Ścieżka SMART · nabór PARP dla pojedynczych MŚP

Ścieżka SMART 2026 dla MŚP: nabór PARP na projekty B+R

Michalina Walorczyk
Michalina WalorczykEkspertka ds. finansów przedsiębiorstw oraz planowania i finansowania inwestycji.Opublikowano: · Ostatnia aktualizacja: .

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) planuje przyjmować wnioski od 29 października do 29 grudnia 2026 r. Według harmonogramu programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) nabór ma być przeznaczony dla pojedynczych mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), które bez konsorcjum planują projekty badawczo-rozwojowe (B+R). Zgodnie z zasadami poprzedniego naboru projekt powinien wskazywać rzeczywisty problem badawczy lub technologiczny, którego rozwiązanie prowadzi do nowego albo ulepszonego produktu lub procesu. Jesienna dokumentacja potwierdzi, czy te warunki pozostaną bez zmian.

PARP zapowiedziała budżet 700 mln zł i pomoc do 50 mln zł. Przed rozpoczęciem naboru sprawdź, czy projekt ma charakter badawczo-rozwojowy, jakie koszty będą kwalifikowane, jak PARP oceni wniosek i z jakich źródeł sfinansujesz projekt.

Kiedy PARP ogłosi nabór Ścieżki SMART dla MŚP?

Według harmonogramu naborów FENG obowiązującego od 31 lipca 2026 r. PARP planuje nabór na projekty B+R pojedynczych MŚP od 29 października do 29 grudnia 2026 r. Harmonogram wskazuje 29 września 2026 r. jako datę ogłoszenia naboru, więc do rozpoczęcia składania wniosków pozostanie miesiąc.

Na małym ekranie przesuń tabelę w bok, aby przeczytać wszystkie kolumny.

Nabory PARP dla pojedynczych MŚP według harmonogramu FENG
NabórOgłoszenieSkładanie wnioskówBudżet w harmonogramie
Projekty B+R29.09.202629.10–29.12.2026500 mln zł
Wdrożenie wyników prac B+R17.12.202621.01–16.03.2027do uszczegółowienia

Harmonogram FENG podaje budżet 500 mln zł. W późniejszym artykule z 25 sierpnia 2026 r. PARP zapowiedziała 700 mln zł dla tego samego terminu oraz pomoc do 50 mln zł na projekt. Wiążącą kwotę i pozostałe warunki poda ogłoszenie naboru.

Harmonogram jest planem instytucji zarządzającej programem. Wiążące daty i warunki PARP publikuje w ogłoszeniu o naborze na stronie Ścieżki SMART.

Który nabór Ścieżki SMART wybrać dla Twojego projektu?

Od 2026 r. PARP prowadzi osobne nabory na prace B+R i na wdrożenie ich wyników. Nabory dla konsorcjów i dużych firm prowadzi Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Wybór naboru zależy więc od dwóch pytań: czy w projekcie dopiero opracujesz rozwiązanie i czy zrealizujesz projekt samodzielnie.

Na małym ekranie przesuń tabelę w bok, aby przeczytać wszystkie kolumny.

Nabory Ścieżki SMART zaplanowane na lata 2026–2027
Sytuacja firmyNabórSkładanie wniosków
MŚP samodzielnie opracowuje nowe rozwiązaniePARP, projekty B+R29.10–29.12.2026 (plan)
MŚP ma wyniki prac B+R i chce je wdrożyćPARP, wdrożenie wyników prac B+R21.01–16.03.2027 (plan)
Firma prowadzi prace B+R z partneramiNCBR, projekty konsorcjówdo 16.10.2026
Duża firma wdraża wyniki prac B+RNCBR, pod warunkiem przyjęcia zmian w FENGluty–kwiecień 2027 (plan)

Jeżeli projekt obejmuje opracowanie i wdrożenie rozwiązania, zgodnie z aktualną zapowiedzią jesienny wniosek ma obejmować prace B+R i zadania wspierające. PARP planuje osobny nabór dotyczący wdrożenia wyników prac B+R w 2027 r. W lutowym naborze eksperci oceniali plan wdrożenia i jego opłacalność.

Kto może złożyć wniosek i jakie projekty finansuje PARP?

W lutowym naborze wnioski mogły składać mikro-, małe i średnie firmy prowadzące działalność w Polsce. Regulamin dopuszczał również podmiot, który uzyska status MŚP najpóźniej w dniu zawarcia umowy. Przed podpisaniem umowy PARP sprawdza status MŚP z uwzględnieniem powiązań osobowych i kapitałowych, dlatego ustal go wcześniej według zasad z artykułu o statusie MŚP.

PARP nie opublikowała jeszcze regulaminu jesiennego naboru. Poniższe stawki, limity i kryteria pochodzą z naboru zakończonego 31 marca 2026 r. Możesz je wykorzystać do wstępnego przygotowania projektu. Przed złożeniem wniosku porównaj je z nową dokumentacją.

Jakie prace musi obejmować projekt?

W lutowym naborze obowiązkowe były prace B+R: badania przemysłowe i prace rozwojowe albo wyłącznie prace rozwojowe. Ich efektem ma być nowy lub ulepszony produkt albo proces, który wykazuje przewagi nad rozwiązaniami dostępnymi na rynku polskim. Przewagi te muszą być mierzalne i możliwe do sprawdzenia w warunkach rynkowych.

Jakie zadania możesz dodać do projektu?

W lutowym naborze do prac B+R można było dołączyć promocję zagraniczną opracowanego produktu, ochronę własności przemysłowej rozwiązania powstałego w projekcie oraz szkolenia pracowników lub kadry zarządzającej. W lutowym naborze te zadania mogły łącznie kosztować najwyżej 15% kosztów kwalifikowalnych prac B+R, czyli kosztów, które PARP uznaje za objęte dotacją.

Z jaką Krajową Inteligentną Specjalizacją musi być zgodny rezultat projektu?

W lutowym naborze rezultat projektu musiał wpisywać się w co najmniej jedną Krajową Inteligentną Specjalizację, czyli obszar rozwoju wskazany jako priorytet dla polskiej gospodarki. W artykule o Krajowych Inteligentnych Specjalizacjach wyjaśniamy, jak sprawdzić zgodność projektu z właściwą specjalizacją.

W lutowym naborze PARP nie uznawała za prace B+R między innymi tworzenia aplikacji i systemów informatycznych znanymi metodami, dodawania funkcji do istniejących programów ani dostosowania produktu do nowego zastosowania bez istotnego ulepszenia. Listę takich czynności podaje artykuł PARP z 12 lutego 2026 r. Projekt ograniczony do takich czynności nie spełni kryterium charakteru badawczo-rozwojowego.

Jakie koszty kwalifikowane możesz ująć w projekcie B+R?

W lutowym naborze budżet prac B+R mógł obejmować dziewięć kategorii kosztów. Każdy wydatek musiał być niezbędny do realizacji projektu. W kategoriach rozliczanych proporcjonalnie do kosztów kwalifikowanych można było zaliczyć tylko tę część wydatku, która odpowiadała wykorzystaniu w pracach B+R.

Personel i podwykonawcy

Do budżetu można było włączyć wynagrodzenia pracowników badawczych, technicznych i pomocniczych za czas pracy przy projekcie. Firma mogła zlecić podwykonawcom badania, doradztwo i równorzędne usługi wykorzystywane wyłącznie na potrzeby projektu B+R.

Aparatura, budynki i grunty

W przypadku aparatury, sprzętu i budynków do kosztów kwalifikowanych można było zaliczyć odpisy amortyzacyjne odpowiadające okresowi i proporcji wykorzystania danego składnika w projekcie. W przypadku gruntów przewodnik dopuszczał czynsz dzierżawny lub opłaty za użytkowanie wieczyste, również proporcjonalnie do wykorzystania w pracach B+R.

Wiedza, materiały i prototypy

Budżet mógł obejmować zakup patentów, licencji, know-how, ekspertyz, analiz i raportów badawczych od podmiotów trzecich na warunkach rynkowych. Do kosztów kwalifikowanych można było zaliczyć także surowce, odczynniki i inne materiały zużywane podczas prac B+R. PARP indywidualnie oceniała, czy materiały przeznaczone do wykonania prototypu były kosztem kwalifikowanym. Prototyp musiał służyć wyłącznie projektowi i nie mógł być później wykorzystywany w produkcji ani świadczeniu usług.

Usługi operacyjne i koszty pośrednie

Do kosztów operacyjnych należały między innymi opłaty za dopuszczenie do badań, usługi transportowe niezbędne do realizacji prac B+R, wynajem aparatury lub laboratorium oraz subskrypcja oprogramowania używanego w pracach B+R. Koszty administracyjne i zarządcze rozliczano ryczałtem kosztów pośrednich.

Zakup aparatury albo budynku nie pozwalał automatycznie zaliczyć całej ceny do kosztów kwalifikowanych. Przewodnik dopuszczał odpisy amortyzacyjne odpowiadające okresowi i proporcji wykorzystania danego składnika w pracach B+R.

Ile wynosi dotacja w Ścieżce SMART dla MŚP?

Udział dotacji zależy od rodzaju prac, wielkości firmy i miejsca realizacji projektu. W lutowym naborze podstawowa intensywność pomocy wynosiła 50% kosztów badań przemysłowych i 25% kosztów prac rozwojowych. Premie mogły podnieść te stawki najwyżej do 80% i 60%. Tabela pokazuje stawki z przewodnika kwalifikowalności wydatków lutowego naboru.

Na małym ekranie przesuń tabelę w bok, aby przeczytać wszystkie kolumny.

Udział dotacji w kosztach prac B+R w lutowym naborze PARP
Wielkość firmyBadania przemysłowePrace rozwojowe
Po zwiększeniu dla MŚPZ premią 5 p.p.Z premią 15 p.p.Po zwiększeniu dla MŚPZ premią 5 p.p.Z premią 15 p.p.
Mikro70%75%80%45%50%60%
Mała70%75%80%45%50%60%
Średnia60%65%75%35%40%50%

Skrót „p.p.” oznacza punkty procentowe. W lutowym naborze premię 5 p.p. można było otrzymać za realizację prac B+R w województwach dolnośląskim i wielkopolskim oraz w 26 gminach regionu warszawskiego stołecznego. Premia 15 p.p. przysługiwała za szerokie rozpowszechnienie wyników albo za realizację prac w 13 województwach i regionie mazowieckim regionalnym. Tych premii nie można było łączyć.

Limity lutowego naboru, od których zależy budżet projektu

  • Koszty kwalifikowalne prac B+R musiały wynosić co najmniej 3 mln zł.
  • Łączna pomoc publiczna i pomoc de minimis na projekt nie mogła przekroczyć 50 mln zł.
  • Koszty podwykonawstwa nie mogły przekroczyć 70% kosztów badań przemysłowych i prac rozwojowych.
  • Koszty zadań wspierających nie mogły przekroczyć 15% kosztów kwalifikowalnych prac B+R.
  • Koszty pośrednie rozliczano ryczałtem w wysokości 25% kosztów bezpośrednich po odjęciu kosztów podwykonawstwa.
  • Wkład własny musiał mieć formę pieniężną i pochodzić ze źródeł innych niż środki publiczne.
  • Wydatki mogły być kwalifikowalne do 31 grudnia 2030 r.

Przykład hipotetyczny: mała firma z Wielkopolski i prace B+R za 4 mln zł

Załóżmy, że mała firma planuje badania przemysłowe za 1,5 mln zł i prace rozwojowe za 2,5 mln zł w zakładzie w Poznaniu.

Przy stawkach lutowego naboru badania przemysłowe byłyby objęte dotacją w wysokości 75%: 50% stawki bazowej, 20 punktów procentowych za status małej firmy i 5 punktów procentowych premii regionalnej. Prace rozwojowe byłyby objęte dotacją w wysokości 50%: 25% stawki bazowej, 20 punktów procentowych za status małej firmy i 5 punktów procentowych premii regionalnej. Dotacja wyniosłaby 1,125 mln zł dla badań przemysłowych i 1,25 mln zł dla prac rozwojowych.

Łączna dotacja wyniosłaby 2,375 mln zł, a pozostałe 1,625 mln zł stanowiłoby wkład własny. Firma musi pokryć ten wkład ze źródeł innych niż środki publiczne. Sposób zaplanowania wkładu własnego opisuje artykuł o wkładzie własnym w dotacjach. Podane kwoty służą ilustracji. Stawki jesiennego naboru poda jego przewodnik.

Przygotowujemy wnioski do Ścieżki SMART

Sprawdzimy projekt B+R i ustalimy zakres prac potrzebnych do przygotowania wniosku.

Opisz projekt

Jak PARP ocenia wniosek w Ścieżce SMART?

W lutowym naborze ocena miała dwa etapy. Regulamin wyboru projektów przewidywał maksymalnie 175 dni na ocenę przy maksymalnie 1000 wniosków, w tym 75 dni na pierwszy etap. PARP mogła wydłużyć ten czas w uzasadnionych przypadkach. W pierwszym etapie dwóch ekspertów sprawdzało, czy wnioskodawca spełniał warunki udziału w naborze i czy projekt miał charakter badawczo-rozwojowy.

Co rozstrzyga pierwszy etap?

Eksperci oceniali, czy problem badawczy lub technologiczny został poprawnie określony z uwzględnieniem aktualnego stanu wiedzy na świecie i czy zaplanowane prace były niezbędne do jego rozwiązania. Jeżeli projekt zawierał zadania, które nie były niezbędne albo nie miały charakteru B+R, można je było skorygować w drugim etapie.

Za co projekt otrzymuje punkty w drugim etapie?

Drugi etap obejmował cztery kryteria punktowane. Za innowacyjność rezultatu prac B+R projekt mógł otrzymać 0, 3, 5, 7 albo 9 punktów. Za potencjał wdrożenia przyznawano 0, 3, 4, 5, 6 albo 7 punktów, a za plan prac i wydatki 0, 3, 4 albo 5 punktów.

Realizacja projektu na Obszarze Strategicznej Interwencji dawała 0 albo 1 punkt. Łącznie projekt mógł uzyskać maksymalnie 22 punkty. Projekt musiał otrzymać co najmniej 3 punkty w każdym z pierwszych trzech kryteriów oraz co najmniej 9 punktów łącznie.

Jakie warunki sprawdza panel ekspertów?

Oprócz kryteriów punktowanych projekt musiał spełnić kryteria, które eksperci oceniali na zasadzie „tak” albo „nie”: potencjał wnioskodawcy do realizacji projektu, zdolność firmy do jego sfinansowania, efekt zachęty i zgodność z Krajową Inteligentną Specjalizacją. Panel odbywał się w formie wideokonferencji, a firma przedstawiała założenia projektu w prezentacji trwającej do 10 minut.

W lutowym naborze model finansowy nie musiał być częścią wniosku. Firma, która go nie załączyła, miała 10 dni od publikacji listy projektów zakwalifikowanych do drugiego etapu na dodanie arkusza PARP z prognozą finansową firmy i projektu. Panel nie brał pod uwagę dokumentu złożonego po terminie. Pełny wykaz kryteriów znajduje się w dokumencie dotyczącym lutowego naboru.

Rozpoczęcie zadania przed dniem albo w dniu złożenia wniosku naruszało efekt zachęty i prowadziło do negatywnej oceny. Przewodnik przewidywał wyjątki dla wskazanych kosztów finansowanych z pomocy de minimis. Przed poniesieniem wydatku sprawdź rodzaj zadania i podstawę pomocy.

Ile wniosków otrzymało pozytywną ocenę w lutowym naborze PARP?

Lutowy nabór FENG.01.01-IP.02-001/26 trwał od 26 lutego do 31 marca 2026 r. Według komunikatu PARP o wynikach pierwszego etapu firmy złożyły 566 wniosków na ponad 3,6 mld zł dofinansowania, czyli ponad pięciokrotność alokacji 700 mln zł.

Na małym ekranie przesuń tabelę w bok, aby przeczytać wszystkie kolumny.

Wyniki lutowego naboru PARP na projekty B+R
Moment lub status procesuLiczbaKwota dofinansowania
Wnioski ujęte w wynikach pierwszego etapu566ponad 3,6 mld zł
Zakwalifikowane do drugiego etapu (29.05.2026)332ponad 2,3 mld zł
Ocena pozytywna po drugim etapie (7.09.2026)106570,7 mln zł

Pozytywną ocenę otrzymało 106 z 566 złożonych wniosków. 16 września 2026 r. PARP dopuściła do drugiego etapu 18 kolejnych projektów, które uzyskały ocenę pozytywną po odwołaniu od wyniku pierwszego etapu, więc liczba 106 ich nie obejmuje. Od zamknięcia naboru do publikacji wyników drugiego etapu minęło 160 dni. PARP zaznacza, że przed podpisaniem umowy sprawdza jeszcze status MŚP, zaległości publicznoprawne i obowiązek zwrotu pomocy publicznej.

Jak przygotować projekt B+R przed ogłoszeniem naboru?

Przed przygotowaniem projektu do Ścieżki SMART sprawdź, czy potrafisz nazwać problem badawczy lub technologiczny, którego nie można rozwiązać przez zakup gotowego rozwiązania ani zastosowanie znanych metod. W lutowym naborze eksperci oceniali charakter B+R projektu na podstawie opisu tego problemu. Dlatego opisz problem przed przygotowaniem budżetu.

  1. Opisz problem badawczy lub technologiczny na tle aktualnego stanu wiedzy na świecie. Wskaż dostępne rozwiązania, ich ograniczenia i parametry, które projekt ma poprawić.
  2. Opracuj plan badań przemysłowych i prac rozwojowych. Oddziel badania przemysłowe od prac rozwojowych, ponieważ od tego podziału zależy udział dotacji. Zaplanuj też mierzalny wynik każdego etapu.
  3. Sprawdź prawa własności intelektualnej. Według kryteriów lutowego naboru eksperci oceniali, czy na rynku docelowym istnieje chroniona technologia, która blokowałaby wdrożenie, i jak firma zamierza chronić wynik projektu.
  4. Zaplanuj, kto i kiedy wdroży wyniki projektu. Kryteria lutowego naboru wymagały wdrożenia wyników najpóźniej 5 lat po zakończeniu projektu, na przykład przez uruchomienie produkcji albo usług we własnej firmie.
  5. Udokumentuj źródła finansowania. Według kryteriów lutowego naboru PARP oceniała, czy firma będzie w stanie sfinansować wszystkie zadania projektu. Przy kredycie lub pożyczce eksperci oceniali również wiarygodność podmiotu lub osoby potwierdzającej dostępność finansowania dłużnego.
  6. Zaplanuj start prac po złożeniu wniosku. W lutowym naborze rozpoczęcie zadań po dniu złożenia wniosku pozwalało zachować efekt zachęty. Zasadę dla jesiennego naboru potwierdzi nowa dokumentacja.

Harmonogram wskazuje 29 września jako planowany dzień ogłoszenia naboru. Gdy PARP opublikuje dokumentację, sprawdź wymagania dotyczące problemu badawczego lub technologicznego, planu prac, własności intelektualnej, wdrożenia, finansowania i rozpoczęcia prac. Następnie dostosuj budżet do nowego przewodnika. W lutowym naborze wnioski firmy składały wyłącznie przez system LSI PARP.

Kiedy poznasz wynik i co zrobić przy ocenie negatywnej?

Jeżeli jesienny nabór zakończy się 29 grudnia 2026 r. i zachowa zasady z lutowego regulaminu, 175. dzień oceny przypadnie 22 czerwca 2027 r. PARP może wydłużyć ocenę w uzasadnionych przypadkach. Data 22 czerwca jest wyliczeniem opartym na wcześniejszym regulaminie, a PARP nie ogłosiła jej jako terminu wyników.

Lutowy regulamin przewidywał 14 dni od doręczenia informacji o negatywnym wyniku na złożenie protestu do PARP. Termin dotyczący jesiennego naboru trzeba sprawdzić w nowym regulaminie. Przed złożeniem protestu przeczytaj arkusz oceny w systemie LSI. Oddziel ustalenia faktyczne, które możesz zakwestionować na podstawie dokumentów, od ocen eksperckich dotyczących jakości projektu.

Harmonogram FENG nie podaje jeszcze kolejnego naboru PARP na projekty B+R pojedynczych MŚP po grudniu 2026 r. Jeżeli projekt ma być realizowany w Pomorskiem, możesz porównać Ścieżkę SMART z naborem FEPM 1.1 na badania i rozwój w Pomorskiem.

Najczęstsze pytania o Ścieżkę SMART dla MŚP

Czy w jesiennym naborze sfinansuję wdrożenie wyników prac B+R?

Planowany nabór od 29 października ma obejmować prace B+R i zadania wspierające. Na wdrożenie wyników PARP planuje osobny nabór dla MŚP od 21 stycznia do 16 marca 2027 r. Ogłoszenie tego naboru zaplanowano na 17 grudnia 2026 r.

Jakie minimalne koszty B+R obowiązywały w lutowym naborze?

W lutowym naborze kwalifikowalne koszty prac B+R musiały wynosić co najmniej 3 mln zł, a łączna pomoc publiczna i pomoc de minimis na projekt mogła sięgnąć 50 mln zł. Dokumentacja jesiennego naboru określi jego warunki.

Czy mogę rozpocząć prace przed złożeniem wniosku?

Projekt musi spełniać warunek efektu zachęty. Zasadniczo zadania projektu należy rozpocząć po dniu złożenia wniosku. Dokumentacja lutowego naboru przewidywała wyjątki dla wskazanych kosztów finansowanych z pomocy de minimis, dlatego przed poniesieniem wydatku sprawdź jego rodzaj i podstawę pomocy.

Ile trwa ocena wniosku?

Przy maksymalnie 1000 wniosków regulamin lutowego naboru przewidywał maksymalnie 175 dni na ocenę, licząc od dnia następującego po zakończeniu naboru. PARP mogła wydłużyć ten czas w uzasadnionych przypadkach. Wyniki drugiego etapu lutowego naboru opublikowała 160 dni po jego zamknięciu.

Sprawdź projekt przed przygotowaniem wniosku

Opisz problem technologiczny, planowany rezultat, zespół, budżet, miejsce realizacji i termin rozpoczęcia prac. Sprawdzimy, czy projekt ma charakter B+R i czy można go przygotować do planowanego naboru.

Ostateczną zgodność potwierdzimy po publikacji dokumentacji naboru. Następnie przedstawimy zakres prac, harmonogram i wycenę.

Pola oznaczone gwiazdką są wymagane. Do odpowiedzi potrzebujemy adresu e-mail lub numeru telefonu.

Źródła

Warunki jesiennego naboru określi nowa dokumentacja. Harmonogram wskazuje 29 września 2026 r. jako datę ogłoszenia naboru. Zasady lutowego naboru można wykorzystać do wstępnego przygotowania projektu, ale wniosek trzeba oprzeć na nowym regulaminie i przewodniku.

Artykuł ma charakter informacyjny. O przyznaniu dofinansowania decyduje PARP na podstawie regulaminu naboru i oceny wniosku.

Zadzwoń