Nabór FELD.07.09 Usługi społeczne i zdrowotne: 42,5 mln zł na deinstytucjonalizację usług społecznych w Łódzkiem

Kiedy będzie nabór FELD.07.09 Usługi społeczne i zdrowotne?

Z przygotowaniami nie czekałabym na ogłoszenie. W naborze 002/25 od startu do końca składania wniosków minęło niecałe osiem tygodni, od 20 listopada 2025 roku do 12 stycznia 2026 roku. Przy naborze 002/24 urząd zapowiedział publikację regulaminu dopiero na dzień ogłoszenia.

Pula bywa zmieniana już po złożeniu wniosków. W naborze 001/25 urząd zwiększył ją z 21 212 941 zł do 43 500 000 zł, a w naborze 002/25 z 20 mln zł do 38 mln zł.

Pule naborów 001/25 i 002/25 podaję po ich zwiększeniu, a pozostałe według ogłoszeń naborów; listy wyników naborów 001/23, 001/24 i 002/24 urząd także opublikował po zwiększeniu środków. We wszystkich sześciu naborach dofinansowanie sięgało 95% wartości projektu.

Jakie kwoty otrzymały projekty w poprzednich naborach FELD.07.09?

Na listach wybranych projektów z trzech ostatnich naborów FELD.07.09 widnieją dotacje od 98 250 zł do 4 712 116,58 zł, pokrywające do 95% wartości projektu.

W naborze 001/25 minimalny wkład własny wynosił 5% wartości projektu. Mógł mieć postać pieniężną albo niepieniężną, na przykład nieodpłatnej pracy wycenionej według czasu i przeciętnego wynagrodzenia za taką pracę.

Sumy dofinansowania policzyłam z list projektów wybranych do dofinansowania, które opublikował Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi. W naborze 001/25 złożono 31 wniosków o łącznej wartości 48 180 757,59 zł.

W naborze 001/25 projekt mógł być wart najwyżej 2 mln zł. W naborze 002/25 dla podmiotów leczniczych największy wybrany projekt miał wartość 4 960 123,08 zł.

W naborze 001/25 koszty zarządzania projektem, nazywane pośrednimi, rozliczało się tylko ryczałtem. Wydatki inwestycyjne w formule cross-financingu, na przykład prace w pomieszczeniach trwale związane z budynkiem, nie mogły przekroczyć 30% unijnej części dofinansowania.

Projekt usług opiekuńczych o wartości 1,5 mln zł, przygotowany na zasadach naboru 001/25, mógłby otrzymać najwyżej 1 425 000 zł dotacji, a co najmniej 75 000 zł wnioskodawca wniósłby jako wkład własny.

Przy budżecie wyszłabym od liczby uczestników i godzin opieki, które wnioskodawca naprawdę zapewni, bo górny limit wartości projektu nie jest celem. W naborze 001/25 urząd sprawdzał w negocjacjach, czy wydatki odpowiadają stawkom rynkowym.

Stawkę za godzinę usługi opieramy na uchwale gminy o usługach opiekuńczych i na rzeczywistym koszcie zatrudnienia opiekuna albo asystenta, ze składkami i dojazdami. Widzieliśmy stawki od około 30 do 45 zł za godzinę usług opiekuńczych, a za usługi specjalistyczne wyższe.

Taka stawka broni się w negocjacjach, gdy stoi za nią kalkulacja i nie odbiega od stawek obowiązujących w gminie.

Dla kogo jest nabór FELD.07.09 w 2027 roku?

Harmonogram na 2027 rok podaje wśród możliwych wnioskodawców FELD.07.09 między innymi przedsiębiorstwa wszystkich wielkości, publiczne i niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, organizacje pozarządowe, uczelnie, spółdzielnie mieszkaniowe oraz samorządy i ich jednostki. W naborze mogą wystąpić także podmioty ekonomii społecznej oraz instytucje kultury i sportu. Harmonogram nie przesądza jednak o warunkach; ostateczny krąg wnioskodawców określi regulamin.

Podobną listę miał nabór 002/24 z 2024 roku. Województwo wybrało w nim 15 projektów, a wśród ich wnioskodawców były spółki handlowe, niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, fundacje, stowarzyszenia i szpital wojewódzki.

Krąg wnioskodawców może zawęzić regulamin: w naborze 001/25 kryterium „Wnioskodawca” dopuszczało tylko gminy, które nie realizowały jeszcze projektu w działaniu FELD.07.09.

W tym samym naborze każdy podmiot mógł wystąpić tylko w jednym wniosku, jako wnioskodawca albo partner. Kolejne wnioski z jego udziałem urząd odrzucał.

Gmina co do zasady wybiera firmę albo organizację na partnera projektu w otwartym naborze. Art. 39 ustawy z 28 kwietnia 2022 roku o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich przewiduje ogłoszenie na stronie internetowej i co najmniej 21 dni na zgłoszenia. Zasadą jest wybór partnera przed złożeniem wniosku; ustawa określa też wyjątki.

W projektach gmin, które przygotowywaliśmy i rozliczaliśmy w działaniu FELD.07.09, wnioskodawcą była gmina, a partnerem organizacja z doświadczeniem w pomocy społecznej. Najwięcej czasu zajmowało ustalenie, kto rekrutuje uczestników i dokumentuje godziny usług, a potem formalna zgoda organu gminy na umowę partnerską.

Firmie albo zakładowi opieki zdrowotnej, który chce świadczyć usługi w konkretnej gminie, radziłabym więc już teraz porozmawiać z jej ośrodkiem pomocy społecznej i śledzić stronę internetową gminy. W naborze 001/25 odbiorcami usług mogli być wyłącznie mieszkańcy gminy wnioskodawcy albo partnera.

Firmie bez doświadczenia w usługach dla osób niesamodzielnych odradzamy samodzielny wniosek, bo nie obroni kryteriów doświadczenia i potencjału kadrowego. Lepiej wejść do projektu jako partner, który świadczy usługi w gminie, albo poszukać działania, w którym firma może wystąpić sama.

Ograniczenie dotyczyło też placówek całodobowych. W naborze 001/25 realizatorem usług nie mogła być placówka świadcząca opiekę instytucjonalną.

Na co można otrzymać dofinansowanie do usług opiekuńczych i asystenckich?

W naborach 002/24 i 001/25 finansowano między innymi usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, specjalistyczne usługi opiekuńcze, kluby, środowiskowe domy pomocy, dzienne domy pomocy i pobytu, krótkookresowy pobyt całodobowy albo dzienny oraz usługi asystenckie, z wyłączeniem asystentury rodzinnej.

Dofinansowanie do usług opiekuńczych i asystenckich mieści się w pierwszym z trzech rodzajów projektów, które harmonogram przewiduje w naborze FELD.07.09:

• rozwój zdeinstytucjonalizowanych usług społecznych, czyli usług świadczonych w społeczności lokalnej;
• wsparcie tworzenia i funkcjonowania centrów usług społecznych;
• podnoszenie kwalifikacji i kompetencji kadr, które świadczą usługi w społeczności lokalnej, oraz zapewnienie im dostępu do superwizji.

Nabór 002/24 dopuszczał także mieszkania treningowe i wspomagane, usługi w rodzinnych domach pomocy oraz ośrodki wsparcia i gospodarstwa opiekuńcze, o ile miały najwyżej 8 miejsc całodobowego pobytu.

Jako wsparcie towarzyszące regulaminy przewidywały poradnictwo, dowożenie posiłków, transport door-to-door, czyli od drzwi do drzwi, teleopiekę i systemy przywoławcze, wypożyczalnie sprzętu rehabilitacyjnego oraz pomoc dla opiekunów faktycznych, na przykład członków rodziny opiekujących się bliskim.

Nabór 002/24 obejmował też rozwój kadr, między innymi superwizję pracowników pomocy i integracji społecznej, szkolenia, warsztaty, seminaria i kształcenie podyplomowe.

Co oznacza deinstytucjonalizacja usług społecznych?

Deinstytucjonalizacja usług społecznych oznacza przenoszenie opieki z całodobowych placówek do społeczności lokalnej: do domu osoby, która potrzebuje wsparcia, albo do klubu czy dziennego domu pomocy w jej okolicy.

Prowadzącemu placówkę całodobową radzę więc najpierw sprawdzić w regulaminie, czy może być realizatorem usług. Jeśli regulamin na to pozwoli, projekt powinien dotyczyć usług poza placówką, na przykład opieki w domu albo pobytu dziennego.

Utworzenie centrum usług społecznych: ile dofinansowania otrzymywały gminy?

Na liście projektów wybranych w naborze FELD.07.09 nr 003/24 kwoty dofinansowania dla gmin tworzących centrum usług społecznych wynoszą od 1 742 648,65 zł do 1 995 743,30 zł. Urząd wybrał 5 z 6 ocenionych wniosków, a łączne dofinansowanie wyniosło 9 532 654,93 zł.

Nabór był przeznaczony wyłącznie dla gmin. Dofinansowanie pokrywało do 95% wartości projektu, w tym do 85% z funduszu unijnego i 10% z budżetu państwa. Pula 22 352 941 zł była ponad dwukrotnie wyższa od sumy przyznanych kwot.

W 2027 roku tworzenie i funkcjonowanie centrów usług społecznych wraca jako jeden z trzech rodzajów projektów w naborze FELD.07.09. Pula 42,5 mln zł będzie wspólna dla wszystkich trzech, chyba że regulamin podzieli ją inaczej.

Czym zajmuje się centrum usług społecznych?

Centrum usług społecznych to jednostka organizacyjna gminy, która organizuje i koordynuje usługi społeczne dla mieszkańców według programu usług społecznych. Podstawą jego działania jest ustawa z 19 lipca 2019 roku o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych.

Centrum może powstać na przykład z przekształcenia ośrodka pomocy społecznej. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opisuje centrum jako miejsce, w którym mieszkaniec otrzyma pomoc kompleksowo, a usługi społeczne i zdrowotne są ze sobą skoordynowane.

Dlaczego wnioski w naborach FELD.07.09 otrzymywały ocenę negatywną?

Listy wyników nie podają przyczyn ocen negatywnych, ale regulamin naboru 001/25 pokazuje, gdzie wniosek mógł odpaść: za kryteria punktowe oceniający przyznawali najwyżej 70 punktów, w każdym kryterium trzeba było uzyskać minimum, a niespełnienie któregokolwiek kryterium specyficznego zamykało drogę do dofinansowania.

Najwięcej ocen negatywnych przyniosły nabory 001/24 i 002/24, w których wnioski mogły składać także firmy i organizacje. W naborze 001/24 wpłynęły 63 wnioski, a urząd wybrał do dofinansowania 14 z nich; w naborze 002/24 wybrał 15 projektów, a reszta wniosków otrzymała ocenę negatywną.

W naborze gmin 001/25 negatywnie oceniono tylko jeden wniosek z 31, a w naborze 002/25 dla podmiotów leczniczych 12 z 25, w tym 5 na zero punktów.

Przyczyną nie była wielkość puli. W naborze 002/25 urząd zwiększył ją do 38 mln zł, żeby sfinansować wszystkie projekty z pozytywnym wynikiem negocjacji, a łączna kwota dofinansowania na liście wybranych projektów wyniosła około 36,4 mln zł.

Oprócz punktów projekt musiał spełnić kryteria specyficzne, oceniane odpowiedzią „tak” albo „nie”. W naborze 001/25 były to między innymi:

• większa liczba miejsc i osób objętych usługami niż w roku poprzedzającym złożenie wniosku;
• brak zastępowania dotychczasowego finansowania usług środkami projektu;
• indywidualna ścieżka wsparcia dla każdego uczestnika, dopasowana do jego potrzeb i preferencji;
• pierwszeństwo udziału, które kryteria rekrutacji dawały między innymi osobom o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności; dotyczyło to też osób z chorobami psychicznymi oraz osób zamieszkujących samotnie;
• działania zwiększające samodzielność, mobilność i bezpieczeństwo uczestników, na przykład teleopieka albo transport door-to-door.

We wnioskach, z którymi pracujemy, punkty najczęściej kosztuje zbyt ogólny opis grupy docelowej, który nie pokazuje diagnozy potrzeb w gminie i nie łączy jej z usługami ani wskaźnikami projektu. Oceniający kwestionują wtedy spójność wniosku i nie przyznają pełnych punktów za adekwatność wsparcia.

Najwięcej uwagi poświęciłabym kryterium większej liczby miejsc z naboru 001/25. Wymagało ono danych o usługach świadczonych w roku przed złożeniem wniosku. Gdyby taki warunek wrócił w naborze w 2027 roku, potrzebne byłyby dane za cały 2026 rok, więc już teraz warto ustalić, skąd je wziąć.

W naborze 001/25 kryteria większej liczby miejsc i braku zastępowania finansowania nie obejmowały wsparcia realizowanego wcześniej w ramach programów rządowych, więc gmina, która finansowała usługi z takiego programu, powinna sprawdzić ten wyjątek w nowym regulaminie.

Co przygotować do naboru FELD.07.09 przed styczniem 2027 roku?

1. Wnioskodawca wybiera rodzaj projektu. Usługi opiekuńcze i asystenckie, centrum usług społecznych albo szkolenia i superwizja kadr wymagają innego opisu i innych wskaźników.
2. Gmina ustala zasady wyboru partnera. Jeżeli potrzebny jest otwarty nabór, ustawa przewiduje co najmniej 21 dni na zgłoszenia. Zasadą jest wybór partnera przed złożeniem wniosku. W naborze 001/25 każdy podmiot mógł występować w jednym wniosku, a umowę o partnerstwie urząd przyjmował przed podpisaniem umowy o dofinansowanie.
3. Wnioskodawca i partnerzy zbierają dane o usługach z 2026 roku. W naborze 001/25 przyrost miejsc świadczenia usług oraz liczby ich odbiorców sprawdzano na podstawie danych z roku poprzedzającego wniosek. Nowy regulamin pokaże, czy ten warunek wróci.
4. Zespół projektu opisuje grupę docelową. Kryterium warte 16 punktów wymagało charakterystyki uczestników, ich potrzeb, barier oraz sposobu rekrutacji.
5. Usługi w budżecie trzeba wycenić według stawek rynkowych. Cenę godziny usług opiekuńczych i asystenckich warto oprzeć na uchwale gminy i kalkulacji kosztów zatrudnienia, bo w negocjacjach urząd porównuje ją ze stawkami rynkowymi.
6. Wnioskodawca zakłada konto w aplikacji SOWA EFS. We wcześniejszych naborach działania wniosek trafiał do urzędu wyłącznie przez SOWA EFS.

Gdy gmina ma już dane o liczbie osób potrzebujących wsparcia i gotowe uchwały dotyczące usług ośrodka pomocy społecznej, od pierwszej rozmowy do gotowego wniosku mija u nas od 12 do 16 dni, licząc tylko dni robocze.

Sam wniosek od otrzymania kompletnych danych przygotowujemy zwykle w 7-10 dni roboczych, jeśli partnerstwo jest już uzgodnione.

Kryteria „Doświadczenie” oraz „Potencjał i zarządzanie projektem” były w naborze 001/25 warte po 10 punktów przy minimum 5. Brak udokumentowanej praktyki w usługach dla osób potrzebujących wsparcia może więc zatrzymać projekt już w ocenie, a partner z takim doświadczeniem wzmacnia wniosek.

Sposób dokumentowania godzin usług warto zaplanować już przy budżecie. Przy rozliczaniu najwięcej kłopotu sprawiają trzy rzeczy: potwierdzenia od uczestników, ewidencje godzin i ich zgodność z listami osób uprawnionych do wsparcia. Kontrole często porównują też wskaźniki z faktyczną liczbą uczestników projektu.

Z zespołem przygotowuję wnioski gmin i ich partnerów w tym działaniu, a po przyznaniu dotacji pracujemy z nimi dalej, do końca trwałości projektu: sporządzamy wnioski o płatność i odpowiedzi na wezwania, zgłaszamy zmiany i przygotowujemy dokumenty do kontroli.

Gdy wniosek otrzyma ocenę negatywną, wnioskodawca może złożyć protest.

Zobacz też: poradnik o wkładzie własnym, tekst o kwalifikowalności wydatków i poradnik o protestach.

Zobacz też: aktualne nabory dla samorządów i aktualne nabory dla podmiotów leczniczych.

Pytania o nabór FELD.07.09 na usługi społeczne