Sieci pod stacje ładowania: kiedy ruszy nabór dla OSD?

Kto może ubiegać się o dotację?

Wnioskodawca musi oświadczyć, że zajmuje się wyłącznie dystrybucją energii elektrycznej. Program łączy to oświadczenie z zakazem z art. 9d ust. 1h Prawa energetycznego: operator nie może wytwarzać energii elektrycznej ani paliw gazowych, handlować nimi ani wykonywać takiej działalności na zlecenie innych przedsiębiorstw energetycznych.

Zakaz nie obejmuje części przedsiębiorstw, między innymi przedsiębiorstw zintegrowanych pionowo, które obsługują mniej niż 100 tys. odbiorców przyłączonych do ich sieci dystrybucyjnej (art. 9d ust. 7). Jeśli Twoja spółka jest takim operatorem, zapytaj NFOŚiGW na piśmie, czy może złożyć wymagane oświadczenie.

Jeśli inwestujesz w stację, ustal z OSD potrzebną moc i zakres prac sieciowych. O dofinansowanie sieci występuje OSD spełniający warunki programu, również gdy przyłącze finansuje inwestor stacji. Wsparcie obejmuje infrastrukturę dostarczającą energię do stacji. Wsparcie budowy samej ogólnodostępnej stacji dla transportu ciężkiego opisuje osobny program NFOŚiGW.

Kiedy ma ruszyć nabór w 2026 roku?

Harmonogram NFOŚiGW w wersji z 25 września 2026 roku nadal oznacza nabór jako planowany. W pozycji 1.1 podaje tryb ciągły i rozpoczęcie w III albo IV kwartale 2026 roku. Nie wskazuje konkretnego dnia otwarcia ani daty zakończenia.

Harmonogram określa planowany termin. NFOŚiGW opisuje warunki wsparcia w zasadach programu priorytetowego „Budowa/rozbudowa sieci elektroenergetycznych na potrzeby ogólnodostępnych stacji ładowania dużych mocy”. Dokumenty zakończonego I naboru służą przygotowaniu do nowej edycji. Jej wymagania potwierdzi dopiero ogłoszenie i regulamin.

Program przewiduje nabór ciągły, czyli przyjmowanie wniosków do wyczerpania puli. Pierwszy nabór miał trwać od 31 marca do 31 grudnia 2025 roku, ale NFOŚiGW zamknął go już 17 lipca 2025 roku, bo złożone wnioski przekroczyły dostępne środki. Dlatego przygotuj projekt, zanim nowy nabór ruszy. Dokumenty I naboru, w tym wzór formularza wniosku, nadal są na stronie programu; po ogłoszeniu nowego naboru korzystaj z formularza wskazanego dla tej edycji.

Program obejmuje lata 2025–2029: umowy mają być podpisywane do 31 grudnia 2028 roku, a środki wydatkowane do 31 grudnia 2029 roku. Zasady zakończenia nowego naboru sprawdzisz w jego ogłoszeniu. Harmonogram realizacji i wypłat dla Twojego projektu określi umowa z Funduszem.

Jakie inwestycje opisuje program?

W programie sieciowym NFOŚiGW finansuje budowę i rozbudowę sieci wraz z infrastrukturą towarzyszącą: stacjami transformatorowymi i rozdzielczymi, liniami elektroenergetycznymi oraz systemami pomiarowymi, sterowania i monitorowania. Sieć ma zostać doprowadzona co najmniej do granicy nieruchomości ze stacją ładowania.

Wartości w tabeli określają moc infrastruktury elektroenergetycznej zasilającej stację. Moc pojedynczej ładowarki jest odrębnym parametrem. TEN-T oznacza transeuropejską sieć transportową, a MOP oznacza miejsce obsługi podróżnych.

Przy MOP na sieci bazowej rozszerzonej lub kompleksowej TEN-T oraz przy centrum logistycznym, bazie i terminalu program raz mówi o „3 km jazdy” od wjazdu lub wyjazdu (pkt 7.3.1.b), a raz o samych „3 km” (pkt 7.5.2 i 7.5.3). Jeśli lokalizacja leży blisko tej granicy, zapytaj NFOŚiGW na piśmie, czy odległość mierzy się po drodze dojazdu.

Stacja przy bazie również musi być ogólnodostępna. Ustawa o elektromobilności wymaga dostępu na równych zasadach dla każdego posiadacza pojazdu elektrycznego i hybrydowego. Zapewnij równy dostęp także użytkownikom spoza własnej floty. Ten wymóg dotyczy również stacji przy bazie, których sieć zasilająca spełnia próg 350 kW.

W rozumieniu unijnego rozporządzenia w sprawie infrastruktury paliw alternatywnych (AFIR) infrastruktura może być ogólnodostępna także na terenie prywatnym i przy określonych warunkach wstępu. Operator stacji powinien odrębnie sprawdzić wymagania dotyczące ładowania bez rejestracji i stałej umowy, płatności i prezentacji cen, łączności cyfrowej, inteligentnego ładowania oraz kabla przy punktach prądu stałego. Zastosowanie tych wymagań zależy od daty instalacji lub modernizacji, mocy punktu i modelu płatności. Wymagania AFIR oceń odrębnie od progów mocy i lokalizacji programu sieciowego.

Ile wynosi dofinansowanie?

Kwotę dotacji ograniczają także warunki programu:

• Jeden wnioskodawca może złożyć kilka wniosków, ale ich łączna wartość w jednym naborze nie może przekroczyć 40% jego budżetu.
• Gdy łączna wartość pozytywnie ocenionych wniosków przekroczy budżet, NFOŚiGW proporcjonalnie zmniejszy dofinansowanie.
• Co najmniej 80% budżetu przeznaczono na zasilanie stacji wzdłuż sieci bazowej TEN-T, a do 20% na pozostałe wskazane lokalizacje. Wysokość dotacji dla Twojego projektu zależy od kosztów kwalifikowanych, limitów i zasad naboru.

W budżecie uwzględnij koszty niekwalifikowane, możliwe zmniejszenie dotacji i środki na wydatki przed jej wypłatą. Ogólne zasady NFOŚiGW przewidują wypłatę po udokumentowaniu poniesionych kosztów. Zaliczka wymaga decyzji Funduszu i warunków umowy. Przygotuj propozycję zabezpieczenia zwrotu dotacji, jeśli będzie wymagana. W I naborze zobowiązanie NFOŚiGW do finansowania powstawało przy zawarciu umowy, po pozytywnej ocenie i negocjacjach.

Wnioski w pierwszym naborze przekroczyły dostępne środki. NFOŚiGW zwiększył jego budżet z 1 mld zł do 1,42 mld zł, a sześć umów podpisanych w lipcu 2026 roku objęło 1,26 mld zł dofinansowania. Przy planowaniu inwestycji przyjmij pulę, którą Fundusz poda w ogłoszeniu nowego naboru.

Które koszty uwzględnić w budżecie?

Program dopuszcza koszty poniesione od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2029 roku, zgodne z jego zakresem, wytycznymi i umową. Inwestycja nie może być zakończona przed złożeniem wniosku. Dopuszczalny moment rozpoczęcia robót i zaciągnięcia zobowiązań ustal według zasad pomocy publicznej i regulaminu nowego naboru.

Jak długo trzeba utrzymać inwestycję?

Zasady programu NFOŚiGW przewidują siedem lat trwałości od zakończenia inwestycji. Wnioskodawca składa też oświadczenia o niezbywaniu objętych dofinansowaniem nieruchomości, wyposażenia i sprzętu, o niewywożeniu wyposażenia i sprzętu poza Polskę oraz o utrzymaniu inwestycji przez wymagany okres.

Zaplanuj prawa do terenu, umowy między OSD a inwestorem stacji oraz finansowanie i eksploatację sieci na wymagany okres trwałości.

Sposób liczenia trwałości wymaga wyjaśnienia. W części „Warunki dofinansowania” NFOŚiGW wiąże zakończenie inwestycji z ostatnim protokołem zdawczo-odbiorczym (pkt 7.3.10). Przypis 5 do tego zapisu wskazuje późniejszą z dwóch dat: ostatniego protokołu odbioru i pozwolenia na użytkowanie. Jeśli projekt wymaga pozwolenia, potwierdź datę zakończenia z NFOŚiGW i zapisz ją w umowie.

Co przygotować przed ogłoszeniem naboru?

Przygotuj projekt na podstawie programu, dokumentów I naboru i ogólnych zasad NFOŚiGW. Po ogłoszeniu nowej edycji potwierdź wymagania i wersje załączników.

1. Sprawdź uprawnienie spółki.

   Potwierdź status OSD i możliwość złożenia oświadczenia o wyłącznej działalności dystrybucyjnej. Sprawdź rozliczenia podatkowe, zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i NFOŚiGW oraz historię umów z Funduszem. Ustal, czy prawo lub obecność spółki na listach sankcyjnych nie wykluczają jej z finansowania. W I naborze oceniano rozwiązanie lub wypowiedzenie umowy z przyczyn po stronie wnioskodawcy w poprzednich trzech latach, z wyjątkiem rozwiązania za porozumieniem stron.

2. Uzasadnij lokalizację i potrzebną moc.

   W I naborze wymagano mapy, analizy lokalizacji i potwierdzenia mocy infrastruktury. Analizę mogły uzasadniać alternatywne dokumenty: warunki lub umowa przyłączeniowa, wniosek inwestora o zwiększenie mocy, wniosek o zapewnienie dostaw energii albo wskazany w dokumentach plan lub uzasadnienie innej lokalizacji.

3. Opisz prawa do gruntów, umowy i pozwolenia.

   W I naborze wymagano tabeli praw do gruntów z tytułem prawnym lub terminem jego pozyskania. Zaplanuj decyzje, pozwolenia i harmonogram robót; opisz własność majątku i relacje stron. Jeśli inwestujesz w stację, ustal z OSD opłatę za przyłączenie i podział prac na podstawie warunków przyłączenia, umowy i taryfy, także gdy OSD finansuje sieć z dotacji. Nowy nabór określi wymagane dowody i etap ich przedstawienia.

4. Przygotuj budżet i finansowanie.

   Oddziel koszty kwalifikowane od niekwalifikowanych, uwzględnij limity dotacji i środki na wydatki przed jej wypłatą. Jeśli projekt podlega ocenie finansowej, negatywna ocena prognozowanej sytuacji finansowej skutkuje według programu odrzuceniem wniosku, niezależnie od sytuacji bieżącej. W I naborze wymagano sprawozdań za trzy lata, danych bieżących i, jeśli były potrzebne, dowodów uzupełniającego finansowania. Kryterium oceny kosztów w programie NFOŚiGW dopuszcza odchylenie stawek w kosztorysie od rynkowych najwyżej o 30%.

   Jeżeli projekt podlega ocenie finansowej, metodyka oceny finansowej NFOŚiGW wymaga przy dotacji prognoz sprawozdań finansowych do końca okresu trwałości. Uwzględnij w modelu również lata po zakończeniu robót.

   Kiedy metodyka wymaga 15% kosztów kwalifikowanych jako środków własnych?

   Metodyka oceny finansowej NFOŚiGW określa jako „project finance” przedsięwzięcie podmiotu utworzonego specjalnie do jego realizacji, który nie rozpoczął jeszcze działalności operacyjnej. Ta formuła obejmuje też przedsięwzięcie podmiotu działającego w innej dziedzinie niż planowany projekt, szczególnie gdy skala dotychczasowej działalności nie gwarantuje ewentualnego zwrotu środków przy niepowodzeniu. W tej formule metodyka wymaga środków własnych w wysokości minimum 15% kosztów kwalifikowanych, wniesionych w postaci kapitału zakładowego pokrytego wkładem pieniężnym. Obowiązują też dodatkowe warunki kolejności finansowania i zabezpieczeń. Zastosowanie wymogu 15% zależy od zakwalifikowania projektu do formuły project finance według metodyki Funduszu.

5. Zaplanuj wybór wykonawców.

   Formularz I naboru wymagał stosowania Prawa zamówień publicznych, gdy ustawa miała zastosowanie. Pozostałe umowy z wykonawcami zadań inwestycji wymagały formy pisemnej oraz aukcji albo przetargu według Kodeksu cywilnego, z zachowaniem jawności i równego traktowania. Zasada obejmowała też zamówienia sektorowe poniżej progów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 2 Prawa zamówień publicznych. Przed udzieleniem zamówień sprawdź wymagania stosowane w Twoim projekcie.

6. Sprawdź wymagania środowiskowe i dostęp do stacji.

   Program wymaga oświadczenia o zgodności z zasadą DNSH, czyli niewyrządzania znaczących szkód środowisku, oraz ze wskazanymi kryteriami technicznymi. Ustal potrzebną dokumentację i pozwolenia. Zaplanuj utrzymanie deklarowanego efektu ekologicznego, eksploatację, konserwację i równy dostęp do infrastruktury. Operator stacji odrębnie ocenia wymagania AFIR.

Pytania i odpowiedzi