Pożyczka dla zakładów w EU ETS

Przemysł energochłonny – OZE: pożyczka NFOŚiGW od 5 do 300 mln zł z premią do 30%, nabór od listopada 2026 r.

Michalina Walorczyk
Michalina WalorczykEkspertka ds. finansów przedsiębiorstw oraz planowania i finansowania inwestycji.Opublikowano: · Ostatnia aktualizacja: .

Jeżeli Twoja firma ma tytuł prawny do instalacji objętej unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), możesz pożyczyć od 5 do 300 mln zł na własną instalację wytwarzającą energię elektryczną z odnawialnych źródeł, także z magazynem energii. Pożyczki udziela Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) w programie „Przemysł energochłonny – OZE”. Musisz przy tym zużyć na własne potrzeby co najmniej 80% wytworzonej energii.

Pożyczka ze środków Funduszu Modernizacyjnego pokrywa do 100% kosztów kwalifikowanych. Gdy instalacja osiągnie zakładany efekt ekologiczny, czyli zadeklarowaną we wniosku produkcję energii i spadek emisji, NFOŚiGW umarza ostatnie raty w formie premii do 30% wypłaconej kwoty. Według harmonogramu naborów trzeci nabór ma trwać od 2 listopada 2026 r. do 30 kwietnia 2027 r., ale skończy się wcześniej, jeśli wyczerpie się pula.

Kto może złożyć wniosek w programie „Przemysł energochłonny – OZE”?

Wniosek może złożyć przedsiębiorca, który ma tytuł prawny do instalacji objętej systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Tytuł prawny oznacza własność, użytkowanie wieczyste albo trwały zarząd, więc dzierżawa tego warunku nie spełnia. Firma nie może być w likwidacji ani w postępowaniu upadłościowym.

Kiedy Twój zakład spełnia warunek?

Warunek spełnia zakład, który rozlicza emisje w systemie EU ETS, na przykład huta, cementownia, zakład chemiczny, papiernia albo elektrociepłownia przemysłowa, jeśli firma ma tytuł prawny do instalacji objętej systemem.

Kiedy sprawdzić inny program?

Inny program sprawdź, gdy zakład nie rozlicza emisji w EU ETS albo gdy planujesz źródło ciepła lub kogenerację, bo ten finansuje wyłącznie źródła energii elektrycznej w zakładach objętych systemem. Dla firm spoza systemu właściwe są programy regionalne na OZE, a przy wyborze finansowania fotowoltaiki i magazynu energii pomagamy także małym i średnim firmom.

Kogenerację z biogazu obejmuje dotacja NFOŚiGW na biogazownie, a zakład oddający ciepło odpadowe do publicznej sieci ciepłowniczej może sprawdzić Fundusz Transformacji Ciepłownictwa.

Jakie warunki musi spełnić instalacja OZE w zakładzie?

Program finansuje budowę lub przebudowę instalacji wytwarzających energię elektryczną z odnawialnych źródeł, razem z magazynem energii albo z podłączeniem do sieci zakładowej, dystrybucyjnej lub przesyłowej. We wniosku musisz też oświadczyć, że po zakończeniu inwestycji spadnie emisja zanieczyszczeń na jednostkę wytworzonej energii.

Ile energii musisz zużyć na własne potrzeby?

Co najmniej 80% wytworzonej energii ma trafić na cele własne zakładu. Instalacja zaprojektowana pod sprzedaż do sieci nie mieści się w programie. Moc dobierz do profilu zużycia zakładu, bo większa instalacja uzasadniona samym terenem nie spełni progu 80%.

Kiedy magazyn energii jest kosztem kwalifikowanym?

Magazyn jest kosztem kwalifikowanym, gdy jest zintegrowany ze źródłem budowanym równolegle w tej samej inwestycji. Pożyczka z tego programu nie obejmie samego magazynu dobudowanego do istniejącej instalacji.

Jakie urządzenia możesz kupić?

Program dopuszcza wyłącznie nowe urządzenia, wyprodukowane nie wcześniej niż 48 miesięcy przed montażem.

Program uznaje koszty poniesione od 1 stycznia 2022 r. do 30 września 2030 r., a część z nich ogranicza limitami: przygotowanie inwestycji do 10%, zarządzanie inwestycją do 10%, nabycie nieruchomości do 10% i wartości niematerialne do 20% kosztów kwalifikowanych.

VAT jest kosztem kwalifikowanym tylko wtedy, gdy firma nie może go odliczyć. Inwestycja nie może być zakończona przed złożeniem wniosku, a instalację i jej efekt ekologiczny musisz utrzymać przez 5 lat od zakończenia inwestycji.

Skalę projektów pokazuje przykład z programu: NFOŚiGW podpisał w marcu 2025 r. z PGE Energia Ciepła umowę pożyczki na prawie 49 mln zł na siedem instalacji fotowoltaicznych o łącznej mocy 10,54 MW w sześciu oddziałach.

Według komunikatu NFOŚiGW z 26 marca 2025 r. cała inwestycja kosztuje ponad 50 mln zł.

Kiedy ruszy trzeci nabór i do kiedy można złożyć wniosek?

Harmonogram naborów NFOŚiGW przewiduje w programie „Przemysł energochłonny – OZE” nabór ciągły od 2 listopada 2026 r. do 30 kwietnia 2027 r. i oznacza go jako planowany. Wcześniejsza wersja harmonogramu podawała start 1 października 2026 r., dlatego część opisów programu w internecie nadal pokazuje ten termin.

NFOŚiGW nie opublikował jeszcze ogłoszenia o naborze, regulaminu ani aktualnej wersji programu, więc termin potwierdza na razie tylko harmonogram na stronie NFOŚiGW.

Pierwszy nabór trwał od listopada 2022 r. do maja 2023 r. i miał pulę 50 mln zł, a drugi trwał od października 2023 r. do grudnia 2024 r. i miał pulę 100 mln zł. Umowy pożyczki NFOŚiGW może zawierać do 31 grudnia 2027 r.

Harmonogram nie przewiduje innego naboru w tym programie, więc nabór od 2 listopada 2026 r. jest obecnie jedyną zaplanowaną możliwością złożenia wniosku. Nabór ciągły trwa do wyczerpania puli. Według regulaminu poprzednich naborów NFOŚiGW ogłasza wtedy na swojej stronie, że nie przyjmuje już wniosków.

Program powstał w 2022 r., więc jego zapisy o pomocy publicznej odwołują się do przepisów, które od tego czasu zmieniono. NFOŚiGW może zaktualizować program przed nowym naborem, dlatego parametry pożyczki i premii z tego artykułu porównaj z wersją opublikowaną razem z ogłoszeniem.

Ile wynosi pożyczka i na jakich warunkach ją spłacasz?

Warunki pożyczki według punktów 6 i 7 programu priorytetowego
ParametrWartość
Kwota pożyczkiod 5 mln zł do 300 mln zł
Udział w kosztach kwalifikowanychdo 100%
Oprocentowanie preferencyjneWIBOR 3M, co najmniej 1,5% w skali roku
Oprocentowanie rynkowe (bez pomocy publicznej)stopa referencyjna Komisji Europejskiej
Okres finansowaniado 20 lat od pierwszej wypłaty do ostatniej raty
Karencja w spłacie kapitałudo 12 miesięcy od zakończenia inwestycji
Premiado 30% wypłaconej pożyczki preferencyjnej, umorzenie ostatnich rat
Budżet programu650 mln zł na pożyczki

Odsetki spłacasz kwartalnie od pierwszego pełnego kwartału po wypłacie pierwszej transzy. Pożyczka na warunkach rynkowych nie jest pomocą publiczną, ale nie daje prawa do premii.

Jeżeli inwestycję prowadzi spółka celowa (program nazywa to formułą project finance), musisz wnieść do jej kapitału zakładowego co najmniej 15% kosztów kwalifikowanych jako wkład pieniężny. Kredyt bankowy, obligacje ani pożyczka właścicielska nie zastępują tego wkładu.

Wkład zaplanuj przed złożeniem wniosku, bo w poprzednich naborach trzeba było dołączyć do wniosku odpis z KRS potwierdzający podniesienie kapitału albo uchwały o dokapitalizowaniu spółki.

Wysokość pożyczki ogranicza też kryterium efektywności kosztowej: w programie z poprzednich naborów pożyczka nie mogła przekroczyć 7 mln zł na 1 MW zainstalowanej mocy elektrycznej. Jeżeli zakład potrzebuje pożyczki mniejszej niż 5 mln zł, sprawdź programy regionalne albo kredyt inwestycyjny. Wybór między dotacją, kredytem i pożyczką preferencyjną opisaliśmy w osobnym artykule.

Jak liczy się premię do 30% i kiedy ją otrzymasz?

Premia pomniejsza kapitał do spłaty przez umorzenie ostatnich rat pożyczki preferencyjnej. NFOŚiGW przyznaje ją, gdy zrealizujesz inwestycję zgodnie z umową, a Fundusz zatwierdzi osiągnięty efekt ekologiczny. Według programu zatwierdzenie powinno nastąpić w ciągu sześciu miesięcy. Parametry efektu ekologicznego musisz określić już we wniosku.

Wysokość premii zależy od produktywności instalacji, czyli łącznej liczby godzin wykorzystania mocy zainstalowanej w ciągu roku. Program priorytetowy podaje wzór: przy produktywności co najmniej 800 godzin premia w procentach wypłaconej pożyczki wynosi 0,012 razy liczba godzin plus 0,27, nie więcej niż 30%.

Premia obliczona ze wzoru z punktu 7.3 programu
Produktywność instalacjiPremia od wypłaconej pożyczki
poniżej 800 godzin roczniebrak premii
1 000 godzin rocznie12,27%
1 500 godzin rocznie18,27%
2 000 godzin rocznie24,27%
2 478 godzin rocznie i więcej30%

Wartości policzyliśmy ze wzoru programu, który każe zaokrąglić wynik w dół do dwóch miejsc po przecinku.

Najkosztowniejszy błąd to zawyżenie produktywności we wniosku. Jeśli NFOŚiGW uzna dane o efekcie ekologicznym za niewiarygodne, przyzna za nie 0 punktów i odrzuci wniosek.

Punktem odniesienia dla fotowoltaiki może być projekt PGE Energia Ciepła: siedem instalacji o łącznej mocy 10,54 MW ma wytwarzać 10 540 MWh rocznie w całości na potrzeby własne, czyli pracować z pełną mocą przez 1 000 godzin. Taka produktywność daje premię 12,27%.

Przykład hipotetyczny: zakład chemiczny z instalacją 12 MW

Załóżmy, że zakład objęty EU ETS buduje instalację fotowoltaiczną 12 MW z magazynem za 48 mln zł kosztów kwalifikowanych i finansuje ją w całości pożyczką preferencyjną. Przy produktywności 1 050 godzin rocznie premia wynosi 12,87%, czyli około 6,2 mln zł umorzonego kapitału.

Gdyby zakład wydał te same 48 mln zł na elektrownię wiatrową o produktywności 2 500 godzin, premia wyniosłaby 30%, czyli 14,4 mln zł. Liczby przyjęliśmy dla ilustracji, a wzór i limit premii pochodzą z programu. Rzeczywistą produktywność potwierdza dokumentacja techniczna.

Jak NFOŚiGW ocenia wniosek o pożyczkę na OZE?

NFOŚiGW najpierw sprawdza kryteria dostępu, czyli warunki, które wniosek spełnia albo nie, a potem przyznaje punkty. W programie z poprzednich naborów wniosek potrzebował co najmniej 53 z 87 punktów, a część kryteriów odrzucała go niezależnie od sumy.

Kryteria oceny według punktu 8 programu priorytetowego z poprzednich naborów
KryteriumCo sprawdza NFOŚiGWSkutek dla wniosku
Efekt ekologicznyNFOŚiGW sprawdza, czy dane i założenia, z których wyliczasz efekt ekologiczny, są wiarygodne.Wiarygodne dane dają 36 z 87 punktów, a 0 punktów oznacza odrzucenie wniosku.
Węgiel i magazynNFOŚiGW sprawdza, czy inwestycja pozwoli wyłączyć źródło opalane węglem i czy ma magazyn zintegrowany ze źródłem.Wyłączenie źródła węglowego daje 4 punkty, a magazyn 2 punkty. Ich brak nie odrzuca wniosku.
Wybór technologiiNFOŚiGW sprawdza, czy analiza wariantów uzasadnia wybraną technologię.Uzasadniony wybór daje 10 punktów, a brak analizy wariantów oznacza odrzucenie wniosku.
Gotowość inwestycjiNFOŚiGW sprawdza pozwolenia, decyzje, prawo do terenu i harmonogram realizacji.Komplet decyzji daje 15 punktów, wiarygodny harmonogram ich pozyskania 9 punktów, a brak wiarygodnych informacji o prawie do terenu, dokumentacji i pozwoleniach oznacza odrzucenie.
Przygotowanie firmyNFOŚiGW sprawdza doświadczenie w podobnych projektach albo zapewnione wsparcie zewnętrzne, strukturę realizacji i zespół.Za te elementy wniosek otrzymuje od 0 do 5 punktów, a ich brak nie odrzuca wniosku.
Efektywność kosztowaNFOŚiGW liczy, ile pożyczki przypada na 1 MW zainstalowanej mocy elektrycznej.Pożyczka do 7 mln zł na 1 MW daje wymagany komplet 15 punktów, a przy wyższej pożyczce wniosek nie przechodzi oceny.
Punkty dodatkoweNFOŚiGW sprawdza ekoinnowacyjność inwestycji i system zarządzania EMAS, ISO 14001 albo ISO 50001.Każde z tych kryteriów dodaje 5 punktów ponad podstawowe 87.
Ocena finansowaNFOŚiGW ocenia obecną i prognozowaną sytuację finansową firmy oraz zgodność pożyczki z zasadami pomocy publicznej.Negatywna prognoza finansowa albo niedopuszczalna pomoc publiczna oznacza odrzucenie niezależnie od punktów.

Odradzam składanie wniosku, w którym dane o zużyciu i produkcji energii różnią się między studium wykonalności a wyliczeniem efektu ekologicznego. Taka rozbieżność podważa wiarygodność danych, a od niej zależy najwięcej punktów w ocenie.

Przygotowujemy wnioski o pożyczkę na OZE

Opisz inwestycję

Jak przygotować zakład do naboru od listopada 2026 r.?

Profil zużycia energii zakładu opracuj z zespołem technicznym albo projektantem instalacji, bo na tych danych opierają się efekt ekologiczny, studium wykonalności i wniosek. Do ogłoszenia naboru możesz przygotować pięć rzeczy.

  1. Potwierdź tytuł prawny do instalacji objętej EU ETS. W poprzednich naborach dokumenty potwierdzające tytuł prawny i zezwolenie na emisję gazów cieplarnianych były obowiązkowymi załącznikami.
  2. Dobierz moc źródła do zużycia własnego. Bilans godzinowy zużycia i produkcji pokazuje, czy 80% energii zostanie w zakładzie.
  3. Ustal realistyczną produktywność. Od liczby godzin pracy z pełną mocą zależy premia, a sposób wyliczenia efektu ekologicznego jest obowiązkowym załącznikiem, którego wiarygodność NFOŚiGW ocenia punktowo.
  4. Przygotuj studium wykonalności z modelem finansowym w arkuszu kalkulacyjnym. Na podstawie tego obowiązkowego załącznika NFOŚiGW oceni zdolność do spłaty pożyczki, a przy spółce celowej także wkład co najmniej 15% kosztów kwalifikowanych w kapitale zakładowym. W studium uzasadnij wybór technologii porównaniem wariantów, bo bez takiej analizy wniosek zostanie odrzucony.
  5. Zbierz warunki przyłączenia i decyzje. Warunki przyłączenia magazynu i źródła do sieci zakładowej lub dystrybucyjnej, decyzja środowiskowa i pozwolenie na budowę zajmują najwięcej czasu, a w ocenie gotowości komplet decyzji daje najwięcej punktów.

Wniosek składasz w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie. Następnie NFOŚiGW sprawdza kryteria dostępu, ocenia projekt i negocjuje umowę pożyczki, a o wyniku informuje pismem.

Regulamin poprzednich naborów przewidywał od rejestracji wniosku do podpisania umowy łącznie do 102 dni roboczych, jeśli NFOŚiGW nie wzywał do uzupełnień. Najwięcej czasu zajmuje uchwała o dofinansowaniu, bo pożyczkę powyżej równowartości 1 mln euro zatwierdza jeszcze Rada Nadzorcza NFOŚiGW. Te terminy są orientacyjne, więc ocena może potrwać dłużej.

Po odrzuceniu wniosku możesz w ciągu 5 dni roboczych od otrzymania pisma z wynikiem oceny poprosić o powtórną ocenę. Jeżeli NFOŚiGW odrzucił wniosek na etapie kryteriów dostępu albo kryteriów jakościowych, regulamin poprzednich naborów pozwalał też złożyć nowy wniosek na tę samą inwestycję w tym samym naborze.

Najczęstsze pytania o program „Przemysł energochłonny – OZE”

Czy program przewiduje dotację?

Nie, program finansuje inwestycje wyłącznie pożyczką. Częścią bezzwrotną jest premia do 30% wypłaconej pożyczki preferencyjnej, którą NFOŚiGW rozlicza przez umorzenie ostatnich rat kapitałowych po osiągnięciu efektu ekologicznego.

Czy zakład spoza systemu EU ETS może złożyć wniosek?

Nie, program wymaga tytułu prawnego do instalacji objętej systemem handlu uprawnieniami do emisji. Firmy spoza systemu powinny sprawdzić programy regionalne na OZE dla przedsiębiorstw.

Czy pożyczkę można połączyć z dotacją na tę samą instalację?

Nie, jeśli dotacja pokryła już te same koszty. Program nie sfinansuje kosztów, które pokryto ze środków publicznych, krajowych lub zagranicznych, ani z budżetu Unii Europejskiej. Pozostałe koszty tej samej inwestycji możesz pokryć kredytem bankowym albo środkami własnymi.

Czy mogę sprzedawać nadwyżki energii do sieci?

Tak, ale co najmniej 80% wytworzonej energii musi zostać zużyte na cele własne. Instalacja zaprojektowana głównie pod sprzedaż nie spełni tego warunku.

Od kiedy mogę ponosić koszty inwestycji?

Program uznaje koszty poniesione od 1 stycznia 2022 r. do 30 września 2030 r. Inwestycja nie może być jednak zakończona przed złożeniem wniosku, a zasady pomocy publicznej mogą wymagać złożenia wniosku przed rozpoczęciem prac.

Przygotowujemy wnioski w programie „Przemysł energochłonny – OZE”

Przygotowujemy wniosek o pożyczkę z załącznikami, w tym studium wykonalności z modelem finansowym, i prowadzimy korespondencję z NFOŚiGW podczas oceny. Po otrzymaniu opisu umówimy rozmowę, ustalimy zakres prac i przedstawimy wycenę przed decyzją o współpracy (zakres współpracy).

Pola z gwiazdką są wymagane, wystarczy e-mail albo telefon, a w opisie podaj instalację w EU ETS, planowane źródło, szacowany koszt i stan pozwoleń.

Wysłanie formularza rozpoczyna rozmowę o zakresie usługi. O pożyczce i premii decyduje NFOŚiGW.

Źródła

Artykuł ma charakter informacyjny. O udzieleniu pożyczki i przyznaniu premii decyduje NFOŚiGW na podstawie programu priorytetowego, regulaminu naboru i oceny wniosku.

Zadzwoń