kolejnych kryteriach: potencjału technologii, potencjału wnioskodawcy oraz II.12-II.15. Dokument opisuje także kryteria rozstrzygające dla projektów z jednakową łączną liczbą punktów, gdy pula nie wystarcza na ich dofinansowanie. Pierwsze dotyczy członkostwa w Krajowym Klastrze Kluczowym od co najmniej sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku.

Drugie kryterium rozstrzygające dotyczy firmy zarządzanej lub współzarządzanej przez kobietę zaangażowaną w podejmowanie decyzji. Wymaga określonej w dokumencie roli wspólniczki uprawnionej do reprezentacji albo wspólniczki lub akcjonariuszki będącej także członkinią organu zarządzającego. Co do zasady wpis do rejestru musi potwierdzać ten stan przez co najmniej sześć miesięcy przed złożeniem wniosku; kryterium przewiduje wyjątek dla firm istniejących krócej niż sześć miesięcy. Każde kryterium rozstrzygające daje 1 punkt, przy zachowaniu wskazanej kolejności.

Sprawdź metodę ustalania kolejności także w ostatecznej dokumentacji. Punkt 2 na stronie 6 opublikowanych kryteriów odnosi się do równej sumy punktów za kryteria obowiązkowe, natomiast opis remisu na stronie 7 mówi o równej łącznej liczbie punktów ze wszystkich kryteriów. To różne sytuacje, które wymagają potwierdzenia sposobu zastosowania przed oceną szans Twojego projektu.

Co przygotować przed ogłoszeniem naboru?

Rekomenduję rozpoczęcie od krótkiego opisu inwestycji i sprawdzenia barier, które mogą wykluczyć projekt. Po takim sprawdzeniu przygotujesz dalszą dokumentację dla konkretnej technologii, właściwego wnioskodawcy i realnego budżetu.

1. Ustal wnioskodawcę. Sprawdź rejestr firmy, staż i zamknięte lata obrotowe. Przy spółce celowej udokumentuj relację ze spółką dominującą.
2. Opisz rezultat inwestycji. Wskaż produkt, komponent, surowiec krytyczny lub usługę i ich związek z technologią obronną. Sprawdź kod PKD, wykluczenia oraz podział między produkcję a badania.
3. Zbierz dane rynkowe i technologiczne. Ustal odbiorców, ich wymagania, konkurencję, skalę rynku i źródła dostaw. Powiąż inwestycję z konkretną zależnością Unii Europejskiej. Zapisz źródła danych, ryzyka oraz parametry przyszłych rezultatów.
4. Oszacuj koszty, wskaż źródła finansowania i oceń opłacalność. Zbierz dane o cenach i dowody dostępności środków. Przygotuj prognozy przychodów i kosztów. Uwzględnij całą działalność firmy. Po ogłoszeniu naboru sprawdź kwalifikowalność kosztów w przewodniku i uzupełnij model finansowy według wzoru z dokumentacji.
5. Przygotuj inwestycję i sposób dokumentowania wyników. Sprawdź, jakie decyzje i prawa do technologii są potrzebne, oraz określ zasoby techniczne i kadrę. Określ wskaźniki produktu, rezultatu i środowiska oraz sposób spełnienia zasad dostępności i równości. Sprawdź także, które dodatkowe punkty możesz uzyskać.
6. Przed zamówieniem urządzeń sprawdź, czy umowa oznacza rozpoczęcie projektu. Kryterium efektu zachęty wymaga, aby projekt nie rozpoczął się przed dniem ani w dniu złożenia wniosku, jeśli wymagają tego właściwe przepisy pomocy publicznej. Przewiduje wyjątek dla wybranych kosztów pomocy de minimis wskazanych w przewodniku. Umowę lub zamówienie urządzeń poprzedź sprawdzeniem, jakie zasady rozpoczęcia projektu odnoszą się do Twoich wydatków.

Po ogłoszeniu naboru porównaj przygotowany opis z regulaminem, przewodnikiem kosztów i wzorem wniosku. Wtedy można zamknąć listę załączników, obliczyć dotację i potwierdzić termin złożenia dokumentacji.

Co trzeba potwierdzić po ogłoszeniu naboru?

Harmonogram i kryteria pozwalają przygotować wstępny projekt, lecz nie rozstrzygają wszystkich warunków. Przed zaciągnięciem zobowiązań i złożeniem wniosku sprawdź w regulaminie, przewodniku kosztów i umowie:

• dokładne daty i godzinę zakończenia naboru, sposób złożenia wniosku oraz wymagane załączniki;
• dopuszczone technologie obronne i odrębny wykaz technologii premiowanych za priorytetowe potrzeby Polski;
• uprawnione podmioty, wykluczenia, właściwe zasady pomocy publicznej, pomocy de minimis i łączenia wsparcia;
• procent dotacji dla Twojej firmy i lokalizacji, katalog wydatków, sposób rozliczenia podatku od towarów i usług (VAT) oraz wymagany wkład własny;
• datę dopuszczalnego rozpoczęcia projektu i definicję rozpoczęcia prac oraz wyjątki dla wybranych kosztów;
• okres realizacji, terminy płatności, warunki refundacji i zaliczek oraz zabezpieczenia;
• zasady zakupów i rozliczania wydatków, obowiązki związane z kontrolą projektu oraz obowiązki raportowania i dokumentowania wskaźników;
• okres trwałości, przechowywanie dokumentów oraz warunki zmiany projektu lub zwrotu wsparcia.

Pytania i odpowiedzi o FENG 5.1 na technologie obronne